Kira ve Borçlar Hukuku: A Harfiyle Başlayan Terimler

Kira ve Borçlar Hukuku: A Harfiyle Başlayan Terimler

A

• Kira ve Borçlar Hukuku

  Adam Çalıştıranın Sorumluluğu

  Çalışanın kendisine verilen işi yaparken başkasına verdiği zararın, kanuni koşullarla çalıştırana yükletilmesidir. Seçim, talimat, gözetim ve işletme düzeni yönünden gerekli özen değerlendirilir. Çalışanın her özel davranışı sırf iş ilişkisi var diye bu kapsama girmez.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 66

• Kira ve Borçlar Hukuku

  Adi Kefalet

  Adi kefalet, alacaklının kural olarak asıl borçluya başvurmadıkça kefili takip edemediği kefalet türüdür. Borçlu aleyhine yapılan takip kesin aciz belgesiyle sonuçlanmışsa, borçlu aleyhine Türkiye’de takip imkânsızlaşmış veya önemli ölçüde güçleşmişse, borçlunun iflasına karar verilmişse ya da borçluya konkordato mehli verilmişse alacaklı doğrudan kefile başvurabilir. Alacak rehinle de güvence altına alınmışsa kefil, iflas ve konkordato mehli hâlleri dışında alacağın önce rehinden alınmasını isteyebilir. Sözleşme, yazılı yapılmadıkça ve azami miktar ile kefalet tarihi kefilin el yazısıyla belirtilmedikçe geçerli olmaz.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 583 ve 585

• Kira ve Borçlar Hukuku

  Alacağın Devri

  Alacaklının, alacak hakkını başka bir kişiye geçirmesidir. Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel değilse borçlunun rızası aranmadan yapılabilir. Sözleşmesel devrin yazılı şekli ve borçlunun savunmalarını koruyan hükümler önemlidir.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 183–194

• Kira ve Borçlar Hukuku

  Alacaklının Temerrüdü

  Alacaklının temerrüdü, kendisine gereği gibi önerilen edimi haklı bir sebep olmaksızın kabul etmeyen veya borcun ifası için yapması gereken hazırlık fiillerinden kaçınan alacaklının düştüğü durumdur. Bir şeyin teslimine ilişkin borçlarda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere şeyi hâkimin belirlediği yere tevdi ederek, tevdie elverişli olmayan şeyi ise hâkimin izniyle sattırıp bedelini tevdi ederek borcundan kurtulabilir. Diğer edimlerde borçlu, borçlunun temerrüdüne ilişkin hükümlere göre sözleşmeden dönebilir. Müteselsil borçlulardan birine karşı temerrüt diğerlerine de etkilidir.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 106–111

• Kira ve Borçlar Hukuku

  Aldatma

  Bir kişinin yanıltıcı davranışlarla sözleşme yapmaya yöneltilmesidir. Karşı tarafın aldatması ile üçüncü kişinin aldatmasının sonuçları farklı koşullara bağlı olabilir. Aldatılanın sözleşmeyle bağlı olmama hakkı ve zarar talebi ayrı ayrı incelenir.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 36 ve 39

• Kira ve Borçlar Hukuku

  Alt Kira

  Kiracının kiralananı tamamen veya kısmen üçüncü kişiye kiralamasıdır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya verenin yazılı rızası gerekir. Asıl kiracının sorumluluğu sürer; alt kira ile kira ilişkisinin devri aynı değildir.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 322

• Kira ve Borçlar Hukuku

  Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi

  Arsa sahibinin, yüklenicinin arsa üzerinde yapacağı yapıya karşılık arsadan belirli payları veya bağımsız bölümleri yükleniciye devretmeyi üstlendiği sözleşmedir. Eser sözleşmesi ile taşınmaz satış vaadinin unsurlarını birlikte taşır; taşınmaz mülkiyetinin devri borcunu içerdiğinden resmî şekilde, noterde düzenleme biçiminde yapılması gerekir. Sözleşmeden doğan haklar tapu kütüğüne şerh verilebilir; yüklenicinin teslim borcu ve ayıptan sorumluluğu eser sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirilir.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 237 ve 470 · 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 706 ve 1009 · 1512 sayılı Noterlik Kanunu, m. 89

• Kira ve Borçlar Hukuku

  Aşırı İfa Güçlüğü

  Aşırı ifa güçlüğü, sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durumun, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkarak mevcut olguları, ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı kılacak ölçüde borçlu aleyhine değiştirmesidir. Borcunu henüz ifa etmemiş veya haklarını saklı tutarak ifa etmiş borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını, bu mümkün değilse sözleşmeden dönmeyi isteyebilir; sürekli edimli sözleşmelerde kural olarak dönme yerine fesih hakkı kullanılır. Hüküm yabancı para borçlarında da uygulanır.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 138

• Kira ve Borçlar Hukuku

  Aşırı Yararlanma

  Bir tarafın zor durumda kalmasından, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden yararlanılarak edimler arasında açık oransızlık oluşturulmasıdır. Yalnız bedelin yüksek veya düşük olması yeterli değildir. Zarar gören, koşullara göre sözleşmeyle bağlı olmamayı veya dengesizliğin giderilmesini isteyebilir.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 28

• Kira ve Borçlar Hukuku

  Aynen İfa

  Aynen ifa, borcun para karşılığı tazminat yerine kararlaştırılan edimin kendisi yerine getirilerek ifa edilmesidir. Borç ifa edilmezse alacaklı kural olarak edimin aynen yerine getirilmesini isteyebilir; karşılıklı sözleşmelerde borçlunun temerrüdünde, kanuni koşullarla ifadan vazgeçip ifa edilmemeden doğan zararını isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir. Yapma borcu ifa edilmezse alacaklı, masrafı borçluya ait olmak üzere edimin kendisi veya başkası tarafından yerine getirilmesine hâkimden izin isteyebilir. Borçlunun sorumlu olmadığı sebeplerle ifa imkânsızlaşırsa borç sona erer.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 83, 112–113, 125 ve 136

Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: B

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar