Ana Sayfa › İçtihatlar › Kira Hukuku › Kira Hukukunda Diğer Konular
Yargıtay 3. HD Bozma Kira Hukuku
Yeni Malik Belediyeye Karşı Kiracılık Tespiti Kesinleşince Davanın Tümden Reddi Bozuldu
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2021/4529 · K. 2021/6993 · T. 22.06.2021
Karar Özeti
Davacı şirket, köy tüzel kişiliğiyle yaptığı 30 yıl süreli kira sözleşmesinin, tüzel kişiliğin sona ermesiyle kiralananı devralan davalı belediyeye karşı geçerliliğinin tespitini, tapuya şerhini ve kira bedelinin belirlenmesini istemiştir. Davayı kabul eden ilk karar yalnız tapuya şerh yönünden bozulmuş, bozmaya uyan mahkeme ise kira sözleşmesinin yeni malike karşı ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle davayı tümden reddetmiştir. Yargıtay, bozma dışında kalan kiracılık sıfatı ve kira bedeli tespiti yönünden davacı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğunu ve davalı belediyenin TBK 310 uyarınca yeni malik sıfatıyla sözleşmeyle bağlı olduğunu belirterek hükmü davacı yararına bozmuştur.
Kararın Ortaya Koyduğu İlke
Bozma kapsamı dışında kalan kiracılık sıfatı ve kira bedeli tespiti bu davada davacı yararına usuli kazanılmış hak oluşturmuştur; TBK 310 uyarınca yeni malik, önceki malikle yapılan kira sözleşmesiyle bağlıdır.
Soru: Kiralanan belediyeye devredilirse önceki kira sözleşmesi yeni malike karşı geçerli olur mu?
Sonuç: Davanın tümden reddine ilişkin sulh hukuk mahkemesi kararı davacı yararına bozuldu.
Karar Künyesi
- MahkemeYargıtay
- Daire3. Hukuk Dairesi
- Esas No2021/4529
- Karar No2021/6993
- Karar Tarihi22.06.2021
- Karar TürüDaire Kararı
- SonuçBozma
- Resmî KaynakAdalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi
İlgili Mevzuat
Kararın Önemli Bölümleri
“uyulan bozma ilamı ile, bozma kapsamı dışında bırakılan hususlar olan kiracılık sıfatının tespiti ile kira bedelinin tespiti talepleri yönünden davacı taraf yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu tartışmasızdır.”
“yeni malik sıfatıyla önceki malikle yapılan kira sözleşmesinin halefiyet yolu ile tarafı haline geldiği ve sözleşme ile bağlı olduğu”
Kararın Tam Metni
MAHKEMESİ: SULH HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki kiracılık sıfatı ve kira bedelinin tespiti ile kira sözleşmesinin tapuya şerhi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı; Fevziye Köyü Tüzel Kişiliği ile 01/02/2008 başlangıç tarihli, yıllık 7.020 TL bedelli, 30 yıl süreli kira sözleşmesi düzenlendiğini, kiraya verenin tüzel kişiliğinin sona erdiğini ve kiralananın davalıya devredildiğini, davalının kira sözleşmesinin varlığını inkar ederek muaraza yarattığını belirterek 01/02/2008 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin yeni mal sahibi Sapanca Belediye Başkanlığına karşı geçerliliğinin tespitine, kira sözleşmesinin mahkeme kararı uyarınca tapuya şerh edilmesine ve 2014-2015 döneminde ödenmesi gereken kira bedelinin belirlenmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı; davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece; davanın kabulüne yönelik olarak verilen karar Dairemizin 19/03/2019 tarih ve 2017/6365 esas 2019/2246 karar sayılı ilamı ile; davalının sair temyiz itirazları reddedilerek, kira akdinin tapuya şerh edilmesine dair kurulan hükme yönelik olarak, sözleşmenin tapu siciline şerh edileceğine ilişkin sözleşmede bir düzenleme bulunmadığı gibi bu konuda ayrıca yapılmış bir sözleşme de ibraz edilmediğinden sözleşmesinin tapu siciline şerhine yönelik isteminin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; kira akdinin satış ile beraber yeni malike karşı ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; söz konusu karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonucunda bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esaslar çerçevesinde işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir. (9.5.1960 gün 1/9 sayılı YİBK).
Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak oluşabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak durumu doğabilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir.
Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturmaktadır (4.2.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).
Mahkemece, 12/02/2016 tarihli kararda; davanın kabulü ile, ... İnş.Nak. Gıda A.Ş. İle ... Köyü Tüzel Kişiliği arasında atfedilen 01/02/2008 başlangıç tarihli kira kontratının davalı ... ile geçerliliğinin tespitine, taraflar arasında 2014-2015 dönemi için kira bedelinin 17.050,00 TL olduğunun belirlenmesine ve kira akdinin tapuya şerh edilmesine dair hüküm kurulmuş, yukarıda gerekçesi açıklanan bozma ilamı ile de, davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, sözleşmesinin tapu siciline şerhine yönelik istemin reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiş, ancak Mahkemece bozma ilamından sonra yapılan yargılamada bozma ilamına uyulmasına karar verildiği halde, bozma ilamının gerekleri yerine getirilmeyerek, Yargıtay denetimine elverişli gerekçe yazılmadığı görülmüştür. Zira uyulan bozma ilamı ile, bozma kapsamı dışında bırakılan hususlar olan kiracılık sıfatının tespiti ile kira bedelinin tespiti talepleri yönünden davacı taraf yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu tartışmasızdır. Bu durumda mahkemece, Dairenin bozma ilamına uyulmasına karar verildiğine göre, yukarıda özetlenen bozma ilamı doğrultusunda, davacının usuli kazanılmış hakları gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davalı Belediyenin TBK’nın 310. maddesi gereğince yeni malik sıfatıyla önceki malikle yapılan kira sözleşmesinin halefiyet yolu ile tarafı haline geldiği ve sözleşme ile bağlı olduğu hususu dikkate alınmayarak eksik ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın tümden reddine dair karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulüyle; hükmün davacı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 22/06/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi. Metin resmî kaynaktaki hâliyle aktarılmıştır; kararda anonimleştirilmeden kalmış kişisel veriler “...” ile gizlenmiştir.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. HD 01.07.2025
Tahliye Taahhüdü, Tahliye İlamı Alınmadıkça Kira Sözleşmesini Kendiliğinden Sona Erdirmez
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/283 · K. 2025/3731
Konut ve çatılı iş yeri kirasında salt tahliye taahhüdü, tahliye ilamına bağlanmadıkça kiraya verene sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirme hakkı vermez.
Bozma Tahliye Taahhüdü
Yargıtay 3. HD 18.12.2024
Belediyenin Tek Taraflı Feshi Mahkeme Kararı Olmadan Kira İlişkisini Sona Erdirmedi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/5534 · K. 2024/4437
Kira sözleşmesi ancak mahkeme kararı, tarafların birbirine uygun fesih bildirimi veya kiralananın yok olmasıyla sona erer; tahliye ilamı alınmadıkça kiraya verenin tek taraflı feshi sonuç doğurmaz.
Onama Kira Sözleşmesinin Feshi ve Sona Ermesi
Yargıtay 3. HD 24.09.2025
Belediyenin Yenilememe İradesi Karşısında Yıllık Uzama Kaydı Kiracılığı Sürdürmez
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/1189 · K. 2025/4303
2886 sayılı Kanun kapsamındaki kira sözleşmesinde yer alan her yıl uzama kaydı ancak tarafların mutabakatıyla uygulanabilir; kiraya verenin yenilememe iradesi karşısında kiracılık sürmez.
Onama Kira Sözleşmesinin Feshi ve Sona Ermesi
Yargıtay 3. HD 05.02.2025
2886 Sayılı Kanuna Göre İhaleyle Kiralanan Kantinde Süre Bitince Kiracı Fuzuli Şagil Olur
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/1519 · K. 2025/636
2886 sayılı Kanuna göre ihaleyle kiraya verilen taşınmazda sözleşme, aynı Kanunun 75. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları gereği süre bitiminde sona erer ve kiracı fuzuli şagil durumuna düşer.
Onama Konut ve Çatılı İşyeri Kirası Kapsamı
Kira Hukukunda Diğer Konular Konusundaki 92 Kararın Tümü
İlgili Rehber ve Hesaplama Araçları
Benzer Bir Hukuki Sorununuz mu Var?
Benzer görünen uyuşmazlıklarda dahi olayın koşulları sonucu değiştirebilir. Kira, iş, aile ve boşanma ile ceza hukuku alanlarındaki uyuşmazlıklarda dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Mete ŞAHİN ile iletişime geçebilirsiniz (Yenimahalle, Ankara).
Telefon: 0552 725 25 18 · WhatsApp ile Yazın · İletişim Formu
Bu sayfadaki özet ve açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Esas alınması gereken metin, kararın resmî tam metnidir; olayın koşullarındaki farklılıklar sonucu değiştirebilir. Kararlar verildikleri tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir; sonraki kanun değişiklikleri kararın bugünkü uygulamadaki yerini etkileyebilir. Özetler, kararın resmî metnine dayanılarak hazırlanmakta ve yayımdan önce bu metinle karşılaştırılarak kontrol edilmektedir. İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN.