Sabit Kira Bedelli Akaryakıt İstasyonunda Kiracının LPG Gelirinden Pay İstenemedi

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2025/3777 E., 2025/2549 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 26. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2024/70 E., 2025/194 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirkete ait akaryakıt istasyonunun 19.01.1983 tarihli işletme sözleşmesi ile davalı şirkete kiraya verildiğini, davalının, müvekkili şirkete ait istasyonda akaryakıt (süper benzin-normal benzin-motorin) satışı yapmak suretiyle istasyonu işlettiğini ancak 30.03.2006 tarihinde akaryakıt satışına ek olarak ayrıca LPG bayilik lisansı alarak LPG satışı da yapmaya başladığını, dava konusu istasyonun aylık işletme bedelinin satışı yapılan akaryakıt (süper benzin-normal benzin - benzin- motorin) miktarına göre belirlendiğini, bu nedenle istasyonda ayrıca LPG satışına başlayan davalının elde etmiş olduğu gelirden müvekkiline aylık işletme bedeli ödemesi gerektiğini, ancak davalının 30.03.2006 tarihinden bu yana müvekkiline istasyonda satışı yapılan LPG için herhangi bir işletme bedeli ödemeyerek sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10.000,00 TL’nin 30.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesine göre akaryakıt istasyonunda yalnızca benzin ve motorin satılacağı gibi bir sınırlama getirilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında kira sözleşmesi olduğu, geçerli bu hukuki ilişki sebebiyle davalının LPG satışından elde ettiği kârın sebepsiz zenginleşmeye konu edilemeyeceği, davacının bir nevi sözleşmeye aykırılıktan kaynaklı oluşan geliri talep ettiği, her ne kadar taraflar arasında akdedilen kira sözleşmesinde ya da ek protokollerde LPG satımına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinde sözleşmeye aykırılık halinde davacıya bir bedel ödemesine yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanan ve sözleşmeye aykırı olarak LPG satışı yapılmasından dolayı sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda oluşan alacağın tahsili talebine ilişkin olduğunu, davacının kira sözleşmesine ek olarak davalının LPG satışı yaptığını, ek gelir elde ettiğini ve gelirden müvekkil şirkete aylık işletme bedeli ödemesi gerektiğini belirterek tazminat talebinde bulunduğu, taraflar arasında en son düzenlenen 02.03.2003 tarihli protokolde, davalının kullanım bedeli olarak KDV hariç 15.107 litre akaryakıtın Türk Lirası karşılığını ödemeyi taahhüt ettiğini, protokolde kira bedelinin gelir paylaşımına ilişkin olmadığı, sabit litre miktarı (15.107 Litre) belirlenip satılan emtia/akaryakıtların (Süper Benzin, Benzin ve motorin) litre satış bedellerinin aritmetik ortalaması alınarak belirlenen bedelin sabit litre miktarına çarpımından oluşan bedelin kira bedeli olarak belirlendiğini, taraflar arasında yapılan protokoller ile satıştan meydana gelen kârın oransal talebinin belirtilmediğini, aksine sabit litre miktarı üzerinden kira bedeli belirlendiğini, taraflar arasında imzalanan gerek sözleşme ve gerekse ek protokoller ile süper benzin, benzin ve motorin dışında her hangi bir (LPG) akaryakıtın satışının yasaklanmadığı, sözleşmenin gelir (kâr) paylaşımı üzerine yapılmadığı, imzalanan protokoller ile aylık kira bedelinin nasıl belirleneceğinin açıkça belirtildiği, sabit litre miktarının kira bedeli olarak kararlaştırıldığı, bu hususlar dikkate alındığında taraflar arasındaki geçerli hukuki ilişki sebebiyle davalının LPG satışından elde ettiği gelirin sebepsiz zenginleşmeye konu edilemeyeceği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; yapıldığı sırada Ülkemizde LPG satışı ve bayiliğinin bulunmaması nedeniyle sözleşmede LPG satışına ilişkin bir ibarenin bulunmadığını, taraflar arasında bu hususta bir anlaşma yapılmış olmadığı halde davalı tarafın sonradan tek taraflı sözleşme konusunu genişleterek sözleşmeden ekstra bir gelir elde etmeye başladığını, sözleşme bedellerinin istasyonunda satışı yapılacak emtia türü esas alınmak sureti ile belirlendiği,bu durumda müvekkil şirketin haberi olmaksızın satışı yapılan LPG bedellerinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istenmesinde herhangi bir hukuka aykırılığın söz konusu olmadığı ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı kiracının sözleşmeye aykırı faaliyetleri ile elde ettiği ileri sürülen gelirin tahsili istemine ilişkindir.

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulandığı, taraflar arasında KDV hariç 15.107 litre akaryakıt karşılığı olarak sabit kira bedeli belirlendiği, davalının cirosunun kira bedelinin belirlenmesinde bir etken olmadığı, 15.107 litre akaryakıt karşılığının, süper benzin, normal benzin ve motorin olmak üzere üç çeşit ürünün pompa satış fiyatının karşılığı olarak protokolde belirlenen oranlarda alınacak ortalamasına göre belirleneceği, bu üç çeşit ürün fiyatının kira bedeli belirlemede bir ölçüt olarak kullanıldığı, sözleşmede LPG satışına ilişkin hüküm bulunmadığı, davalının akde aykırı davranarak LPG satışı yaptığı iddiasının ise alacak talebine konu edilemeyeceği anlaşılmakla, davacının temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.