Gemiadamının Sözleşmesinde Ücrete Dâhil Sayılan Genel Tatil Çalışması Ayrıca Hesaplanmalı

9. Hukuk Dairesi 2025/9519 E. , 2026/795 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/369 E., 2025/270 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 11. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/141 E., 2025/192 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı ... Holding AŞ bünyesinde bulunan davalı Şirketlerde Mayıs 2010 - 07.08.2019 tarihleri arasında usta gemici olarak çalıştığını, aylık net 1.725,00 USD ücret ve yılda 2 kez 1 aylık ücret tutarında ikramiye aldığını, işveren tarafından yemek sağlandığını, iş sözleşmesinin hiçbir gerekçe gösterilmeksizin sona erdirildiğini, haftanın 7 günü 08.00-21.00 saatleri arasında ara vermeksizin çalıştığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücretinin ödenmediğini, çalıştığı dönem boyunca yıllık izinlerini kullanmadığını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının dava dışı ... AŞ ünvanlı işyerinde çalıştığı dönem için husumet itirazında bulunduklarını, 07.08.2019 tarihinde gemide alkol kullanması nedeniyle iş sözleşmesinin haklı nedenle sona erdirildiğini, kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmadığını, 06.08.2019 tarihli yazılı savunmasında alkollü olduğunu ikrar ettiğini, davacının 854 sayılı Deniz İş Kanunu'na (854 sayılı Kanun) tâbi gemi adamı olduğunu, belirli süreli iş sözleşmeleri ile çalışmasının işin niteliği gereği olduğunu, ihtiyaç oldukça belirli süreli iş sözleşmeleri ile fasılalı çalıştığını, iş sözleşmesinde belirtildiği gibi 1.375,00 USD ücret aldığını, 854 sayılı Kanun'a göre fazla çalışmada dikkate alınacak sürenin gemide kalınan süre değil gemide işbaşında çalışılan veya vardiya tutulan süre olduğunu, aylık ücretinin her ay banka hesabına ödendiğini, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin aylık ücreti içinde peşinen ödendiğini, yıllık izinlerinin karşılığının bordrolarda "kıst ikramiye" veya "yıllık izin ücreti" olarak belirtilip ödendiğini, yıllık ücretli izin alacağı bulunmadığını, taleplerin tümünün zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı Şirketler bünyesinde aralıklı olarak 5 yıl 5 ay 8 gün süre ile çalıştığı, iş sözleşmesi alkol kullanması nedeniyle işveren tarafından haklı nedenle feshedildiğinden kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamadığı, hizmet süresine göre hak kazandığı 163 gün iznin kullandırıldığı işveren tarafından ispat edilemediğinden bordrolara yansıtılarak ödenen yıllık izin ücreti ödemelerinin mahsubu sonrasında bakiye 2.015,87 TL net yıllık ücretli izin alacağı olduğu, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti ücreti alacaklarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesince verilen karar davalılar yönünden istinaf yoluna başvurma sınırı altında olduğundan, davalıların istinaf başvurusunun kesinlik sebebi ile reddine karar verilmiş; davacı tarafın istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede, davacının iş sözleşmesinin 07.08.2019 tarihli fesih bildirimi ile 06.08.2019 tarihinde yasak olmasına rağmen çalıştığı gemide alkol alması ve amirlerinin talimatlarına aykırı davranması gerekçesiyle haklı nedenle feshedildiği, davacının işverene verdiği savunmasında işyeri olan gemide alkol aldığına yönelik ikrarı, davalı tanıklarının beyanları ve tutulan tutanaklara göre Mahkemece iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenle feshedildiğine ilişkin kabulünün dosya kapsamına uygun olduğu, 854 Sayılı Kanun'a tâbi gemiadamı olan davacının iş sözleşmesinde fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ücrete dahil olduğunun kararlaştırıldığı, davacı tarafça içtihatlar gereği bunu aşan çalışmaların bulunduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde:

1. Sosyal Güvenlik Kurumu çıkış bildirgesinde çıkış nedeninin ... kodu (Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi) olarak bildirildiğini, işverenin resmî makama verdiği bu şekildeki beyanından, davacının iş sözleşmesinin alkol kullanmasından dolayı feshedilmediği, ihbar ve kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirildiği sonucunun ortaya çıktığını, kaldı ki işveren tarafından haklı nedenle fesih iddiasının ispatlanamadığını, Mahkemenin gerekçeli kararda "Davacının davalı şirketler bünyesinde aralıklı olarak (önceki dönem iş akitlerinin tazminat hak etmeyecek şekilde sona erdiği işveren tarafından ispat edilemediğinden hizmet dönemleri birleştirilerek) 5 yıl 5 ay 8 gün süre ile çalıştığı, iş sözleşmesi alkol kullanması nedeniyle işveren tarafından haklı nedenle feshedildiğinden kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmadığı" şeklinde gerekçe kurarak hem davalının müvekkilinin iş sözleşmesinin feshinin haklı sebebini ispat edemediğini belirttiğini, hem de kararda müvekkilinin kıdem tazminatına ve ihbar tazminatına hak kazanmadığı yönünde çelişkili gerekçelere yer verdiğini,

2. Mahkemece fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil ücretinin reddinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenle feshedilip feshedilmediği ve kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanıp kazanmadığı, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatı ve hesabına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosya içeriğine göre davacının iş sözleşmesinde, fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil günleri çalışmasının temel ücrete dâhil olduğu hükmü bulunmaktadır. Dairemizce iş sözleşmesindeki bu hükümlere fazla çalışma alacağı yönünden değer verilmekle birlikte hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının ücrete dâhil olduğuna dair hükümler geçerli kabul edilmemektedir. Mahkemece iş sözleşmesindeki hüküm nedeniyle fazla çalışma alacağı talebinin reddine karar verilmesi isabetli ise de davacının ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışmaların karşılığının temel ücrete dâhil edildiği gerekçesiyle hesaplanmaması ve aynı gerekçe ile reddi hatalı olmuştur.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.