Silaha Elkoymanın On Beş Yılı Aşması Mülkiyet Hakkını İhlal Etti

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

... VE ... BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2021/12624)

Karar Tarihi: 22/7/2026

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

​

Başkan

:

İrfan FİDAN

Üyeler

:

Recai AKYEL

Selahaddin MENTEŞ

Yılmaz AKÇİL

Şaban KAZDAL

Raportör

:

Ahmet Faruk TANYILDIZI

Başvurucular

:

1. ...

2. ...

Vekili

:

Av. ...

​

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, ceza kovuşturması kapsamında uzun süreden beri silah üzerindeki elkoyma tedbirinin devam etmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

2. Başvurucular hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 206. maddesi uyarınca resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan ile 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un 13. maddesi uyarınca ruhsatsız ateşli silahlarla mermileri satın alma veya taşıma veya bulundurma suçlarından yürütülen soruşturma sırasında başvurucu ...'na ait Canik marka silaha 15/3/2011 tarihinde 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 128. maddesi uyarınca el konulmasına karar verilmiştir.

3. Başvurucular hakkında yürütülen yargılama yerel mahkeme nezdinde derdesttir.

4. Komisyon her iki başvurucu yönünden adil yargılanma hakkı kapsamında makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarının başvuru yollarının tüketilmemesi, başvurucu ... yönünden mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasının ise kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna, başvurucu ...'nun mülkiyet hakkının ihlal edildiği şikâyetine ilişkin olarak ise başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.

II. DEĞERLENDİRME

5. Anayasa Mahkemesi, olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan Yakup Ziya Genç ([2. B.], B. No: 2018/18585, 16/6/2021) kararında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir (benzer yöndeki kararlar için bkz. M.S.Ö. [2. B.], B. No: 2020/11902, 19/12/2023; Hesna Funda Baltalı ve Baltalı Gıda Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti. [GK], B. No: 2014/17196, 25/10/2018; İhsan Metin [2. B.], B. No: 2015/7044, 23/1/2019; Şeyhmus Terece [GK], B. No: 2017/26532, 23/7/2020).

6. Bu çerçevede mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin uygulanmasının ölçülü olabilmesi için kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olarak uygulanması gerektiği, tedbirin makul olmayan bir süre devam etmesinin mülkiyet hakkının tanıdığı yetkilerin kullanılmasının belirsiz olacak şekilde ötelenmesi suretiyle mülk sahibine orantısız bir külfet yüklediği gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Somut başvuruda elkoyma tedbirinin on beş yıldan fazla devam ettiği anlaşıldığından anılan kararlarda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır. Açıklanan gerekçelerle başvurucu ...'nun Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

III. GİDERİM

7. Başvurucu ...; 50.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılan tedbirin uzun sürmesine ilişkin olarak tedbir sürecinde mülkiyet hakkının gerektirdiği ivediliğin ve özenin gösterilmesi bakımından yargısal makamların sorumluluğu olduğuna dikkati çekmektedir (benzer değerlendirme için bkz. Hamit Alihansoy ve diğerleri [1. B.], B. No: 2017/35581, 29/9/2020, § 66). Buna göre başvuru konusu olayda ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Somut olayda mülkiyet hakkı yönünden tazminat talebinde bulunulduğundan ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması bakımından etkin giderim yolu tazminat olarak görülmüştür. Eski hâle getirme kuralı çerçevesinde ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için başvurucu ...'na manevi zararları karşılığında net 55.000 TL manevi tazminat ödenmesine; maddi zarara ilişkin olarak bilgi ve belge sunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

IV. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucu ...'na net 55.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

Ç. 487,60 TL harç ve 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 40.487,60 TL yargılama giderinin başvurucu ...'na ÖDENMESİNE,

D. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucu ...'nun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal faiz UYGULANMASINA,

E. Kararın bir örneğinin bilgi için Bakırköy 7. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2010/279) GÖNDERİLMESİNE,

F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 22/7/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.