Projeye Uygun İade Yükümlülüğü ve Tacir Kiracıya Ticari Faiz Uygulanması Onandı

3. Hukuk Dairesi 2025/5756 E. , 2026/3224 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 49. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/5980 E., 2025/1767 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 14. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/1241 E., 2024/1342 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; 24 ayrı bölümden oluşan müstakil binanın inşasından itibaren ilk kiracısı olan davalının 04.02.2015 tarihinde kendi isteğiyle kiralananı tahliye ettiğini, taraflar arasında son imzalanan 01.02.2009 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin hususi şartlar kısmının (6.) maddesinin yerine getirilmediğini, kiralanan projeye uygun hale getirilmediği gibi hasarlı şekilde bırakıldığını, mahkeme aracılığıyla yapılan tespit sonrası hasar ve onarım bedeli 175.000,00 TL'nin tahsili için aleyhine başlatılan takibe davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek; takibe vaki itirazın iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; 04.02.2015 tarihli teslim tesellüm tutanağında davacının haklarını saklı tutmadığı gibi bir ihtirazi kayıtda koymadığını, kiralananı tam ve eksiksiz olarak teslim aldığını, kiralananda yapılan değişikliklerin tümünün kiraya verenin bilgisi ve onayı dahilinde yapıldığını, kira sözleşmesinin (6.) maddesinde kiracının binada arzu ettiği değişiklikleri yapabileceğinin açıkça belirtildiğini, davacının tüm değişikliklere rıza gösterdiğini, yarar sağlayacak imalatlar olan değişikliklerin tamamının mal sahibine bırakıldığını savunarak, davanın reddini ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kiralananda tespit edilen değişikliklerin ve buna bağlı uygulamaların tamamının kiralananın projeye aykırı hor kullanımından kaynaklandığı, tamamı hor kullanımdan kaynaklı hasarların tasdikli mimari projedeki eski haline getirilmesi için 175.000,00 TL bedel belirlendiği gerekçesiyle; davanın kabulüne, takibe vaki itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesinin (6.) maddesinde kiracının kiralananı plan ve projesine göre ilk durumuna getirip iade etmek zorunda olduğu yönündeki düzenlemenin tarafları bağlayıcı ve geçerli olduğu, alınan bilirkişi heyeti raporunda dava konusu taşınmazda tamamı hor kullanımdan kaynaklı hasarlar giderilerek kiralananın onaylı mimari projesine uygun hale getirilmesi için 175.000.00 TL' nin makul ve kadri maruf olduğunun tespit edildiği, kararın yerinde olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; kiralananı rızası ile tahliye etmeyi kabul eden davalının tek şartının, kiralanın mevcut yapısal kullanım durumuyla davacı tarafından teslim alınması olduğunu, 03.07.2014 tarihli protokole bu durumun taraflarca müzakere edilerek konduğunu, hatalı yorum yapıldığını, yıpranma ve aşınmaların olağan kullanımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespit edilmesi gerektiğini, 21 yıllık kullanım süresi sonunda yıpranma olmasının normal olduğunu, raporun itiraza uğradığını, tespit raporunun esas alınamayacağını, kısa bir süre sonra bir okul işletmesine olduğu haliyle kiralan taşınmazın plan ve projesinin kökten değiştirilerek okul binası haline getirildiğini, davacının zararının bulunmadığını, davacı tacir olmadığından ticari faiz işletilemeyeceğini ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, kiralananın eski hale getirilmesi bedelinin tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtilen gerekçeye, kiracının kiralananın hor kullanımdan kaynaklanan zarardan sorumlu olmasına, sözleşmenin (6.) maddesi uyarınca kiracının eski hale getirme yükümlülüğünün bulunmasına, davalı tacir olmakla taraflar arasındaki kira sözleşmesinden kaynaklanan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2 maddesi uyarınca ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıkta ticari faiz uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.05.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.