Ana Sayfa › Mevzuat › Hukuk Muhakemeleri Kanunu › Madde 352
6100 Sayılı Kanun İstinaf
HMK Madde 352: Ön İnceleme
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · Madde 352 · Son kontrol: 18 Ekim 2026
Madde Metni
MADDE 352- (Değişik: 20/7/2017-7035/28 md.)
(1) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda aşağıdaki durumlardan birinin tespiti hâlinde öncelikle gerekli karar verilir:
a) İncelemenin başka bir dairece veya bölge adliye mahkemesince yapılmasının gerekli olması
b) Kararın kesin olması
c) Başvurunun süresi içinde yapılmaması
ç) Başvuru şartlarının yerine getirilmemesi
d) Başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi
(2) Ön inceleme heyetçe veya görevlendirilecek bir üye tarafından yapılır ve ön inceleme sonunda karar heyetçe verilir.
(3) Eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosya incelemeye alınır.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî TBMM belgesinden (TBMM 23. Dönem, S. Sayısı: 393 – Hukuk Muhakemeleri Kanunu Tasarısı (1/574)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Kanunlaşan 352. madde, tasarının 356. maddesine karşılık gelir; gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Değişiklik gerekçeleri, değiştirici kanunun resmî gerekçesinden (TBMM sıra sayısı/teklif metni veya Mevzuat Bilgi Sistemi) aynen aktarılmıştır; eşleşme, bu maddedeki resmî değişiklik işareti (tarih–kanun/madde) ve değiştirici kanunun TBMM'de kabul edilen metniyle doğrulanmıştır. Gerekçeler teklif veya tasarı metnine ilişkindir; madde komisyonda veya Genel Kurulda değiştirilmiş olabilir. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 356)
Madde 356- Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine, dosya üzerinde yapılacak bir ön inceleme ile kolaylıkla tespit edilebilecek bazı temel hususların eksikliği hâlinde, davanın süratle sonuçlandırılması için, gerekli kararı derhal vermesine olanak tanınmak istenmiştir. Dosyanın incelenmesinin başka bir dairenin iş alanına girmesi, ilk derece mahkeme kararının kesin olması, istinaf yoluna başvurunun süresi içinde yapılmamış olması ve asgarî başvuru şartlarının yerine getirilmemesi, örneğin başvuru dilekçesinin başvurulan kararı yeteri kadar belli edecek kayıtları taşımaması hâlleri zaten açıklanmaya muhtaç değildir. Kaldı ki bu hâllerden bir kısmında, örneğin başvurunun yasal süre geçtikten sonra yapılması veya kesin olan bir ilk derece mahkemesi kararına ilişkin olması durumunda, bunu ilk derece mahkemesi de 350 nci madde hükmü uyarınca göz önüne
demet 387 /
alarak başvuru dilekçesini reddedebilecektir. Ancak, ilk derece mahkemesinde bu durum gözden kaçırılmışsa, bölge adliye mahkemesinde gözetilecektir. Başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin başvuru dilekçesinde hiç gösterilmemiş olması hâlinde ise, bölge adliye mahkemesi 359 uncu maddesinin ikinci cümlesi uyarınca sadece kamu düzeni yönünden bir inceleme yapıp gerekli kararı bu incelemenin sonucuna göre hemen verecektir.
Değişiklik Gerekçesi: 7035 sayılı Kanun m. 28 (20/7/2017)
MADDE 27- Madde ile, bölge adliye mahkemelerinde dosya üzerinden yapılacak ön inceleme aşamasında dikkate alınacak hususlar bentler halinde sıralanmaktadır. Tasarıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendinde yapılan değişikliğin zorunlu sonucu olarak dosyayla ilgili istinaf incelemesinin başka bir bölge adliye mahkemesince yapılması gerektiği tespit İ edildiği takdirde, ön inceleme aşamasında gerekli kararın verilmesi ve bu hususta inceleme aşamasına geçilmemesi amaçlanmaktadır. Böylece yetkili olmadığı halde kendisine gönderilen dosyalar hakkında zaman kaybedilmeyecek ve daha ön inceleme aşamasında i dosya yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilebilecektir. Öte yandan ön inceleme aşamasında değerlendirilecek hususların niteliği dikkate alınarak bu incelemenin bir üye tarafından da yapılabilmesine imkân sağlanmakta ve böylece bölge adliye mahkemelerinin 16 DA Ja İ ak.)
A EL RR EE İRİ Rİ MN İNİZ İLİM DĞEİLMİ İLİMİZE daha etkin ve verimli çalışması amaçlanmaktadır. Ön incelemenin bir üye tarafından yapılabilmesine imkân verilmekle birlikte, ön inceleme sonunda madde uyarınca gerekli karar heyet tarafından verilecektir.
Kaynak: TBMM 26. Dönem – Kanun Tasarısı metni – Kanun Tasarısı madde 27 gerekçesi (kabul edilen 7035 sayılı Kanunun 28. maddesine karşılık gelir). Bu gerekçe, taranmış resmî belgeden optik karakter tanıma (OCR) ile okunmuştur; yazım farklılıkları olabilir, esas olan resmî belgedir.
Bu Maddeyle İlgili İçtihatlar
Sitedeki içtihat arşivinde bu maddeye dayanan 19 karar var; en önemli 10 tanesi aşağıda.
- İstinaf Mahkemesinin Delil Eksikliği Nedeniyle Verdiği Geri Gönderme Kararı Temyiz Edilemez
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2022/975 · K. 2023/487 · 17.05.2023 - Eksik İnceleme Nedeniyle Dosyayı Geri Gönderen İstinaf Kararı Temyiz Edilemez
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2018/946 · K. 2021/1491 · 23.11.2021 - İcra Mahkemesinin Tahliye Kararına Karşı İstinafın Süreden Reddi Kesindir
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2019/732 · K. 2020/8 · 14.01.2020 - Projeye Bağlı Mühendisin Kapsam Dışı Personel Yönetmeliğine Dayalı İsteklerinin Reddi Onandı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2026/2234 · K. 2026/4868 · 21.05.2026 - Davayı Hem Kısmi Hem Belirsiz Alacak Davası Sayan Çelişkili Gerekçe Bozma Sebebidir
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2026/1538 · K. 2026/4150 · 30.04.2026 - Demirbaşların Kiracıya Yeni Teslim Edildiği İspatlanamayınca Demirbaş Zararı Kabul Edilmedi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/2473 · K. 2026/53 · 13.01.2026 - ÜFE Artışı İstenmişken İştirak Nafakasına Yüzde 20 Artış Uygulanması Düzeltildi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi · E. 2026/1403 · K. 2026/7341 · 29.06.2026 - Fesih Konusu Olayda Alkol Aldığı İspatlanamayan Şoför Kıdem ve İhbar Tazminatına Hak Kazandı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2026/1460 · K. 2026/4329 · 11.05.2026 - İş Kazasında Süresinde Açılan Belirsiz Alacak Davası, Artırılan Kısmın Zamanaşımını da Kesti
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2025/11968 · K. 2026/6203 · 05.05.2026 - Süre Tutum Dilekçesinden Sonra Geç Verilen İstinaf Sebepleri Kamu Düzeni Dışında İncelenmez
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2026/1178 · K. 2026/4025 · 29.04.2026
Madde Künyesi
- Kanun6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- MaddeMadde 352
- BölümSekizinci Kısım – Kanun Yolları › Birinci Bölüm – İstinaf
- Kanundaki BaşlıkÖn inceleme
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 393, değişiklik gerekçesi)
- Son Kontrol18 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.