Suça Sürüklenen Çocukta Sosyal İnceleme Raporu Alınmamasının Gerekçesi Gösterilmeli

MAHKEMESİ: Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2018/127 E., 2018/530 K.

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK: ...

SUÇLAR: Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli, mala zarar verme

BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 09.04.2026 tarihli ve KYB-2026/43414 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

" Dosya kapsamına göre,

1- Suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal etme ve mala zarar verme suçları yönünden; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesinde "(1) Bu Kanun kapsamındaki çocuklar hakkında mahkemeler, çocuk hakimleri veya Cumhuriyet savcılarınca gerektiğinde çocuğun bireysel özelliklerini ve sosyal çevresini gösteren inceleme yaptırılır. Sosyal inceleme raporu, çocuğun, işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin mahkeme tarafından takdirinde göz önünde bulundurulur. (2) Derhal tedbir alınmasını gerektiren durumlarda sosyal inceleme daha sonra da yaptırılabilir. (3) Mahkeme veya çocuk hakimi tarafından çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılmaması halinde, gerekçesi kararda gösterilir." şeklinde düzenleme yer almasına rağmen, suça sürüklenen çocuk hakkında 5395 sayılı Kanun'un 35/1. maddesine göre sosyal inceleme raporu alınmadan veya aynı maddenin 3. fıkrasına göre bu yönde inceleme yaptırılmamasının gerekçesi kararda gösterilmeden hüküm kurulmasında,

Kabule göre de;

2- Suça sürüklenen çocuk hakkında konut dokunulmazlığını ihlal etme suçu yönünden adlî sicil kaydında suç tarihinden önce hapis cezasına ilişkin hükümlülüğü bulunmayan ve suç tarihinde 18 yaşından küçük olan suça sürüklenen çocuk hakkında tayin olunan 6 ay 20 gün kısa süreli hapis cezasının, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50/3. maddesindeki “Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir” hükmü uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiğinin gözetilmemesinde,

3- Suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli hırsızlık suçundan 5237 sayılı Kanun'un 142/2-h ve 35. maddeleri uygulanmak suretiyle tespit edilen 2 yıl 6 ay hapis cezasından, aynı Kanun'un 31/3. maddesi uyarınca 1/3 oranında indirim sonucunda 1 yıl 8 ay hapis cezası yerine 1 yıl 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve aynı Kanun'un 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim sonucunda 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası yerine 1 yıl 6 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek fazla ceza tayin edilmesinde; isabet görülmemiştir. ” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II- GEREKÇE

1. Suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli ve mala zarar verme suçları yönünden; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesinde "(1) Bu Kanun kapsamındaki çocuklar hakkında mahkemeler, çocuk hakimleri veya Cumhuriyet savcılarınca gerektiğinde çocuğun bireysel özelliklerini ve sosyal çevresini gösteren inceleme yaptırılır. Sosyal inceleme raporu, çocuğun, işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin mahkeme tarafından takdirinde göz önünde bulundurulur. (2) Derhal tedbir alınmasını gerektiren durumlarda sosyal inceleme daha sonra da yaptırılabilir. (3) Mahkeme veya çocuk hakimi tarafından çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılmaması hâlinde, gerekçesi kararda gösterilir." şeklinde düzenleme yer almasına rağmen, suça sürüklenen çocuk hakkında 5395 sayılı Kanun'un 35/1. maddesine göre sosyal inceleme raporu alınmadan veya aynı maddenin 3. fıkrasına göre bu yönde inceleme yaptırılmamasının gerekçesi kararda gösterilmeden hüküm kurulması,

2. Suça sürüklenen çocuk hakkında konut dokunulmazlığının ihlâli suçu yönünden adlî sicil kaydında suç tarihinden önce hapis cezasına ilişkin hükümlülüğü bulunmayan ve suç tarihinde 18 yaşından küçük olan suça sürüklenen çocuk hakkında tayin olunan 6 ay 20 gün kısa süreli hapis cezasının, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50/3. maddesindeki “Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir” hükmü uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

3. Suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli hırsızlık suçundan 5237 sayılı Kanun'un 142/2-h ve 35. maddeleri uygulanmak suretiyle tespit edilen 2 yıl 6 ay hapis cezasından, aynı Kanun'un 31/3. maddesi uyarınca 1/3 oranında indirim sonucunda 1 yıl 8 ay hapis cezası yerine 1 yıl 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve aynı Kanun'un 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim sonucunda 1 yıl 4 ay 20 gün hapis cezası yerine 1 yıl 6 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek fazla ceza tayin edilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III- KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, Urla 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.06.2018 tarihli ve 2018/127 Esas, 2018/530 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4. maddesinin (b) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.