Havalimanı Alt Kiracısı, Doğrudan İfa Hakkı Tanımayan Sözleşmeye Dayanarak Yer İsteyemez

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/5371 E., 2025/306 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: Gaziosmanpaşa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/1182 E., 2021/828 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının .. Havalimanı İç Hatlar Terminalinde kiracı olduğunu, davalı Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün 2013 yılında yaptığı ihale ile 25 yıl süreyle .. Havalimanı işletmeciliğinin diğer davalı ...'ya verildiğini, DHMİ'nin 10.07.2014 tarihli .. Yeni Havalimanı konulu yazısında; davalılar arasında imzalanan Uygulama Sözleşmesinin (32.) maddesine göre görevlendirme şartnamesinin 22 nolu ekinde yer alan kiracıların, .. Havalimanı İşletmecisi .. ile olan kira sözleşmesinin .. Havalimanı İşletmecisi ..'ya devredildiğini, yeni hava limanının Yerleşim Projesinde ve İhale Şartnamesi'nde adının yazılı olduğu halde davacı şirkete İstanbul Havalimanında yer verilmediğini, bu durumun ihale şartnamesine aykırı olduğunu ileri sürerek; davacı adına yer tahsisine ve uğramış olduğu zararların tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı .. vekili; davalı İdare ile .. Havalimanı Terminal İşletmeciliği A.Ş arasında 16.06.2005 tarihinde .. Havalimanı Dış ve İç Hatlar Terminal Binası, Katlı Otopark ile Genel Havacılık Terminalinin İşletme Haklarının Kiralanmak Suretiyle Verilmesine İlişkin Kira Sözleşmesinin imzalandığını, davacı şirketin de .. İstanbul Terminal İşletmeciliği A.Ş. nin kiracısı konumunda olduğunu, İdare ile davalı ...Ş. arasında düzenlenen sözleşmenin eksik üçüncü kişi yararına sözleşme olduğunu, üçüncü kişinin sözleşmeden kaynaklı ifayı talep etme ve ifanın gereği gibi yerine getirilmemesi halinde tazminat talebinde bulunamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili; davalı şirket ile diğer davalı İdare arasındaki özel hukuk sözleşmesine istinaden, davacının hak iddiasının sözleşmenin nispiliği ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, bahse konu sözleşmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 129. maddesi kapsamında değerlendirilmesi ihtimalinde dahi sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, ayrıca davalı şirket ile diğer davalı İdare arasında akdedilen 19.11.2013 tarihli uygulama sözleşmesi ve 10.04.2013 tarihli zeyilnameye istinaden 3. kişilerin herhangi bir talepte bulunamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı ile dava dışı .. Havalimanları Terminal İşletmeciliği A.Ş. arasında düzenlenen alt kira sözleşmesinde davalıların taraf olmadığı, bu durumda davacının oluştuğunu iddia ettiği zararını ancak alt kira sözleşmesi kapsamında ve sözleşmenin tarafı olan .. Havalimanları Terminal İşletmeciliği A.Ş. den talep edebileceği gerekçesiyle, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalılar arasında akdedilmiş Uygulama Sözleşmesinin (32.) maddesinde "Görevli Şirket, Görevlendirme Şartnamesi’nin 22 no’lu ekinde listesi verilen .. Havalimanı iç ve dış hatlar terminalinde hizmet sunan kiracıları ve kargo nakliyeciliği ve taksi işletmeciliği yapan kooperatifleri mevcut sözleşmeleri ile birlikte devir alacaktır.” hükmünün eksik üçüncü kişi yararına sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşmede üçüncü kişinin talep hakkının diğer bir anlatımla ifayı isteme hakkının yazılı olarak belirtilmediği verilmediği, davacının bu madde uyarınca kendi adına talepte bulunmasının mümkün olmadığı, davalılarla davacı arasında herhangi bir sözleşmenin de bulunmadığı, davalı .. ile Yap İşlet Devret modeli çerçevesinde diğer davalı ...Ş. arasındaki ihale şartnamesindeki düzenlemelerin her iki davalının iç ilişkisi mahiyetinde olduğu, davacı ile dava dışı .. arasında düzenlenen Alan Tahsis Sözleşmesinin (2.2) ve (11.1) maddeleri de dikkate alındığında sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği davacının doğrudan davalılardan yer tahsisi ve uğradığı zararın tazmini talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; Yeni Havalimanı Uygulama Sözleşmenin (32.) ve (25.) maddelerinde, görevli şirketin, görevlendirme şartnamesinin 22 nolu ekinde listesi bulunan .. Havalimanı iç ve dış hatlar terminalinde hizmet sunan kiracıları mevcut sözleşmeleri ile birlikte devir aldığına dair hüküm bulunduğunu, davalı İdare tarafından görevlendirme şartnamesinin 22 nolu ekindeki listede yer alan kiracılara aynı hak ve yükümlülüklerle yeni havalimanında yer verileceğinin bildirildiğini, davacıya davalı ...Ş. nin, tüm şartlarını kabul etmiş olmasına rağmen yeni havalimanında İhale Şartnamesi ve protokollere aykırı olacak şekilde yer verilmediğini, 6098 sayılı Kanunun 129/2 maddesi uyarınca Uygulama Sözleşmesi ve İhale Şartnamesindeki düzenlemeler karşısında İstanbul Yeni Havalimanında aynı şartlarla yer tahsisine edilmesi gerektiğini, buna aykırı davranılması durumunda uğranılan bütün zararlardan davalıların birlikte sorumlu olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kiralanan yerin tespiti ve teslimi ile uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtilen gerekçeye, davacının taraf olduğu kira sözleşmesinde kiraya verenin dava dışı .. Havalimanları Terminal İşletmeciliği A.Ş. olmasına, davacı ile davalılar arasında bir sözleşme ilişkisinin bulunmamasına ve özellikle davalılar arasındaki sözleşme ve yazışmaların davacıya edimin ifasını doğrudan talep etme yetkisi verir nitelikte olmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.