top of page

Maaş Haczi 2026: Dörtte Bir Kuralı, Sıra ve İstisnalar

Yazarın fotoğrafı: Av. Mete ŞAHİN
Av. Mete ŞAHİN
3 gün önce
6 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 2 gün önce

Av. Mete ŞAHİN · Ankara Barosu Sicil No: 42455 · Son güncelleme: 23 Eylül 2026

Kısa cevap

  • Maaştan kesilecek miktar, borçlu ve ailesinin geçimi için ayrılan pay düşüldükten sonra belirlenir; ancak dörtte birinden az olamaz (İİK m. 83). İşçilerde ise ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacakları saklıdır (İş Kanunu m. 35, TBK m. 410).

  • Birden fazla haciz varsa sıraya konur; öndeki bitmeden sonrakine geçilemez.

  • Maaşın tamamının haczine önceden rıza gösterilmesi geçersizdir (İİK m. 83/a).

  • SGK'dan alınan emekli aylığı kural olarak haczedilemez; istisnası 5510 m. 88'e göre takip edilen Kurum alacakları ve nafaka borçlarıdır; borçlunun muvafakati varsa da haciz konulabilir (5510 m. 93).

  • İşveren, haczi ve maaş miktarını bir hafta içinde bildirmek, kesintiyi yapmak ve kesilen tutarı hemen icra dairesine göndermekle yükümlüdür (İİK m. 355).

İçindekiler

  1. Maaşa haciz gelirse ne kadar kesilir?

  2. Dörtte bir: tavan mı, taban mı?

  3. Birden fazla haciz varsa ne olur?

  4. Hangi gelirler maaş haczi kapsamındadır?

  5. Maaşın tamamına haciz konulabilir mi?

  6. Emekli maaşına haciz konur mu?

  7. İşverenin yükümlülüğü ve sorumluluğu

  8. Hangi mallar hiç haczedilemez?

  9. Maaş haczine itiraz ve haczedilmezlik şikâyeti

  10. Yargıtay uygulaması

  11. Ankara'da durum

  12. Sıkça sorulan sorular

1. Maaşa haciz gelirse ne kadar kesilir?

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 83/1 uyarınca maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları, sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir.

m. 83/2 uyarınca haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz.

2. Dörtte bir: tavan mı, taban mı?

Bu, en çok yanlış bilinen noktadır. İİK m. 83/2 "dörtte birinden az olamaz" der; yani İİK bakımından dörtte bir, bir alt sınırdır. Ancak işçiler bakımından özel hükümler bir üst sınır da koyar: 4857 sayılı İş Kanunu m. 35 ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 410 uyarınca işçilerin ücretinin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacaklılarının hakları saklıdır.

İcra müdürü borçlunun ve ailesinin geçimi için bir miktar ayırabilir; ancak bu ayırma sonucunda haczedilen tutar maaşın dörtte birinin altına inemez. İşçi ücretlerinde ise dörtte bir aynı zamanda üst sınırdır; nafaka alacakları dışında ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez. Uygulamada çoğu dosyada kesinti dörtte bir olarak uygulanır.

3. Birden fazla haciz varsa ne olur?

İİK m. 83/2 uyarınca birden fazla haciz varsa sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.

Yani iki ayrı icra dosyası kural olarak aynı anda maaştan ayrı ayrı kesinti yaptıramaz; ikinci dosya sırasını bekler. Nafaka alacağına ilişkin hacizlerde durum ayrıca değerlendirilmelidir. Bu kural, borçlunun maaşının tamamen kesilmesini önler.

4. Hangi gelirler maaş haczi kapsamındadır?

İİK m. 83/1'in saydığı kalemler geniştir: maaş, ücret, tahsisat, intifa hakkı gelirleri, ilama dayanmayan nafakalar, emekli maaşları ve sandık iratları. Ancak SGK'dan alınan emekli aylıkları bakımından özel hüküm olan 5510 sayılı Kanun m. 93 uygulanır (bkz. 6. başlık). Uygulamada ikramiye, prim ve benzeri düzenli ödemelerin niteliği dosyaya göre değerlendirilir.

5. Maaşın tamamına haciz konulabilir mi?

İİK m. 83/a uyarınca m. 82 ve m. 83'te yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir.

Kredi sözleşmelerine veya senetlere konulan "maaşımın tamamının haczini kabul ediyorum" türü hükümler bu nedenle sonuç doğurmaz. Buna karşılık haciz konulduktan sonra borçlunun vereceği muvafakat farklı değerlendirilir.

6. Emekli maaşına haciz konur mu?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 93/1 uyarınca sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri devir ve temlik edilemez; bunlar m. 88'e göre takip ve tahsili gereken Kurum alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez.

Aynı fıkra uyarınca haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması hâlinde icra müdürü tarafından reddedilir.

Özetle:

Alacağın türü

Emekli aylığına haciz

Nafaka alacağı

Konulabilir

SGK'nın m. 88 kapsamındaki alacağı

Konulabilir

Diğer alacaklar

Kural olarak konulamaz

Borçlunun muvafakati varsa (önceden, ör. kredi sözleşmesinde verilen muvafakat İİK m. 83/a uyarınca geçersizdir)

Konulabilir

7. İşverenin yükümlülüğü ve sorumluluğu

İİK m. 355 uyarınca devlet işlerinde veya hususi müesseselerde bulunan borçlu memur veya müstahdemlerin maaş ve ücretlerinden kesilmesi için icra dairelerinden yapılacak tebligatın kanuni muhatapları, haczin icra edildiğini ve borçlunun maaş ve ücreti miktarını nihayet bir hafta içinde bildirmeye ve borç bitinceye kadar icra dairesinin tebligatı uyarınca haczolunan miktarı kesip hemen icra dairesine göndermeye mecburdur.

İİK m. 356 ise bu yükümlülüğe uymayanların sorumluluğunu düzenler. Bu nedenle işveren için maaş haczi müzekkeresi, cevaplanması ihmal edilebilecek bir yazı değildir.

8. Hangi mallar hiç haczedilemez?

İİK m. 82 haczedilemeyen malları sayar. Öne çıkanlar:

  • m. 82/1-1: Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar.

  • m. 82/1-2: Ekonomik faaliyeti sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya.

  • m. 82/1-3: Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası.

  • m. 82/1-4: Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi, çift hayvanları, nakil vasıtaları ve ziraat aletleri; değilse sanat ve mesleği için lüzumlu alet, edevat ve kitaplar.

m. 82/1-2 bendi 2/7/2012 tarihli 6352 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle, m. 82/1-3 bendi ise son olarak 28/3/2023 tarihli 7445 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle bugünkü hâlini almıştır. 7445 sayılı Kanun'la borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası haczedilemez hâle getirilmiş; ayrıca maddenin ikinci fıkrasındaki "3," ibaresi çıkarıldığından bu bentteki haczedilmezlik, borç o eşyanın bedelinden doğmuş olsa bile uygulanır.

9. Maaş haczine itiraz ve haczedilmezlik şikâyeti

Maaş haczinin kendisine değil, sınırı aşan kısmına karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir. Talep, haczin tümden kaldırılması değil, kanuni sınıra indirilmesidir. SGK'dan alınan emekli aylığına 5510 sayılı Kanun m. 93'teki istisnalar dışında konulan hacizde ise haczin tamamen kaldırılması istenebilir. İİK m. 16/1 uyarınca şikâyet kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bu nedenle gecikmeden başvurulmalıdır.

10. Yargıtay uygulaması

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2017/8271, K. 2018/8164, T. 17.09.2018 kararı hem oranı hem de şikâyetin kapsamını göstermektedir: "işçinin almakta olduğu aylık ücretinin ancak 1/4'ü haczedilebilir… haczolunacak miktarın maaşın dörtte birinden az olmaması şeklinde düzenleme yapılmıştır."

Kararda, maaş haczinin tümden iptaline ilişkin karar bozulmuştur; doğru olan, sınırı aşan kısmın iptalidir.

11. Ankara'da durum

Ankara'da maaş haczi müzekkereleri, borçlunun çalıştığı kurum veya işyerine icra dairesince gönderilir. Kamu görevlilerinde İİK m. 355/2, maaş veya görevdeki değişiklikleri ve görevin sona ermesini icra dairesine derhâl bildirme yükümlülüğünü malmemuru veya daire amirine de yükler. İşveren, cevabını ve kesintileri müzekkereyi gönderen icra dairesine göndermelidir; işyerinin Ankara'nın hangi ilçesinde bulunduğu bu bakımdan belirleyici değildir.

Sözlükten ilgili terimler

12. Sıkça sorulan sorular

Maaşa haciz gelirse ne kadar kesilir?

Borçlu ve ailesinin geçimi için ayrılan pay düşüldükten sonra kesilir; kesilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. İşçilerde ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacakları saklıdır.

Maaş haczi 1/4'ten fazla olabilir mi?

İİK m. 83/2 dörtte biri alt sınır olarak belirler. Ancak işçiler bakımından İş Kanunu m. 35 ve TBK m. 410 uyarınca ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacaklılarının hakları saklıdır. Uygulamada kesinti çoğunlukla dörtte bir oranında yapılır.

İki ayrı icra dosyası aynı anda maaştan kesinti yapabilir mi?

Kural olarak hayır. Hacizler sıraya konur; önde olan haczin kesintisi bitmeden sonraki haciz için kesintiye geçilemez (İİK m. 83/2). Nafaka alacağına ilişkin hacizlerde durum ayrıca değerlendirilmelidir.

Emekli maaşına haciz konur mu?

Kural olarak konulamaz. İstisnaları SGK'nın m. 88 kapsamındaki alacakları ve nafaka borçlarıdır; ayrıca borçlunun muvafakati varsa haciz mümkündür. Ancak kredi sözleşmesi gibi önceden yapılan anlaşmalarla verilen muvafakat İİK m. 83/a uyarınca geçersizdir.

Sözleşmede maaşımın tamamının haczine rıza gösterdim, geçerli mi?

Hayır. İİK m. 83/a uyarınca önceden yapılan bu tür anlaşmalar geçersizdir.

Maaş haczi gelirse ne olur?

İşveren haczi ve maaş miktarını bir hafta içinde icra dairesine bildirir ve borç bitene kadar kesinti yapar (İİK m. 355).

İşveren müzekkereye cevap vermezse ne olur?

İİK m. 356 uyarınca kesilmeyen veya icra dairesine gönderilmeyen para, ayrıca mahkemeden hüküm alınmasına gerek kalmaksızın icra dairesince yükümlülüğe uymayanların maaşlarından veya diğer mallarından alınır; bunların borçluya rücu hakkı vardır.

Ev eşyaları haczedilebilir mi?

İİK m. 82/1-3 uyarınca para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası haczedilemez.

Kaynaklar

İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz.

Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.

Yorumlar


bottom of page