Miras ve Eşya Hukuku: T Harfiyle Başlayan Terimler

Miras ve Eşya Hukuku: T Harfiyle Başlayan Terimler

T

• Miras ve Eşya Hukuku

  Tapu Sicili

  Tapu sicili, taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzere tutulan; tapu kütüğü ve kat mülkiyeti kütüğü ile bunları tamamlayan yevmiye defteri, belgeler ve planlardan oluşan resmî sicildir. Kütükte mülkiyet, irtifak hakları ve taşınmaz yükleri ile rehin hakları tescil edilir; şerh ve beyanlar da gösterilir. Sicil herkese açıktır: ilgisini inanılır kılan herkes ilgili sayfanın ve belgelerin gösterilmesini veya örneğini isteyebilir ve kimse sicildeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez. Sicilin tutulmasından doğan zararlardan Devlet sorumludur.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 997–1000, 1007, 1009–1012 ve 1020–1024

• Miras ve Eşya Hukuku

  Tapu Siciline Güven İlkesi

  Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya başka bir ayni hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımının korunmasıdır. Kütükteki kayıt gerçek hak durumunu yansıtmasa bile kaydın doğruluğuna güvenen iyiniyetli kişinin hakkı etkilenmez. Tescilin yolsuz olduğunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi ise bu tescile dayanamaz.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 1023–1024

• Miras ve Eşya Hukuku

  Tapu Sicilinin Düzeltilmesi

  Gerçek hak durumuna uymayan kaydın, kanuni koşullarla doğru hâle getirilmesidir. Ayni hakkı zedelenen kişi yolsuz kayda karşı dava açabilir. İyiniyetli üçüncü kişinin kazanımı ve basit yazım yanlışının düzeltilmesi farklı kurallara tabidir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 1023–1027

• Miras ve Eşya Hukuku

  Tapu Sicilinin Tutulmasından Doğan Sorumluluk

  Tapu sicilinin hatalı veya hukuka aykırı tutulması nedeniyle doğan bütün zararlardan Devletin sorumlu olmasıdır. Devletin bu sorumluluğu görevlinin kusuruna bağlı değildir; Devlet ödediği tazminat için zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder. Tazminat davası tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 1007

• Miras ve Eşya Hukuku

  Tapuya Tescil

  Taşınmaz üzerindeki ayni hakkın tapu siciline işlenmesidir. Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması kural olarak tescille gerçekleşir; miras ve mahkeme kararı gibi kanuni istisnalar vardır. Tescil için geçerli hukuki sebep ve gerekli belgeler aranır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 705 ve 1013–1015

• Miras ve Eşya Hukuku

  Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi

  Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi, tarafların ileride bir taşınmazın satış sözleşmesini yapmayı üstlendikleri önsözleşmedir. Resmî şekilde, noterde düzenleme biçiminde yapılmadıkça geçerli olmaz; noter, taraflardan birinin istemi ve harç ile giderlerin ödenmesi hâlinde sözleşmeyi tapu bilişim sistemi üzerinden tapu kütüğüne şerh verebilir. Şerh verilen hak, taşınmaz üzerinde sonradan hak kazananlara karşı da ileri sürülebilir. Vaat eden tescilden kaçınırsa vaat alacaklısı, mülkiyetin hükmen geçirilmesini (tapu iptali ve tescil) dava edebilir.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 29 ve 237 · 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 716 ve 1009 · 1512 sayılı Noterlik Kanunu, m. 60 ve 89

• Miras ve Eşya Hukuku

  Taşkın Yapı

  Taşkın yapı, bir yapının başkasına ait araziye taşan kısmıdır. Yapıyı yapan malik, taşan kısım için komşu arazi üzerinde bir irtifak hakkına sahipse bu kısım onun taşınmazının bütünleyici parçası olur. Böyle bir hak yoksa, zarar gören malik taşmayı öğrendiği tarihten başlayarak on beş gün içinde itiraz etmemiş ve durum ve koşullar da haklı gösteriyorsa, taşkın yapıyı iyiniyetle yapan kişi uygun bir bedel karşılığında taşan kısım için irtifak hakkı kurulmasını veya o kısmın bulunduğu arazi parçasının mülkiyetinin kendisine devrini isteyebilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 725

• Miras ve Eşya Hukuku

  Tenkis Davası

  Tenkis davası, saklı payı zedelenen mirasçının, mirasbırakanın tasarruf edilebilir kısmı aşan ölüme bağlı tasarruflarının ve kanunda sayılan sağlararası kazandırmalarının saklı payı tamamlayacak ölçüde indirilmesini istediği davadır. Tenkis, saklı pay tamamlanıncaya kadar önce ölüme bağlı tasarruflardan, bunlar yetmezse en yeni tarihliden en eskiye doğru sağlararası kazandırmalardan yapılır. Dava hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinden itibaren on yıl geçmekle düşer; tenkis def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 560–571

• Miras ve Eşya Hukuku

  Tereke

  Tereke, ölen kişinin mirasçılarına geçebilen hak ve borçlarının bütünüdür. Yalnız ev, araç ve banka hesabı gibi olumlu değerlerden oluşmaz; mirasbırakanın borçlarını da kapsar ve mirasçılar, kanundaki ayrık durumlar saklı kalmak üzere bu borçlardan kişisel olarak sorumlu olur. Kişiye bağlı bazı haklar ise mirasçılara geçmez; örneğin intifa hakkı hak sahibinin ölümüyle sona erer, oturma hakkı mirasçılara geçmez.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 575, 599, 620, 797 ve 823

• Miras ve Eşya Hukuku

  Tereke Borçlarından Sorumluluk

  Mirası reddetmeyen mirasçıların, mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak ve müteselsilen sorumlu olmasıdır. Alacaklı borcun tamamını mirasçılardan herhangi birinden isteyebilir; alacaklının rıza göstermediği borçlarda bu müteselsil sorumluluk paylaşmadan sonra da kural olarak beş yıl sürer. Borcu payından fazla ödeyen mirasçı diğer mirasçılara rücu edebilir; mirasın reddi veya resmî tasfiye, sorumluluktan kurtulmanın kanuni yollarıdır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 599, 632, 641 ve 681–682

• Miras ve Eşya Hukuku

  Terekenin Resmî Defteri

  Terekenin resmî defteri, mirası reddetme hakkı bulunan mirasçının istemiyle sulh mahkemesince terekenin aktif ve pasiflerinin takdir edilen değerleriyle deftere yazılmasıdır. İstem, mirasın reddine ilişkin usulle bir ay içinde yapılır ve bir mirasçının istemi diğerleri için de etkilidir; alacaklı ve borçlular ilanla çağrılır. Defter tutulurken mirasbırakanın borçları için icra takibi yapılamaz ve zamanaşımı işlemez. Süresinde beyanda bulunmayan mirasçı mirası deftere göre kabul etmiş sayılır ve kural olarak yalnız deftere yazılmış borçlardan sorumlu olur.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 619–631

• Miras ve Eşya Hukuku

  Terekenin Resmî Tasfiyesi

  Miras mallarının ve borçlarının kanuni usulle yönetilerek alacaklıların ödenmesi ve kalanın belirlenmesidir. Mirasçının talebi ile alacaklıların talebinin koşulları farklı olabilir. Bu yol, mirasın reddi veya mirasçılar arasında olağan paylaşma ile aynı değildir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 632–636

• Miras ve Eşya Hukuku

  Terekenin Tespiti

  Terekenin tespiti, mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkiminin tereke mallarını korumak amacıyla istem üzerine veya kendiliğinden terekedeki mal ve hakları yazdırması ve gerektiğinde mühürlemesidir. Mirasçılar arasında vesayet altındaki veya alınması gereken bir kişi varsa, bir mirasçı uzun süredir bulunamıyor ve temsilcisi yoksa ya da mirasçılardan veya ilgililerden biri ölümden itibaren bir ay içinde isterse defter tutulur. Bu işlem koruma önlemidir; mirasçılık sıfatını, payları veya malların aidiyetini kesin olarak belirlemez ve mirası reddetme hakkına bağlı resmî defter tutmadan farklıdır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 589–591 ve 619 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 382 ve 388

• Miras ve Eşya Hukuku

  Tescilden Önce Mülkiyetin Kazanılması

  Taşınmaz mülkiyeti kural olarak tescille kazanılsa da miras, mahkeme kararı, cebri icra, işgal, kamulaştırma ve kanunda öngörülen diğer hâllerde mülkiyetin tescilden önce kazanılmasıdır. Bu hâllerde malik mülkiyeti kazanmış olsa da taşınmaz üzerinde tasarruf işlemi yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmesine bağlıdır. Örneğin mirasçılar ölümle malik olur; ancak taşınmazı devretmek için önce adlarına tescil yapılmalıdır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 705

Önceki harf: Ş · Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: U

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar