Ana Sayfa › İçtihatlar › İş Hukuku › İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk
Yargıtay 9. HD Bozma İş Hukuku
Çıkış Kodunun Düzeltilmesi Davası Arabuluculuk Dava Şartına Tâbi Değil
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2026/1382 · K. 2026/4121 · T. 30.04.2026
Karar Özeti
Davacı işçi, kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklarıyla birlikte SGK'ya 45 koduyla bildirilen çıkışının 04 kodu olarak düzeltilmesini istemiştir. İlk derece mahkemesi, arabuluculuk son tutanağında dava konusu alacaklar gösterilmediğinden davanın tamamını usulden reddetmiş, istinaf başvurusu da esastan reddedilmiştir. Yargıtay, alacaklar yönünden usulden reddi yerinde bulmuş; ancak çıkış kodunun düzeltilmesi davasının tespit davası niteliğinde olduğunu ve arabuluculuk dava şartına tâbi olmadığını belirtmiştir. Davacının güncel hukuki yararı bulunan bu istem hakkında esasa girilmeden usulden ret kararı verilmesi bozma nedeni sayılmıştır.
Kararın Ortaya Koyduğu İlke
Çıkış kodunun düzeltilmesi istemi tespit davası niteliğinde olup arabuluculuk dava şartına tâbi değildir; alacaklarla birlikte açılsa bile bu istem esastan incelenmelidir.
Soru: SGK'ya bildirilen işten çıkış kodunun düzeltilmesi için önce arabulucuya başvurmak zorunlu mu?
Sonuç: Bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararı, çıkış kodunun düzeltilmesi istemi yönünden verilen usulden ret nedeniyle bozuldu.
Karar Künyesi
- MahkemeYargıtay
- Daire9. Hukuk Dairesi
- Esas No2026/1382
- Karar No2026/4121
- Karar Tarihi30.04.2026
- Karar TürüDaire Kararı
- SonuçBozma
- Resmî KaynakAdalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi
Kararın Önemli Bölümleri
“davacının işten çıkış kodunun düzeltilmesi gerektiğinin tespitine ilişkin davayı açmakta güncel hukuki yararı bulunduğu”
Kararın Tam Metni
9. Hukuk Dairesi 2026/1382 E. , 2026/4121 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/2680 E., 2025/2373 K.
DAVA TARİHİ : 07.02.2025
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 11. İş Mahkemesi
EK KARAR TARİHİ : 29.09.2025
SAYISI : 2025/59 E., 2025/330 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 04.02.2013 tarihinden bu yana davalıya ait işyerinde çalıştığını, 12.02.2024 tarihinde müvekkilinin işine 08.02.2024 tarihinde işyerinde alkollü olduğu gerekçesi ile son verildiğini, müvekkilinin hiçbir açıklama yapmasına müsaade edilmeyerek, kendisinin alkollü olduğu somut bir veri ile ispatlanmayarak işten çıkartılmasının hukuka ve usule aykırı olduğunu, müvekkilinin davalı işyerinde 11... gün çalıştığını, brüt ücretinin 27.929,88 TL olduğunu, müvekkilinin Kod (45) ile çıkışının yapıldığını ancak Kod (04) olarak Kuruma bildirim yapılması gerektiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ihtarname tanzim avukat ücreti, noterlik vekâletname tanzim ücreti, munzam zarar, maddi tazminat ve müvekkilinin ... Kurumuna (SGK) bildirilen Kod (45) çıkış kodunun, Kod (04) olarak düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ihtarname tanzim avukat ücreti, noterlik vekâletname tanzim ücreti, munzam zarar ve mahrum kalınan işsizlik ödeneğine ilişkin alacakları için arabuluculuk kanun yoluna başvurmadığını, dava şartının yerine getirilmemesi sebebi ile taleplerin usulden reddi gerektiğini, taleplerin somut olmadığını, zamanaşımı nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın kısmi dava olarak açılmasının mümkün olmadığını, davacının 04.02.2013-12.02.2024 tarihleri arasında müvekkili Şirket nezdinde rollform operatörü olarak çalıştığını, davacının iş sözleşmesinin işyerine sarhoş olarak gelmesi sebebiyle haklı nedenle feshedildiğini, davacının çalışmasının devamı esnasında 08.02.2024 tarihinde makine başında uyuyakaldığını, uyandırılmak için yanına gelindiğinde yoğun bir şekilde alkol koktuğu ve çalışma arkadaşlarının davacıyı uyandırmakta zorlandığını, sarhoş olması sebebiyle ayakta duramadığı gibi konuşmakta da zorlandığının yazılı tutanaklar ile tespit edildiğini, davacının daha önce de işyerine sarhoş şekilde geldiğini ve davacının savunmasında işyerine alkollü geldiğini ikrar ettiğini
savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasındaki arabuluculuk son tutanağında arabuluculuk konusu uyuşmazlığın ''işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan (nisbi)'' olarak gösterildiğini, UYAP kayıtları incelendiğinde 06.08.2024 tarihli arabuluculuk başvuru evrakında da yine uyuşmazlık türü olarak ''işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan (nisbi)'' olarak gösterildiğini, dava konusu edilen alacaklarla ilgili herhangi bir başvuru bulunmadığının görüldüğü, bu durumda, dava konusu edilen alacakların, arabuluculuk görüşmelerine konu edildiği ve bu alacaklar hakkında anlaşmaya varılmadığının kabulünün olanaklı olmadığı gerekçesiyle dava konusu alacaklar yönünden zorunlu arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmiştir.
2. İlk Derece Mahkemesi 29.09.2025 tarihli ek karar ile; davacı vekilinin 29.08.2025 tarihli istinaf başvuru dilekçesinin süresinde sunulmaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ve ek kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mahkemece kısa kararın 14.07.2025 tarihinde verildiği, davacı tarafından gerekçesiz süre tutum dilekçesinin 16.07.2025 tarihinde sunulduğu, davacının süre tutum dilekçesi olarak verdiği dilekçenin süresinde olduğu, muhtıra ile de harcın süresinde yatırıldığı anlaşılmakla, Mahkemenin ek kararının hatalı olduğu ve kaldırılması gerektiği, istinaf talebinin esastan incelenmesinde ise, gerekçeli kararın tebliği itibarıyla istinaf süresi geçtikten sonra verilen gerekçeli istinaf dilekçesinin dikkate alınmasının mümkün olmadığı, 16.07.2025 tarihinde verilen dilekçenin ise gerekçesiz olduğu, herhangi bir istinaf sebebi ileri sürülmediği, kamu düzeni yönünden yapılan incelemede de kararda bir hata tespit edilemediği belirtilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dosyada dava şartının yerine getirildiğini, arabuluculuk tutanağında eksik olduğu ifade edilen hususların arabulucudan sorulması ve konuya ilişkin ek karar alınabileceğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, arabuluculuk dava şartının sağlanıp sağlanmadığına ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 3/1 hükmü şöyledir:
"Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (Ek cümle:28/3/2023-7445/41 md.) Bu alacak ve tazminatla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları hakkında birinci cümle hükmü uygulanır."
Uygulamada çıkış kodunun gerçeğe aykırı olarak SGK'ya bildirildiği iddiasıyla işveren aleyhine açılan davalar, “çıkış kodunun düzeltilmesi davası” olarak adlandırılmakta ise de “tespit davası” niteliğindedir. Somut uyuşmazlıkta davacı işçi, iki ayrı dava olan çıkış kodunun düzeltilmesi gerektiğinin tespitine ilişkin dava ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ihtarname tanzim avukat ücreti, noterlik vekâletname tanzim ücreti, munzam zarar, maddi tazminat taleplerini de içeren alacak davasını birlikte açmıştır. Alacak davası, arabuluculuk dava şartına tâbi ise de çıkış kodunun düzeltilmesi davası 6100 sayılı Kanun'un 3/1 hükmüne göre arabuluculuk dava şartına tâbi değildir.
Dosya kapsamına göre, arabuluculuk son tutanağında dava konusu alacakların belirtilmediği anlaşıldığından, davacının alacak talepleri yönünden arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden usulden ret kararı verilmesi yerindedir. Ancak davacının işten çıkış kodunun düzeltilmesi gerektiğinin tespitine ilişkin davayı açmakta güncel hukuki yararı bulunduğu da göz önüne alındığında, ayrı bir dava olan çıkış kodunun düzeltilmesine ilişkin davanın esasına girilerek karar verilmesi gerekirken arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi. Metin resmî kaynaktaki hâliyle aktarılmıştır; kararda anonimleştirilmeden kalmış kişisel veriler “...” ile gizlenmiştir.
Bu Karar Hakkında Sorular
Çıkış Kodu Düzeltme Davası Arabuluculuk Dava Şartına Tâbi mi?
Hayır. Daire, çıkış kodunun düzeltilmesi davasının tespit davası niteliğinde olduğunu ve arabuluculuk dava şartına tâbi olmadığını belirtti. Alacak talepleri yönünden ise son tutanakta bu alacaklar gösterilmediğinden usulden ret yerinde bulundu.
Benzer Kararlar
Yargıtay 9. HD 16.06.2025
Arabuluculuk Son Tutanağından Sonra Muaccel Olan Alacak İçin Dava Usulden Reddedilir
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/3259 · K. 2025/5034
02.06.2018 sonrası arabuluculuk başvurularında dava şartı yalnızca son tutanağa göre belirlenir; son tutanakta sayılmayan veya son tutanak tarihinden sonra muaccel olan alacaklar için dava şartı gerçekleşmez.
Bozma İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk
Hukuk Genel Kurulu 21.01.2026
Görevsizlik Sonrası İş Mahkemesine Kayıttan Önce Tamamlanan Arabuluculuk Dava Şartını Karşılar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2025/255 · K. 2026/11
Görevsiz mahkemede açılan davada arabuluculuk süreci, dosya görevli iş mahkemesinin esasına kaydedilmeden önce sonuçlandırılmışsa dava şartı yerine getirilmiş kabul edilip esasa girilmelidir.
Direnme Kararının Bozulması İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk
Hukuk Genel Kurulu 21.05.2025
Taksitler Ödenmeyince Arabuluculuk Anlaşmasına Göre Tüm İşçilik Alacağı Dava Edilebilir
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2024/499 · K. 2025/329
Arabuluculuk anlaşma belgesi, taksitler tam ödenmezse tüm alacaklar için dava açılabileceğini öngörüyorsa, ödeme yapılmadığında işçi ödenenleri mahsup ederek alacağın tamamını dava edebilir.
Direnme Kararının Bozulması İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk
Anayasa Mahkemesi 11.07.2018
İşçi Alacağı ve İşe İade Davalarında Zorunlu Arabuluculuk Anayasa'ya Aykırı Bulunmadı
Anayasa Mahkemesi · E. 2017/178 · K. 2018/82
İşçi-işveren alacağı ve işe iade davalarında arabuluculuğun dava şartı olması, zorunluluk yalnızca başvuruyla sınırlı kaldığı ve anlaşma olmazsa dava açılabildiği için hak arama hürriyetine aykırı değildir.
İptal İsteminin Reddi İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk
İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Konusundaki 20 Kararın Tümü
İlgili Rehber ve Hesaplama Araçları
- Arabuluculuk Süreleri Hesaplama
- Arabuluculuk Ücreti Hesaplama
- İş Hukuku Rehberi
- İş Hukuku İçtihatları
- Hukuk Sözlüğü: Dava Şartı Arabuluculuk Nedir?
- Arabuluculuk Ücreti Hesaplama 2026
- Fesih Sonrası Hak Arama: Süreler ve İşe İade 2026
Benzer Bir Hukuki Sorununuz mu Var?
Benzer görünen uyuşmazlıklarda dahi olayın koşulları sonucu değiştirebilir. Kira, iş, aile ve boşanma ile ceza hukuku alanlarındaki uyuşmazlıklarda dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Mete ŞAHİN ile iletişime geçebilirsiniz (Yenimahalle, Ankara).
Telefon: 0552 725 25 18 · WhatsApp ile Yazın · İletişim Formu
Bu sayfadaki özet ve açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Esas alınması gereken metin, kararın resmî tam metnidir; olayın koşullarındaki farklılıklar sonucu değiştirebilir. Kararlar verildikleri tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir; sonraki kanun değişiklikleri kararın bugünkü uygulamadaki yerini etkileyebilir. Özetler, kararın resmî metnine dayanılarak hazırlanmakta ve yayımdan önce bu metinle karşılaştırılarak kontrol edilmektedir. İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN.