Ana Sayfa › İçtihatlar › İş Hukuku › Hizmet Tespiti
Yargıtay 9. HD Onama İş Hukuku
Hizmet Tespiti Davası Reddedilip Kesinleşen Muhabirin İşçilik Alacağı Davasının Reddi Onandı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2023/14563 · K. 2023/20218 · T. 20.12.2023
Karar Özeti
Davalı ajansta haber muhabiri olarak çalıştığını ileri süren davacı, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, genel tatil ve fazla çalışma alacaklarını istedi; davalı, davacının serbest gazeteci olduğunu ve ondan yalnızca ek hizmet yoluyla haber alındığını savundu. İlk derece mahkemesi, davacının açtığı hizmet tespiti davasının reddedilerek kesinleştiğini belirterek davayı reddetti. Bölge adliye mahkemesi, sigorta bildirimi bulunmadığını ve davacının davalı yanında çalışmasının bulunmadığını kabul ederek istinafı reddetti. Yargıtay, davacının adli yardım talebini kabul ettikten sonra temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek kararı onadı.
Kararın Ortaya Koyduğu İlke
Yargıtayca onanan bölge adliye mahkemesi kararında, sigorta bildirimi olmayan ve hizmet tespiti davası reddedilip kesinleşen davacının davalı yanında çalışmadığı kabul edilerek alacak talepleri reddedilmiştir.
Soru: Hizmet tespiti davası reddedilip kesinleşen çalışan, aynı işverenden işçilik alacağı isteyebilir mi?
Sonuç: Bölge adliye mahkemesi kararı onandı.
Karar Künyesi
- MahkemeYargıtay
- Daire9. Hukuk Dairesi
- Esas No2023/14563
- Karar No2023/20218
- Karar Tarihi20.12.2023
- Karar TürüDaire Kararı
- SonuçOnama
- Resmî KaynakAdalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi
İlgili Mevzuat
Kararın Önemli Bölümleri
“davacının davalıya ait işyerinde çalışmasının bulunduğuna dair sigorta bildirimi bulunmadığı gibi davacı tarafça açılan hizmet tespiti davasının reddine karar verildiği ve kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği”
“taraflar arasında iş ilişkisinin bulunabilmesinin şartları olan iş görme, bağımlılık ve ücret ile emir ve talimat unsurlarının bulunması gerektiği”
Kararın Tam Metni
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/954 E., 2023/808 K.
DAVA TARİHİ: 24.12.2012
KARAR: İstinaf başvurusunun esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ: Van 2. İş Mahkemesi
SAYISI: 2015/79 E., 2023/233 K.
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edildiği, bu sebeple de temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin yatırılmadığı belirlenmiştir.
Adli yardım, temyiz yoluna başvuru sırasında talep edilmekle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.
Adli yardım, 6100 sayılı Kanun’un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.
Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebinde bulunan tarafın, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2004 yılında davalıya ait işyerinde haber muhabiri olarak işe başladığını, 2012 yılında herhangi bir sebep gösterilmeksizin iş sözleşmesinin feshedildiğini, alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile fazla çalışma ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın, belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, müvekkiliyle davacı arasında iş ilişkisinin bulunmadığını, davacının serbest gazeteci olduğunu, müvekkilinin yalnızca davacıdan ek hizmet yoluyla haber alımı gerçekleştirdiğini ve bunun karşılığını da ödediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının sigortalılığa esas hizmet süresinin tespiti amacıyla Van 1. İş Mahkemesinin 2021/347 Esas sayılı dava dosyasıyla davalıya ve dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı dava açtığı, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verildiği, kararın Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 26/12/2022 tarihli ve 2022/14211 Esas, 2022/16626 Karar sayılı ilâmıyla onanarak kesinleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; yargılama süresince yazılı birçok delil ve müvekkilinin yaptığı haberlere ilişkin materyal sunulduğunu, delillerin değerlendirilmediğini, gerekçede tanık beyanları ve davalı tarafın sunduğu delillerin kabul gördüğünü, tanık beyanlarından dahi müvekkilinin davalı ajansta tam zamanlı ya da kısmi zamanlı olarak çalıştığının anlaşıldığını, sigortasının defalarca yapılmasını istediği hâlde yapılmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 8 inci maddesine göre, bir tarafın yani işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın yani işverenin ücret ödemeyi kabul ettiği sözleşmeye iş sözleşmesi denildiği, taraflar arasında iş ilişkisinin bulunabilmesinin şartları olan iş görme, bağımlılık ve ücret ile emir ve talimat unsurlarının bulunması gerektiği, davacının davalıya ait işyerinde çalışmasının bulunduğuna dair sigorta bildirimi bulunmadığı gibi davacı tarafça açılan hizmet tespiti davasının reddine karar verildiği ve kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, davacının davalı Ajans yanında çalışmasının bulunmadığı, işçi işveren ilişkisine ve çalışmaya dayalı iddia edilen alacaklara ilişkin açılan davanın reddine dair İlk Derece Mahkemesi kararında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taraflar arasında işçi işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığı ve buna göre davacının dava konusu tazminat ve alacaklara hak kazanıp kazanmadığı hususundadır.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Kanun'un 326 ncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 4857 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi. Metin resmî kaynaktaki hâliyle aktarılmıştır; kararda anonimleştirilmeden kalmış kişisel veriler “...” ile gizlenmiştir.
Benzer Kararlar
Yargıtay 10. HD 26.12.2022
Belediye Kursunda Usta Öğreticinin Bordrosu Olmayan Dönemi Yalnız Tanıkla Belirlenemez
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2022/10795 · K. 2022/16687
Belediye kursunda usta öğretici olarak geçen ve bordro ile puantaj kaydı bulunmayan dönemdeki çalışma, ders programı, özlük dosyası, ödeme belgeleri ve bunlarla denetlenebilen tanık beyanlarıyla belirlenmelidir.
Bozma Hizmet Tespiti
Hukuk Genel Kurulu 10.07.2024
Hizmet Tespitinde Hüküm Kuran İstinaf Mahkemesi Alt İşverenlerin Davaya Katılımını Sağlamalı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2023/668 · K. 2024/378
Dava dışı işverenlerin davacı adına bildirim yaptığı hizmet tespiti davasında ilk derece kararını kaldırıp hüküm kuran bölge adliye mahkemesi, uyuşmazlık dönemindeki tüm alt işverenlerin davaya katılımını sağlamalıdır.
Direnme Kararının Bozulması Hizmet Tespiti
Yargıtay 10. HD 30.06.2026
Yalnızca Kuruma Karşı Açılan Hizmet Tespiti Davasında İşveren Davaya Dâhil Edilmeli
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2025/14244 · K. 2026/10010
Hizmet tespiti davasında çalışma ilişkisinin belirlenmesi ve işyeri kayıtlarına ulaşılması için işverenin davada yer alması zorunludur; talep belirsizse HMK 31 uyarınca önce açıklattırılmalıdır.
Bozma Hizmet Tespiti
Yargıtay 10. HD 22.06.2023
Ayda 30 Günü Aşan Hizmet Tespiti Hatalı, Yargıtay Hükmü Düzelterek Onadı
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/6137 · K. 2023/7291
Bir ay için 30 günü aşacak şekilde hizmet tespiti yapılması hatalı olmakla birlikte, bu yanlışlık yeniden yargılama gerektirmediğinden hüküm HMK'nın 370. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmıştır.
Düzelterek Onama Hizmet Tespiti
Hizmet Tespiti Konusundaki 60 Kararın Tümü
İlgili Rehber ve Hesaplama Araçları
Benzer Bir Hukuki Sorununuz mu Var?
Benzer görünen uyuşmazlıklarda dahi olayın koşulları sonucu değiştirebilir. Kira, iş, aile ve boşanma ile ceza hukuku alanlarındaki uyuşmazlıklarda dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Mete ŞAHİN ile iletişime geçebilirsiniz (Yenimahalle, Ankara).
Telefon: 0552 725 25 18 · WhatsApp ile Yazın · İletişim Formu
Bu sayfadaki özet ve açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Esas alınması gereken metin, kararın resmî tam metnidir; olayın koşullarındaki farklılıklar sonucu değiştirebilir. Kararlar verildikleri tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir; sonraki kanun değişiklikleri kararın bugünkü uygulamadaki yerini etkileyebilir. Özetler, kararın resmî metnine dayanılarak hazırlanmakta ve yayımdan önce bu metinle karşılaştırılarak kontrol edilmektedir. İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN.