Ana Sayfa › İçtihatlar › Kira Hukuku › Ayıplı Kiralanan ve Kiracının Hakları
Yargıtay 3. HD Onama Kira Hukuku
İşyerini Durumunu Bilerek Teslim Alan Tacir, Kusursuz Kiraya Verenden Kâr Kaybı İsteyemez
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/2918 · K. 2025/3124 · T. 28.05.2025
Karar Özeti
Franchise ve alt kira sözleşmesiyle işyeri kiralayan davacı, önceki kiracının işyerini boşaltmadığını ve sözleşmenin haksız feshedildiğini ileri sürerek kâr kaybı istemiştir. İlk derece mahkemesi feshi haklı bulmuş, bölge adliye mahkemesi ise sözleşmelerin karşılıklı fesihle sona erdiğini ve illiyet bağının kesildiğini kabul etmiştir. Yargıtay, franchise sözleşmesine dayalı tek taraflı feshin alt kira ilişkisini ortadan kaldırmadığını belirtmekle birlikte kiralananın davacıya teslim edildiğini, basiretli tacir gibi davranması gereken davacının kiralanandaki durumdan haberdar olduğunu ve fesihte kiraya verenin kusuru bulunmadığını kabul ederek kararı onamıştır.
Kararın Ortaya Koyduğu İlke
Kiralananı teslim alıp franchise ilişkisini başlatan ve kiralanandaki durumdan haberdar olan tacir kiracı, fesihte kiraya verene yüklenebilecek kusur bulunmadığında kâr kaybı tazminatı isteyemez.
Soru: Kiralananın durumunu bilerek teslim alan kiracı, sözleşme feshedilince kâr kaybı isteyebilir mi?
Sonuç: Kâr kaybı talebini reddeden karara ilişkin bölge adliye mahkemesi kararı onandı.
Karar Künyesi
- MahkemeYargıtay
- Daire3. Hukuk Dairesi
- Esas No2024/2918
- Karar No2025/3124
- Karar Tarihi28.05.2025
- Karar TürüDaire Kararı
- SonuçOnama
- Resmî KaynakAdalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi
İlgili Mevzuat
Kararın Önemli Bölümleri
“basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacının kiralanandaki mevcut durumdan haberdar olduğu ve sözleşmenin feshinde davalı kiraya verene yükletilebilecek bir kusurun bulunmadığı”
“Kiraya veren tarafından franchise sözleşmesindeki hükümler uyarınca düzenlenen tek taraflı feshi ihbar ile sözleşmelerin feshi, alt kira ilişkisini ortadan kaldırmaz”
Kararın Tam Metni
MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2022/232 E., 2024/1056 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: İzmir 6. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2016/1317 E., 2018/1335 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin, davalı ile ... Alışveriş Merkezinde bulunan ... markalı işletmenin işletilmesi amacıyla imzaladığı 08.03.2012 tarihli franchise sözleşmesi ve alt kira sözleşmesi uyarınca 100.000,00 TL'lik teminat mektubunu verdiğini, davalı tarafça gönderilen mal karşılığı kesilen 7 adet faturanın da ödendiğini, ancak işyerinin devri ile ilgili süreçte aynı işyerine ilişkin dava dışı önceki kiracı olan ... Gıda Mob.Turz.İnş.Nak.San. ve Tic.Ltd.Şti. ile imzalanan benzer nitelikteki sözleşmelerin fesih işlemlerinin yapılmaması nedeniyle müvekkili şirketin işgalci durumuna düştüğünü, vergi denetimi yapıldığı gün işyerinde hazır olan müvekkili şirket yetkililerine önceki kiracı tarafından kiralananın boşaltılarak teslim edilmediğini, borcun bulunduğu iddiasıyla teminat mektubunun nakde çevrildiğini, vergi ve ruhsat işlemlerinin tamamlanması beklenilmeden sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini, franchise sözleşmesi 8 yıl süreli olup aylık 50.000,00 TL kâr kaybına göre 4.800.000,00 TL zararın oluştuğunu ileri sürerek; yoksun kalınan kâr miktarına karşılık şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın davalı tarafından tazminine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; dava dışı önceki kiracı şirket ile müvekkili arasında 01.09.2010 tarihli alt kira ve franchise sözleşmesi bulunduğunu, davacının kiralananın devri hususunda önceki kiracı şirket ile anlaştıklarını belirterek birlikte franchise ve alt kira sözleşmesi imzalanmasını talep etmesi üzerine devre muvafakat edilerek sözleşmelerin imzalandığını, bundan sonra sözleşme gereğince mal sevkiyatına başlanıldığını ve haklı fesih tarihi olan 30.03.2012 tarihine kadar da devam ettiğini, yapılan kontrolde; davacının vergi kaydı olmadan önceki kiracı şirketin banka pos cihazı ve yazarkasasını kullandığının, işyerindeki personelin kendisinin olmadığının, ruhsat için başvuru yapılmadığının ve demirbaşların da halen önceki kiracı şirket adına olduğunun tespit edildiğini, 30.03.2012 tarihinde kiralananın emniyet güçleri tarafından kapatıldığının öğrenildiğini, bunun markanın itibarını zedelediğini, bundan sonra franchise sözleşmesinin (2), (5) ve (10.2) maddeleri uyarınca haklı nedenle feshedildiğini, kullanım süresinde de bir talebi ve itirazın bulunmadığını savunarak, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının dava dışı ... şirketi ile devir anlaşmazlığından kaynaklı kiralananın polis tarafından kapatılmasının itibar kaybettirdiği, 30.03.2012 tarihine kadar sözleşmeye uygun olarak işlemlerin yapılmadığı, yoklama günü kiralananda hala dava dışı şirketin demirbaşlarının bulunduğu, elemanlarının çalıştığı, vergi kaydı ve ruhsat işlemlerinin yapılmadığı, fatura bedellerinin ödenmemesi nedeniyle akdin feshinin haklı olduğu, bu duruma davacının kendi eylemleriyle sebebiyet verdiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; her iki tarafın da feshinin haklı olduğunun kabulü mümkün görünmese de, tarafların karşılıklı fesih ile sözleşmelerine son verdikleri; davacı şirketin iddia ettiği zararın, davacı ile dava dışı ... şirketi arasındaki devir anlaşması uyarınca, davacı şirket ortağının şirketten çektiği parayı dava dışı şirkete ödememesinden kaynaklandığı, davacının iddia ettiği zarar ile davalının eylemi arasındaki illiyet bağının kesildiği gerekçesiyle, davacı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; sözleşme uyarınca kiralananın boş olarak teslim edilmediğini, illiyet bağının kesildiğine dair tespitin yerinde olmadığını, mevcut haliyle işletmenin işletildiğinin tanık beyanlarına göre sabit olduğunu, kiralananda 3. kişinin olması nedeniyle işletmeye devam edilemediğini, davalı tarafça yapılan feshin haksız olduğunu, 19.04.2012 tarihli ihtarnamedeki eksikliklerin tamamlanmadığını, eksikliklerin sorumluluğunun müvekkiline yüklenemeyeceğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Gerekçe ve Değerlendirme
Uyuşmazlık, kiralananın boş olarak teslim edilmediği iddiasına dayalı kâr yoksunluğuna ilişkin maddi tazminat talebine ilişkindir.
Kira sözleşmesi; mahkeme kararı ile veya tarafların birbirine uygun fesih bildirimi ile ya da kiralananın yok olması ile sona erebilir.
Kiraya veren tarafından franchise sözleşmesindeki hükümler uyarınca düzenlenen tek taraflı feshi ihbar ile sözleşmelerin feshi, alt kira ilişkisini ortadan kaldırmaz, devir tarihinden itibaren de kiraya verenin kira ilişkisinden kaynaklanan borçlarının muhatabı devralan kiracıdır. Ancak dosya kapsamına göre, kiralananın davacıya teslim edildiği, taraflar arasında franchise sözleşmesi kapsamında ticari ilişkinin de başladığı, dolayısıyla basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacının kiralanandaki mevcut durumdan haberdar olduğu ve sözleşmenin feshinde davalı kiraya verene yükletilebilecek bir kusurun bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi. Metin resmî kaynaktaki hâliyle aktarılmıştır; kararda anonimleştirilmeden kalmış kişisel veriler “...” ile gizlenmiştir.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. HD 13.03.2024
Ayıp İhbarını ve Tahliyeyi Kanıtlayamayan Kiracının Kâr Kaybı ve Masraf Talebi Reddedildi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/3326 · K. 2024/1133
Ayıbın giderilmesini istediğini ve ayıp nedeniyle zarara uğradığını ispatlayamayan kiracının kâr kaybı talebi reddedilmiş, faydalı ve zorunlu masrafların ise ancak tahliyeden sonra istenebileceği kabul edilmiştir.
Onama Ayıplı Kiralanan ve Kiracının Hakları
Yargıtay 3. HD 30.05.2023
Feshetmeden Kira Ödemeyip Tahliye Edilen Kiracı Ayıp Nedeniyle Kâr Kaybı İsteyemez
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2022/4187 · K. 2023/1674
Sözleşmeyi usulüne uygun feshetmeyen ve kendi kusuruyla tahliyeye sebep olan kiracının, sözleşmenin feshine bağlı müspet zarar kapsamındaki kâr kaybını isteyemeyeceği kabul edilmiştir.
Bozma Ayıplı Kiralanan ve Kiracının Hakları
Yargıtay 3. HD 02.12.2025
Ruhsat Alınamayan Spor Salonunda Tacir Kiracının Feshi Haklı Bulunmadı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/814 · K. 2025/5819
Ruhsat alma yükümlülüğünü sözleşmeyle üstlenen ve kiralananı uzun süre mevcut hâliyle kullanan tacir kiracının, alanın bir kısmının projede otopark görünmesine dayanan feshi haklı sayılmamıştır.
Onama Ayıplı Kiralanan ve Kiracının Hakları
Yargıtay 3. HD 22.10.2025
Müşteri Sayısı Taahhüt Edilmeyen AVM'de Düşük Ziyaretçi Ekonomik Ayıp Sayılmadı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/846 · K. 2025/5062
Sözleşmede müşteri sayısı taahhüdü bulunmaması ve kiracının işletmesinin diğer mağazalardan olumsuz ayrışması karşısında ekonomik ayıp kabul edilmemiş, öngörülebilir kur artışı da uyarlamaya yol açmamıştır.
Onama Ayıplı Kiralanan ve Kiracının Hakları
Ayıplı Kiralanan ve Kiracının Hakları Konusundaki 24 Kararın Tümü
İlgili Rehber ve Hesaplama Araçları
Benzer Bir Hukuki Sorununuz mu Var?
Benzer görünen uyuşmazlıklarda dahi olayın koşulları sonucu değiştirebilir. Kira, iş, aile ve boşanma ile ceza hukuku alanlarındaki uyuşmazlıklarda dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Mete ŞAHİN ile iletişime geçebilirsiniz (Yenimahalle, Ankara).
Telefon: 0552 725 25 18 · WhatsApp ile Yazın · İletişim Formu
Bu sayfadaki özet ve açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Esas alınması gereken metin, kararın resmî tam metnidir; olayın koşullarındaki farklılıklar sonucu değiştirebilir. Kararlar verildikleri tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir; sonraki kanun değişiklikleri kararın bugünkü uygulamadaki yerini etkileyebilir. Özetler, kararın resmî metnine dayanılarak hazırlanmakta ve yayımdan önce bu metinle karşılaştırılarak kontrol edilmektedir. İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN.