top of page

Ana Sayfa › Mevzuat › Hâkimler ve Savcılar Kanunu › Madde 31

2802 Sayılı Kanun İlerleme ve Yükselme

Hâkimler ve Savcılar Kanunu Madde 31: Lisans Üstü Öğrenim ve Uzmanlık Eğitimi

2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu · Madde 31 · Son kontrol: 11 Kasım 2026

Madde Metni

Madde 31 – (Değişik: 22/12/2005 - 5435/14 md.)

Meslekleriyle ilgili konularda yüksek lisans veya doktora öğrenimi yapmak isteyenlerle Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsüne ve Türkiye Adalet Akademisinde düzenlenecek uzmanlık programlarına devam etmek isteyen hâkim ve savcıların, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulundan izin almaları şarttır. Ancak, görevle ilişiği kesilmeden ve görevini aksatmadan belirtilen öğrenimleri yapmak isteyen hâkim ve savcıların, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna bilgi vermeleri yeterlidir.

Yukarıdaki fıkra hükümlerine göre öğrenimini yapanların derece yükselmeleri, kademe ilerlemeleri, birinci sınıfa ayrılma, aylık, ödenek, diğer malî ve sosyal hakları devam eder ve mecburî öğrenim süresince izinli sayılırlar.

Ancak, bu şekilde öğrenime devam edenler izinli sayıldıkları süre kadar mecburî hizmetle yükümlüdürler. Bu yükümlülüğü yerine getirmeden görevlerinden ayrılanlar, kendilerine verilen aylık, ödenek, tazminatlar ile her türlü ödemelerin, mecburî hizmetin eksik kalan kısmı ile orantılı miktarını iki kat olarak ödemek zorundadırlar.

Yüksek lisans öğrenimi ile Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsünün yüksek lisans programını bitirenlere bir kademe ilerlemesi, doktora yapanlara bir derece yükselmesi uygulanır. Ancak, yüksek lisans öğrenimi ile Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsünün yüksek lisans programını bitirip bir kademe ilerlemesinden yararlananlara, doktora yapmaları hâlinde bir kademe ilerlemesi uygulanır. Türkiye Adalet Akademisinde düzenlenen uzmanlık programlarında başarı ile geçirilen süreler, iki yılı aşmamak üzere, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi incelemesinde değerlendirilir. Bu uygulamada alt derece ve kademede geçen süre, üst derece ve kademede geçmiş sayılır.

Hâkim ve savcı yardımcısı iken öğrenime başlayanlar hâkimlik veya savcılığa atandıktan sonra bu madde hükümlerine göre öğrenimlerine devam edebilirler.[38]

Değişiklik ve Yürürlük Notları

[38] 23/6/2022 tarihli ve 7413 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Aday” ibaresi “Hâkim ve savcı yardımcısı” şeklinde değiştirilmiştir.

[37] 22/12/2005 tarihli ve 5435 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu madde başlığı " Lisansüstü öğrenim yapmış olanlar:" iken; metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız. Metinde bağlantı verilen terimler Hukuk Sözlüğündeki açıklamalara yönlendirir; resmî metin değiştirilmemiştir.

Madde Gerekçesi

Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî yasama belgesinden (Millî Güvenlik Konseyi, S. Sayısı: 548 – Hâkimler ve Savcılar Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu (1/262)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 31. madde, tasarının 24. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Bu bölüm, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuş ve sayfa görüntüleriyle satır satır karşılaştırılarak düzeltilmiştir; basılı metindeki dizgi hataları olduğu gibi korunmuştur. Esas olan resmî belgedir. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.

Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 24)

10. Üçüncü bölümde yer alan 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33 üncü maddeler kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine ilişkin ayrıntıları düzenlemektedir.

Adalet Komisyonu Raporundaki Açıklama

31 inci maddede, mesleğe girdikten sonra Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünde eğitim ve lisansüstü (Master) ve doktora yapmak isteyenlerin mesleğin özelliği ve görevin ehemmiyeti nedeniyle, hâkimler ve savcılar yüksek kurulundan önceden izin almaları esası getirilmiş, ancak bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce bu öğrenimlere başlamış olanlar geçici madde ile bu izinden istisna edilmiştir. Madde ayrıca Devlet Memurları Kanununda ve özel kanunda olduğu gibi Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünü bitirenler ile meslekleriyle ilgili öğrenim dallarında master öğrenimi yapmış olanlara bir kademe ilerlemesi, doktora öğrenimi yapmış olanlara ise bir derece yükselmesi uygulanmasını öngörmektedir.

Değişiklik Gerekçesi: 5435 sayılı Kanun m. 14 (22/12/2005)

Madde 14.- 2802 sayılı Kanunun yürürlükteki 31 inci maddesi hükmünün uygulamasında, ücretli izin alarak yüksek lisans veya doktora yapmak isteyenler ile görevine devam ederken haricen yüksek lisans veya doktora yapmak isteyenler arasında bir ayrım yapılmaması sebebiyle sıkıntılar yaşanmaktadır.

2802 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde yapılan değişiklikle, hâkim ve savcıların bilimsel çalışmalar yapmalarına olanak tanınması, mesai haricinde veya yıllık izinleri sırasında seminer ve ödevler yoluyla yüksek lisans ve doktora yapabilmelerine zemin hazırlanabilmesi için açık bir düzenleme getirilmiştir. Ayrıca 4954 sayılı Kanunla kurulan Türkiye Adalet Akademisinde düzenlenecek uzmanlık programlarına katılmanın desteklenmesi ve gerekliliği de göz önünde tutularak, bu programlarda başarıyla geçen sürelerin, iki yılı aşmamak üzere kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde değerlendirileceği hükme bağlanmıştır.

Kaynak: TBMM 22. Dönem, S. Sayısı: 951 – Kanun Tasarısı madde 14 gerekçesi. 22/12/2005 tarihli ve 5435 sayılı Kanun, Cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen 29/6/2005 tarihli ve 5375 sayılı Kanunun yeniden görüşülmesiyle kabul edilmiştir; gerekçe, 5375 sayılı Kanunun tasarısına ilişkindir.

Madde Künyesi

  • Kanun2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu
  • MaddeMadde 31
  • Bölümİkinci Kısım – Hakimlik ve Savcılık › Üçüncü Bölüm – İlerleme ve Yükselme
  • Kanundaki BaşlıkLisans üstü öğrenim ve uzmanlık eğitimi
  • DurumYürürlükte
  • Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
  • Resmî GerekçeBu sayfada (Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 548, değişiklik gerekçesi)
  • Son Kontrol11 Kasım 2026

Kanunda Gezinme

‹ Madde 30 · Madde 32 ›

Hâkimler ve Savcılar Kanunu: tüm maddeler

Mevzuat aramasına dön

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.

bottom of page