Ana Sayfa › Mevzuat › Hukuk Muhakemeleri Kanunu › Madde 33
6100 Sayılı Kanun Yargılamaya Hâkim Olan İlkeler
HMK Madde 33: Hukukun Uygulanması
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · Madde 33 · Son kontrol: 18 Ekim 2026
Madde Metni
MADDE 33- (1) Hâkim, Türk hukukunu resen uygular.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî TBMM belgesinden (TBMM 23. Dönem, S. Sayısı: 393 – Hukuk Muhakemeleri Kanunu Tasarısı (1/574)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 33. madde, tasarının 38. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 38)
Madde 38- Maddedeki “Türk hukuku” terimi, kanunların yanı sıra mevzuat ile örf ve adet hukukunu ve Türkiye Cumhuriyeti Devletinin taraf olduğu uluslararası sözleşmeleri de kapsamaktadır. 1086 sayılı Kanunun 76 ncı maddesinin birinci cümlesi sadeleştirilerek alınmıştır. 76 ncı maddenin ikinci ve üçüncü cümlelerinde, yabancı hukukun uygulanmasına ilişkin hükümler de bulunmaktaydı. Ancak, 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunda bu konu açıkça düzenlenmiş olduğundan, bu hususlara maddede yer verilmemiştir.
Bu hüküm klasik bir ilkeyi ifade etmektedir. Hem usul hukuku, hem maddî hukuk aynı düzeyde madde kapsamı içerisindedir.
Bu Maddeyle İlgili İçtihatlar
Sitedeki içtihat arşivinde bu maddeye dayanan 16 karar var; en önemli 10 tanesi aşağıda.
- Boşanmada Usulüne Uygun Dayanılmayan Tanık: Hata İstinafta Açıkça İleri Sürülmeli
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2024/760 · K. 2025/637 · 15.10.2025 - Dilekçede Dayanılmayan Tanıkların Dinlenmesi İstinafta İleri Sürülmezse Gözetilmez
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2024/619 · K. 2025/639 · 15.10.2025 - On Beş Yıllık Kirada Rayice Göre Artış İsteği Kira Tespiti Değil Uyarlama Davası Sayıldı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2020/687 · K. 2022/1259 · 05.10.2022 - Boşanmadan Sonra Çocuğun Kendisinden Olmadığını Öğrenen Eşin Tazminatı Genel Hükümlere Tabi
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2017/2493 · K. 2021/108 · 18.02.2021 - Torunun Açtığı Soybağının Reddi Davasında Bir Yıllık Süre Dedenin Ölümünü Öğrenmekle Başlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi · E. 2026/4203 · K. 2026/6984 · 23.06.2026 - Bilerek Gerçeğe Aykırı Yapılan Nüfus Kaydında Dava Süreye Bağlı Değil, Asliye Hukuk Görevli
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi · E. 2026/3630 · K. 2026/6201 · 08.06.2026 - Nüfusta Anne ve Babanın Biyolojik Ebeveyn Olmadığı İddiası Asliye Hukukta Görülür
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi · E. 2026/3114 · K. 2026/5338 · 11.05.2026 - Yetki Belgesi Varken Toplu İş Sözleşmesinin Hükümsüzlüğü Davası Usulden Reddedilemez
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2026/4510 · K. 2026/4133 · 30.04.2026 - Kayıtlı Anne Çocuğu Doğurmamışsa Dava Soybağının Reddi Değil Nüfus Kaydının Düzeltilmesidir
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi · E. 2025/4364 · K. 2025/10511 · 02.12.2025 - Kiracı Uyarlama İstemişse Mahkeme Davayı Kira Tespiti Olarak Sonuçlandıramaz
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/2574 · K. 2025/2204 · 16.04.2025
Hukuk Sözlüğünde İlgili Terimler
Madde Künyesi
- Kanun6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- MaddeMadde 33
- BölümBirinci Kısım – Genel Hükümler › İkinci Bölüm – Yargılamaya Hâkim Olan İlkeler
- Kanundaki BaşlıkHukukun uygulanması
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 393)
- Son Kontrol18 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.