Miras ve Eşya Hukuku Terimleri

Miras ve Eşya Hukuku Terimleri

A

• Miras ve Eşya Hukuku

  Alım ve Geri Alım Hakkı

  Alım hakkı, hak sahibine belirli bir taşınmazı tek taraflı irade beyanıyla satın alma; geri alım hakkı ise satıcıya sattığı taşınmazı aynı yolla geri alma yetkisi veren, sözleşmeden doğan haklardır. Alım ve geri alım sözleşmeleri resmî şekilde düzenlenmedikçe geçerli olmaz; bu haklar en çok on yıllık süre için kararlaştırılabilir ve aksine anlaşma yoksa devredilemez, ancak mirasçılara geçer. Tapu kütüğüne şerh verilen hak, şerhte belirtilen süre içinde her malike karşı kullanılabilir; şerhin etkisi her durumda şerh tarihinden itibaren on yıl geçmekle sona erer.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 736 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 237–239

• Miras ve Eşya Hukuku

  Apartman Yöneticisi

  Kat mülkiyetine tabi yapının yönetimini yürütmek üzere kat maliklerince kendi aralarından veya dışarıdan seçilen kişidir; yönetim üç kişilik bir kurula da verilebilir. Sekiz veya daha fazla bağımsız bölümü olan yapılarda yönetici atanması zorunludur ve atama kat maliklerinin hem sayı hem arsa payı çoğunluğuyla yapılır. Yönetici; kurul kararlarını uygular, yapının bakım ve korunması için önlem alır, avansları toplar ve borcunu ödemeyen kat maliklerine karşı dava ve icra takibi yapar.

  İlgili mevzuat: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 34–35

• Miras ve Eşya Hukuku

  Arsa Payı

  Kat mülkiyeti kurulan arsanın, her bağımsız bölüme tahsis edilen ortak mülkiyet payıdır. Arsa payı, bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle orantılı olarak belirlenir ve bölümlerin değerinde sonradan meydana gelen artış veya azalma nedeniyle değiştirilemez. Orantısız tahsis hâlinde her kat maliki veya kat irtifakı sahibi arsa paylarının yeniden düzenlenmesi için mahkemeye başvurabilir.

  İlgili mevzuat: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 2–3

• Miras ve Eşya Hukuku

  Artmirasçı Atama

  Artmirasçı atama, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla atadığı önmirasçıyı, kazandığı mirası belirli bir anda artmirasçıya devretmekle yükümlü kılmasıdır. Tasarrufta geçiş anı belirtilmemişse miras önmirasçının ölümüyle artmirasçıya geçer; aynı devir yükümlülüğü artmirasçıya yüklenemez. Önmirasçıya geçen mirasın sulh mahkemesince defteri tutulur ve mirasbırakan açıkça bağışık tutmadıkça teslim, güvence gösterilmesine bağlıdır. Artmirasçı, mirası geçiş anında sağsa kazanır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 521–525

• Miras ve Eşya Hukuku

  Atanmış Mirasçı

  Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla mirasın tamamı veya belirli oranı için mirasçı kıldığı kişidir. Terekeye mirasçı sıfatıyla katılır; yalnız belirli bir malı isteme hakkından farklıdır. Atama, saklı pay ve tasarrufun geçerliliği kurallarına tabidir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 505–506, 516 ve 599

• Miras ve Eşya Hukuku

  Ayni Hak

  Ayni hak, bir eşya üzerinde doğrudan hâkimiyet sağlayan ve herkese karşı ileri sürülebilen haktır. Mülkiyet en kapsamlı ayni haktır; irtifak hakları, taşınmaz yükü ve rehin hakları ise sınırlı ayni haklardır. Taşınmazlar üzerindeki ayni haklar kural olarak tapu kütüğüne tescille doğar ve sıralarını tescile göre alır; ancak miras, mahkeme kararı, cebri icra, işgal ve kamulaştırma gibi kanunda sayılan hâllerde mülkiyet tescilden önce kazanılır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 683, 705, 779, 839, 850 ve 1022

B

• Miras ve Eşya Hukuku

  Bağımsız Bölüm

  Kat mülkiyetine konu yapının ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olup üzerinde bağımsız mülkiyet kurulabilen bölümüdür. Daire, dükkân ve büro gibi bölümler bu niteliktedir; bağımsız bölümün dışında olup doğrudan ona tahsis edilen yerler eklenti sayılır. Bağımsız bölüm üzerindeki kat mülkiyeti, arsa payı ve ortak yerlerle bağlantılı özel bir mülkiyettir.

  İlgili mevzuat: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 2–3

• Miras ve Eşya Hukuku

  Belirli Mal Bırakma

  Bir kişiye mirasçı sıfatı verilmeden belirli bir mal veya malvarlığı menfaatinin bırakılmasıdır. Lehtar, kural olarak edimin yerine getirilmesini isteme hakkı kazanır. Bu nedenle malın mülkiyetinin her durumda ölüm anında kendiliğinden geçtiği varsayılmamalıdır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 517–519 ve 600

• Miras ve Eşya Hukuku

  Beyanlar Hanesi

  Beyanlar hanesi, tapu kütüğünde taşınmazın hukuki durumuna ilişkin açıklayıcı bilgilerin yazıldığı sütundur. Malikin istemiyle eklentiler buraya yazılır ve bu kayıt ancak kütükte hak sahibi görünenlerin rızasıyla silinebilir; taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamaları ile yönetmelikte belirlenen diğer hususlar da bu sütuna yazılır. Kat mülkiyetinde eklentiler ile yönetim planının ve değişikliklerinin tarihi, kat irtifakında bağımsız bölümlere tahsis edilen arsa payları burada gösterilir. Beyan kural olarak yeni bir ayni hak doğurmaz.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 1000 ve 1012 · 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 6, 14 ve 28

• Miras ve Eşya Hukuku

  Bütünleyici Parça

  Yerel anlayışa göre asıl şeyin temel unsurunu oluşturan ve o şey zarar görmeden veya yapısı değişmeden ayrılamayan parçadır. Asıl şeye malik olan kişi, kural olarak bütünleyici parçaya da malik olur. Kolayca ayrılabilen ve asıl şeyin kullanımına ayrılan eklentiden farklıdır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 684 ve 686

D

• Miras ve Eşya Hukuku

  Define

  Bulunmasından çok zaman önce gömülmüş veya saklanmış olduğu ve artık malikinin bulunmadığı kesin olarak anlaşılan değerli şeylerdir. Bilimsel değer taşıyan eşyaya ilişkin hükümler saklı kalmak üzere define, içinde bulunduğu taşınmaz veya taşınırın malikine ait olur; bulan kişi değerinin yarısını aşmamak üzere uygun bir ödül isteyebilir. Eski eserler ile bilimsel değeri olan sahipsiz doğal şeylerin bulunmasında özel kanun hükümleri uygulanır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 772–773

• Miras ve Eşya Hukuku

  Devletin Mirasçılığı

  Mirasçı bırakmadan ölen kişinin mirasının Devlete geçmesidir. Bu durumda sulh hukuk mahkemesi terekenin resmî defterini kendiliğinden düzenler. Devlet, deftere yazılan tereke borçlarından yalnız miras yoluyla edindiği değerler ölçüsünde sorumludur; diğer mirasçılar gibi bütün malvarlığıyla sorumlu olmaz.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 501 ve 631

E

• Miras ve Eşya Hukuku

  Ecrimisil

  Ecrimisil, bir malı hak sahibinin rızası ve hukuki bir sebep olmaksızın kullanan kişiden bu kullanım nedeniyle istenen haksız işgal tazminatıdır. Özel hukukta iyiniyetli olmayan zilyet, şeyi haksız alıkoyması yüzünden verdiği zararları ve elde ettiği ya da elde etmeyi ihmal ettiği ürünleri tazminle yükümlüdür; iyiniyetli zilyet ise karineyle mevcut hakkına uygun kullanım nedeniyle tazminat ödemez. Devletin özel mülkiyetindeki veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar ile kanunda sayılan diğer taşınmazların işgalinde ise 2886 sayılı Kanun uyarınca, idarenin zarara uğraması ve işgalcinin kusuru aranmaksızın ecrimisil istenir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 993 ve 995 · 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, m. 75

  Doktrin: Hilal Özdemir (2020), Ecrimisil Tazminatı, Selçuk Üniversitesi Adalet Meslek Yüksekokulu Dergisi 3(1), s. 83–108

• Miras ve Eşya Hukuku

  Eklenti

  Eklenti, asıl şey malikinin anlaşılabilen arzusuna veya yerel âdetlere göre asıl şeyin işletilmesi, korunması veya yarar sağlaması için ona sürekli olarak özgülenen ve kullanımında ona bağlı kılınan taşınır maldır. Asıl şeye ilişkin tasarruflar, aksi belirtilmedikçe eklentiyi de kapsar; eklenti, asıl şeyden geçici olarak ayrılmakla bu niteliğini kaybetmez. Kat mülkiyetinde ise eklenti, bağımsız bölümün dışında olup doğrudan ona tahsis edilen kömürlük, garaj gibi yerlerdir ve o bölümün bütünleyici parçası sayılır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 686–687 · 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 2 ve 6

• Miras ve Eşya Hukuku

  El Yazılı Vasiyetname

  Mirasbırakanın, yapıldığı yıl, ay ve günü göstererek baştan sona kendi el yazısıyla yazıp imzaladığı vasiyetnamedir. Bilgisayarla yazılan veya başkasının yazdığı metin bu şekle uygun değildir. Saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine ya da yetkili memura bırakılabilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 538

• Miras ve Eşya Hukuku

  Elatmanın Önlenmesi

  Malikin mülkiyet hakkına yönelik haksız müdahalenin sona erdirilmesini istemesidir. Mal tamamen elden alınmamış olsa da kullanımın haksız engellenmesi gibi durumlarda gündeme gelebilir. Zararın veya kullanım bedelinin karşılanması talepleri bundan ayrıdır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 683

• Miras ve Eşya Hukuku

  Elbirliği Mülkiyeti

  Kanun veya kanunda öngörülen sözleşmenin oluşturduğu topluluk nedeniyle mallara birlikte malik olunmasıdır. Ortakların belirlenmiş eşya payları bulunmaz; hakları ortaklık mallarının bütününe yayılır. Miras ortaklığı bunun temel örneklerindendir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 640 ve 701–703

• Miras ve Eşya Hukuku

  Evlatlığın Mirasçılığı

  Evlatlık ve altsoyunun, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olmasıdır. Evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder. Buna karşılık evlat edinen ve onun hısımları evlatlığa mirasçı olamaz.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 500

İ

• Miras ve Eşya Hukuku

  İntifa Hakkı

  Başkasına ait taşınır, taşınmaz, hak veya malvarlığı üzerinde kural olarak tam yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır. Mülkiyet, intifa hakkı sahibine geçmez. Hakkın kullanılması ve malın özünün korunması kanun ile kuruluş işleminin sınırlarına tabidir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 794–795 ve 803

• Miras ve Eşya Hukuku

  İpoteğin Terkini

  Güvence altına alınan alacak sona erdiğinde ipotekli taşınmazın malikinin, alacaklıdan ipoteğin tapu kütüğünden silinmesini isteyebilmesidir. Süreli kurulan ipotekte, sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde rehnin paraya çevrilmesi takibine ilişkin şerh konulmamışsa ipotek, malikin talebiyle tapu müdürlüğünce terkin edilir. Alacaklı terkine yanaşmazsa malik dava yoluna başvurabilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 883

• Miras ve Eşya Hukuku

  İpotek

  Bir alacağı taşınmaz üzerinden güvenceye bağlayan rehin türüdür. Mevcut veya ileride doğması olası alacaklar için kurulabilir; taşınmazın borçluya ait olması zorunlu değildir. Borcun ödenmemesi mülkiyeti kendiliğinden alacaklıya geçirmez.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 850, 856, 873 ve 881

• Miras ve Eşya Hukuku

  İrtifak Hakkı

  Mülkiyetin belirli kullanım ve yararlanma yetkilerini başka bir taşınmaz veya kişi lehine sınırlayan ayni haktır. Geçit, intifa ve oturma gibi farklı türlerin kapsamı aynı değildir. Kuruluş, tescil ve kullanım sınırları hakkın türüne göre incelenir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 779–780, 794 ve 823

• Miras ve Eşya Hukuku

  İyiniyetli ve Kötüniyetli Zilyet

  Başkasına ait bir şeyi elinde bulunduran kişinin, iyiniyetli olup olmamasına göre farklı sorumluluklara tabi tutulmasıdır. İyiniyetli zilyet şeyi karineyle sahip olduğu hakka uygun kullanmasından dolayı tazminat ödemez, zorunlu ve yararlı giderlerini isteyebilir ve bunlar ödeninceye kadar şeyi geri vermekten kaçınabilir. İyiniyetli olmayan zilyet ise haksız alıkoyma yüzünden verdiği zararlar ile elde ettiği veya elde etmeyi ihmal ettiği ürünler için tazminat öder ve yalnız hak sahibi için de zorunlu olan giderleri isteyebilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 993–995

K

• Miras ve Eşya Hukuku

  Kadastro Mahkemesi

  Kadastro mahkemesi, kadastro bölgelerinde kurulan, tek hâkimli ve asliye mahkemesi sıfatını taşıyan, kadastronun uygulanmasından doğan dava ve işlere bakan mahkemedir. Taşınmaz mülkiyeti, sınırlı ayni haklar, sınır ve ölçü uyuşmazlıkları ile tapuya tescil, şerh veya beyan edilecek haklara ilişkin davaları görür. Yetkisi kadastro tutanağının düzenlendiği gün başlar; komisyonca gönderilen tutanaklara, askı ilanı süresinde açılan davalara ve genel mahkemelerden devredilen davalara bakar. Tutanaktan sonra doğan haklara ilişkin istekler görevi dışındadır.

  İlgili mevzuat: 3402 sayılı Kadastro Kanunu, m. 24–27

• Miras ve Eşya Hukuku

  Kadastro Tespitine İtiraz

  Kadastro çalışmaları sonucunda yapılan sınırlandırma ve mülkiyet tespitine karşı kadastro mahkemesinde dava açılmasıdır. Kadastro sonuçları kadastro müdürlüğünde ve muhtarlıkta otuz gün süreyle ilan edilir; bu süre içinde dava açılmayan tespitler kesinleşir. Tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz edilemez ve dava açılamaz.

  İlgili mevzuat: 3402 sayılı Kadastro Kanunu, m. 11–12

• Miras ve Eşya Hukuku

  Kat İrtifakı

  Kat irtifakı, bir arsa üzerinde yapılacak veya yapılmakta olan yapının bağımsız bölümleri için, yapı tamamlandıktan sonra geçilecek kat mülkiyetine esas olmak üzere arsa malikince veya ortak maliklerce kurulan ve arsa payına bağlı irtifak hakkıdır. Resmî senetle ve tapu siciline tescille doğar. Yapının tamamı için yapı kullanma izin belgesi düzenlendiğinde kanundaki koşullarla kat mülkiyetine resen çevrilir. Kat irtifakı sahipleri, yapının sözleşmeye ve plana göre tamamlanması için kendilerine düşen borçları karşılıklı olarak yerine getirmekle yükümlüdür.

  İlgili mevzuat: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 1–3, 10, 14 ve 26

• Miras ve Eşya Hukuku

  Kat Malikinin Mülkiyetinin Devrini İsteme

  Kat malikinin mülkiyetinin devrini isteme, borç ve yükümlerini yerine getirmeyerek diğer kat maliklerinin haklarını onlar için çekilmez hâle getiren kat malikinin bağımsız bölümünün, değeri ödenerek diğerlerine arsa payları oranında devredilmesinin mahkemeden istenmesidir. Ortak gider borcu için iki takvim yılında üç kez icra veya dava takibine sebep olunması gibi hâllerde çekilmezlik var sayılır. Dava açma kararı sayı ve arsa payı çoğunluğuyla alınır; arabulucuya başvurulduktan sonra dava, kararın öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde hakkın doğumundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır.

  İlgili mevzuat: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 25 · 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m. 18/B

• Miras ve Eşya Hukuku

  Kat Malikleri Kurulu

  Ana taşınmazın yönetimine ilişkin kararların alındığı ve tüm kat maliklerinden oluşan organdır. Olağan toplantı yönetim planında belirlenen zamanda, olağanüstü toplantı ise kanunda öngörülen hâllerde yapılır. Kararların iptali için kanunda ayrı bir dava yolu öngörülmüştür.

  İlgili mevzuat: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 27–33

• Miras ve Eşya Hukuku

  Kat Mülkiyeti

  Kat mülkiyeti, tamamlanmış bir yapının ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli bağımsız bölümleri üzerinde kurulan ve arsa payına bağlı özel mülkiyet hakkıdır. Kat maliki bağımsız bölümü üzerinde malikin bütün hak ve yetkilerine sahipken ortak yerlere arsa payı oranında ortak mülkiyet hükümlerine göre malik olur. Kat mülkiyeti resmî senetle ve tapu siciline tescille doğar; her bağımsız bölüm kat mülkiyeti kütüğünün ayrı bir sayfasına kaydedilir.

  İlgili mevzuat: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 1–16

• Miras ve Eşya Hukuku

  Kaybolmuş Eşyanın Bulunması

  Kaybedilmiş bir şeyi bulan kişinin, eşyayı sahibine, sahibi bilinmiyorsa kolluğa veya köylerde muhtara bildirme ya da araştırma ve gerektiğinde ilan yapma yükümlülüğüdür; önemli değerdeki şeyler her hâlde kolluğa veya muhtara bildirilir. Malik bildirim veya ilan tarihinden itibaren beş yıl içinde ortaya çıkmazsa, yükümlülüklerini yerine getiren bulan kişi mülkiyeti kazanır. Eşya sahibine geri verilirse bulan kişi giderlerini ve uygun bir ödül isteyebilir; ev, işyeri veya kamu hizmeti yerinde bulunan eşyada o yerin sahibi bulan sayılır ve ödül isteyemez.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 769–771

• Miras ve Eşya Hukuku

  Kaynak Hakkı

  Kaynak hakkı, başkasının arazisindeki kaynak üzerinde kurulan ve arazi malikini suyun alınmasına ve akıtılmasına katlanmakla yükümlü kılan irtifak hakkıdır. Aksi kararlaştırılmadıkça başkasına devredilebilir ve mirasçılara geçer. Bağımsız nitelikte olup en az otuz yıl için kurulmuşsa tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 837

• Miras ve Eşya Hukuku

  Kazandırıcı Zamanaşımı

  Kanuni zilyetlik ve süre koşullarıyla mülkiyet kazanılmasını sağlayan kurumdur. Taşınır, tapulu veya tapusuz taşınmaz için koşullar aynı değildir. Uzun süre kullanmak tek başına yeterli sayılmaz; malın hukuki niteliği ve kazanıma elverişliliği ayrıca incelenir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 712–713 ve 777

• Miras ve Eşya Hukuku

  Komşuluk Hukuku

  Taşınmazların kullanılmasında komşular arasında uyulması gereken hak ve yükümlülükler bütünüdür. Gürültü, duman, koku ve benzeri etkiler taşınmazın niteliği ve yerel koşullar gözetilerek değerlendirilir. Her rahatsızlık otomatik yasak sayılmaz; hoşgörü sınırını aşan kullanımın giderilmesi istenebilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 730 ve 737–740

• Miras ve Eşya Hukuku

  Külli Halefiyet

  Mirasçıların, mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak ve kanun gereği kendiliğinden kazanmasıdır. Kanundaki ayrık durumlar saklı kalmak üzere mirasçılar mirasbırakanın ayni haklarını, alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını ve zilyetliklerini ayrıca devir işlemine gerek olmadan kazanır; borçlarından da kişisel olarak sorumlu olur. Taşınmazlarda mülkiyet tescilden önce kazanılsa da tasarruf işlemi için mirasçılar adına tescil gerekir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 599 ve 705

M

• Miras ve Eşya Hukuku

  Miras Ortaklığı

  Birden çok mirasçı arasında mirasın geçmesiyle oluşan ve paylaşmaya kadar süren ortaklıktır. Mirasçılar tereke üzerinde elbirliğiyle hak sahibidir; kural olarak tasarruf birlikte yapılır. Koruma işlemleri ve temsil yetkisi için kanunda özel hükümler bulunur.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 640–641

• Miras ve Eşya Hukuku

  Miras Ortaklığına Temsilci Atanması

  Birden çok mirasçı bulunduğunda, mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh hukuk mahkemesinin miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atamasıdır. Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olduğundan kural olarak birlikte hareket etmek zorundadır; temsilci, ortaklığın yönetimi ve temsilindeki tıkanıklığı gidermeye yarar. Temsilci atanması paylaşma veya ortaklığın giderilmesi anlamına gelmez.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 640

• Miras ve Eşya Hukuku

  Miras Payı

  Mirasçının tereke üzerindeki hakkının oranıdır. Oran, yasal mirasçılık kurallarına veya geçerli mirasçı atamasına göre belirlenir. Bir payın bulunması, paylaşmadan önce her malın belli bir fiziksel bölümünün o mirasçıya ait olduğu anlamına gelmez.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 495–501, 516 ve 640

• Miras ve Eşya Hukuku

  Miras Paylaşma Sözleşmesi

  Miras paylaşma sözleşmesi, mirasçıların tereke mallarını aralarında paylaştırarak bu mallar üzerindeki elbirliği mülkiyetini tamamen veya kısmen sona erdirmek için yaptıkları sözleşmedir. Mirasçılar bu sözleşmeyle elbirliği mülkiyetinin miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülmesini de kabul edebilirler. Sözleşme, konusu taşınır ya da taşınmaz olsun, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz; geçerli olarak yapılan sözleşme mirasçıları bağlar.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 676

• Miras ve Eşya Hukuku

  Miras Sebebiyle İstihkak

  Mirasçının, terekeyi veya bazı tereke mallarını elinde bulunduran kişiye karşı üstün mirasçılık hakkına dayanarak açtığı davadır. Sadece taşınmazın tapu kaydını düzeltmekle sınırlı değildir. Davalının konumu, iyiniyeti ve kanuni süreler ayrıca incelenir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 637–639

• Miras ve Eşya Hukuku

  Miras Sözleşmesi

  Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufunu sözleşme yoluyla düzenlemesidir. Mirasçı atama, mal bırakma veya mirastan feragat gibi içerikler taşıyabilir. Resmî şekil ve ehliyet şartları vardır; vasiyetname gibi her durumda tek taraflı iradeyle serbestçe ortadan kaldırılamaz.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 503, 527–529 ve 545–548

• Miras ve Eşya Hukuku

  Mirasçılık Belgesi

  Kimlerin mirasçı olduğunu ve miras paylarını gösteren belgedir. Kanuni koşullarla sulh hukuk mahkemesinden veya noterlikten alınabilir. Belgenin geçersizliği ileri sürülebilir; tek başına terekenin paylaşılması veya borçların bulunmadığının kanıtı değildir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 598

• Miras ve Eşya Hukuku

  Mirasçılık Belgesinin İptali

  Gerçek mirasçılık durumunu yansıtmayan mirasçılık belgesinin geçersizliğinin ileri sürülmesidir. Mirasçılık belgesi sulh hukuk mahkemesince veya noterlikçe verilir ve geçersizliği herhangi bir süreye bağlı olmaksızın her zaman ileri sürülebilir. Belgenin iptali, ölüme bağlı tasarrufun iptali davası gibi diğer miras davalarından ayrıdır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 598

• Miras ve Eşya Hukuku

  Mirasçılıktan Çıkarma

  Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla saklı paylı mirasçısını kanunda sayılan sebeplerle miras dışında bırakmasıdır. Mirasbırakana veya yakınlarından birine karşı ağır suç işleyen ya da mirasbırakana veya ailesine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmeyen mirasçı çıkarılabilir; çıkarılan mirastan pay alamaz ve tenkis davası açamaz. Çıkarma, sebep tasarrufta belirtilmişse geçerlidir; itiraz hâlinde sebebi çıkarmadan yararlanan ispat eder. Hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoy ise saklı payının yarısı için, bu yarı çocuklarına özgülenmek şartıyla çıkarılabilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 510–513

• Miras ve Eşya Hukuku

  Mirasın Açılması

  Mirasın, mirasbırakanın ölümüyle hukuken geçişe konu olmasıdır. Hangi kişilerin mirasçı olduğu ve malvarlığının durumu bakımından bu an önem taşır. Vasiyetnamenin mahkemede açılıp okunması farklı bir işlemdir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 575–576 ve 599

• Miras ve Eşya Hukuku

  Mirasın Hükmen Reddi

  Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczinin açıkça belli olması veya resmen tespit edilmiş bulunması hâlinde mirasın reddedilmiş sayılmasıdır. Bu durumda mirasçının ayrıca ret beyanında bulunması gerekmez; uyuşmazlık çıktığında acz hâlinin mahkemede tespiti istenebilir. Terekeye karışma veya tereke mallarını kendine maletme gibi mirasın kabulü sonucunu doğurabilecek davranışlar ayrıca değerlendirilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 605 ve 610

• Miras ve Eşya Hukuku

  Mirasın Paylaşılması

  Tereke değerlerinin mirasçılar arasında dağıtılarak miras ortaklığının sona erdirilmesidir. Anlaşma veya yargısal paylaşma yoluyla gerçekleşebilir. Aynen bölüşme mümkün olmadığında satış ve parasal dengeleme gibi yöntemler gündeme gelebilir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 642–644, 646–649 ve 676

• Miras ve Eşya Hukuku

  Mirasın Reddi

  Yasal veya atanmış mirasçının kanuni koşullarla mirası kabul etmeme iradesini açıklamasıdır. Beyana bağlı ret ile mirasbırakanın açık veya resmen belirlenmiş aczi nedeniyle reddedilmiş sayılma farklıdır. Süre, terekeye karışma ve hakkın kaybı kuralları incelenmeden sonuç çıkarılmamalıdır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 605–610

• Miras ve Eşya Hukuku

  Mirasın Reddinin İptali

  Malvarlığı borçlarına yetmeyen mirasçının alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddetmesi hâlinde, alacaklıların veya iflas idaresinin açabildiği davadır. Kendilerine yeterli güvence verilmezse dava ret tarihinden itibaren altı ay içinde açılmalıdır. Reddin iptaline karar verilirse miras resmen tasfiye edilir ve reddeden mirasçının payına düşen değerden önce itiraz eden alacaklıların, sonra diğer alacaklıların alacakları ödenir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 617

• Miras ve Eşya Hukuku

  Mirasta Denkleştirme

  Yasal mirasçıların, miras paylarına sayılmak üzere sağlığında mirasbırakandan aldıkları karşılıksız kazandırmaların paylaşmada hesaba katılmasıdır. Özellikle altsoya yapılan bazı kazandırmalar için kanuni karine vardır. Saklı payı koruyan tenkis ve iş hukukundaki çalışma süresi denkleştirmesinden farklıdır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 669–675

• Miras ve Eşya Hukuku

  Mirastan Feragat

  Mirasbırakanla mirasçısı arasında yapılan, mirasçının gelecekteki mirasçılık sıfatından vazgeçmesini düzenleyen sözleşmedir. Karşılıklı bir edimle veya karşılıksız yapılabilir. Altsoya etkisi ve şekil koşulları ayrıca değerlendirilir; ölümden sonra mirasın reddiyle aynı değildir.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 528–529 ve 545

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar