Kira ve Borçlar Hukuku: İ Harfiyle Başlayan Terimler

Kira ve Borçlar Hukuku: İ Harfiyle Başlayan Terimler

İ

• Kira ve Borçlar Hukuku

  İfa

  İfa, borçlanılan edimin borç ilişkisine uygun biçimde yerine getirilmesidir. Kime, nerede, ne zaman ve nasıl ifa yapılacağı sözleşmeye ve kanuna göre belirlenir; alacaklının menfaati bulunmadıkça borçlunun borcu şahsen ifa etmesi gerekmez. Borcun tamamı belli ve muaccel ise alacaklı kısmi ifayı reddedebilir; kısmi ifayı kabul ederse borçlu, ikrar ettiği kısmın ifasından kaçınamaz.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 83–90

• Kira ve Borçlar Hukuku

  İfa İmkânsızlığı

  Borcun sonradan yerine getirilemez hâle gelmesidir. Borçlunun sorumlu olmadığı imkânsızlık ile kusurundan kaynaklanan imkânsızlık farklı sonuçlar doğurur. Kısmi imkânsızlık, bildirim ve karşı edimin geri verilmesi ayrıca değerlendirilir.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 112 ve 136–137

• Kira ve Borçlar Hukuku

  İfa Yardımcısının Fiilinden Sorumluluk

  İfa yardımcısının fiilinden sorumluluk, borçlunun borcun ifasını veya borç ilişkisinden doğan bir hakkın kullanılmasını birlikte yaşadığı kişiler ya da yanında çalışanlar gibi yardımcılarına kanuna uygun biçimde bırakmış olsa bile, bu kişilerin işi yürütürken diğer tarafa verdikleri zarardan sorumlu olmasıdır. Bu sorumluluk önceden yapılan bir anlaşmayla tamamen veya kısmen kaldırılabilir; ancak kanun veya yetkili makam izniyle yürütülebilen, uzmanlık gerektiren hizmet, meslek veya sanatlarda sorumsuzluk anlaşması kesin olarak hükümsüzdür. Önceden var olan bir borç ilişkisine dayandığı için adam çalıştıranın sorumluluğundan ayrılır.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 116

• Kira ve Borçlar Hukuku

  İfa Yeri

  Borcun yerine getirileceği yerdir ve öncelikle tarafların açık veya örtülü iradesine göre belirlenir. Aksine anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde, parça borçları sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, diğer borçlar ise borcun doğduğu sırada borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir. Sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 89 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 10

• Kira ve Borçlar Hukuku

  İhtarname

  İhtarname, bir hakkın kullanılması veya bir yükümlülüğün yerine getirilmesi için karşı tarafa yöneltilen yazılı uyarıdır. Borçlunun temerrüde düşürülmesi, sözleşmenin feshi veya tahliye gibi sonuçlar için çoğu kez ön koşuldur; ihtarname göndermek noterlerin kanuni görevleri arasında sayılmıştır. Tacirler arasında temerrüde düşürme, fesih ve sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbar ve ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik posta ile yapılmalıdır.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 117 · 1512 sayılı Noterlik Kanunu, m. 60 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 18

• Kira ve Borçlar Hukuku

  İhtiyaç Nedeniyle Tahliye

  Kiraya verenin veya kanunda sayılan yakınlarının konut ya da işyeri gereksinimi nedeniyle, kanuni koşullarla kira sözleşmesinin dava yoluyla sona erdirilmesidir. Bildirim, dava süresi, ihtiyacın ispatı ve yeni malike ilişkin özel hükümler birlikte incelenir. Sadece ihtiyaç beyanı kiracıyı kendiliğinden çıkarmaz.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 350–351

  İlgili rehber ve araçlar: Kira rehberi

• Kira ve Borçlar Hukuku

  İki Haklı İhtar

  İki haklı ihtar, kiracının kira bedelini ödemediği için kendisine, bir yıldan kısa süreli sözleşmelerde kira süresi içinde, bir yıl ve daha uzun süreli sözleşmelerde ise bir kira yılı veya bir kira yılını aşan süre içinde yazılı olarak iki haklı ihtarda bulunulmasına dayanan tahliye sebebidir. Kiraya veren, kira süresinin veya ihtarların yapıldığı kira yılının bitiminden başlayarak bir ay içinde dava açarak sözleşmeyi sona erdirebilir; bu sebep icra yoluyla değil, yalnız dava yoluyla ileri sürülür. İhtarlar kendiliğinden tahliye sonucu doğurmaz; haklılıkları mahkemece incelenir.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 352/2

• Kira ve Borçlar Hukuku

  İnançlı İşlem

  İnançlı işlem, bir malvarlığı değerinin teminat veya yönetim gibi belirli bir amaçla karşı tarafa gerçekten devredildiği ve devralanın, taraflar arasındaki inanç anlaşması uyarınca bu değeri amaca uygun kullanmayı ve amaç gerçekleşince iade etmeyi üstlendiği işlemdir. Türk Borçlar Kanununda ayrıca düzenlenmemiş olup öğreti ve yargı kararlarıyla şekillenmiş bir kavramdır. Devralan dış ilişkide hakkın sahibi olur; inanç anlaşmasıyla yalnız devredene karşı borç altına girer. Tarafların devri gerçekten istemesi bakımından, gerçek iradenin gizlendiği muvazaalı işlemden ayrılır.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 19

Önceki harf: I · Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: K

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar