Ana Sayfa › İçtihatlar › Kira Hukuku › Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması
Yargıtay 3. HD Bozma Kira Hukuku
Kiralanan Satılınca Kiracının Masrafından Eski Malik Satış Bedeline Yansıyan Tutarda Sorumlu
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/1850 · K. 2025/2621 · T. 06.05.2025
Karar Özeti
Davacı kiracı, yenilediği otelin satılması ve yeni malikin ihtarı üzerine tahliye ettiğini ileri sürerek masraflarını ve kazanç kaybını eski maliklerden istemiştir. Bölge adliye mahkemesi, imalatların satış bedeline yansıyan kısmına hükmetmiş, kazanç kaybını reddetmiştir. Yargıtay, tahliye davası açılmadan kiralananı boşaltan kiracının kazanç kaybı isteyemeyeceğini, satıştan önceki masraflar yönünden sebepsiz zenginleşenin eski malik olduğunu kabul etmiştir. Ancak lüks ve sökülebilir imalatlar ayıklanmadan, yapıldıkları tarihteki değer ve yıpranma payı gözetilmeden hesap yapıldığından ve yansıma bedeli bu değeri aşamayacağından karar davalılar yararına bozulmuştur.
Kararın Ortaya Koyduğu İlke
Satıştan önce yapılan faydalı ve zorunlu masraflarda sebepsiz zenginleşen eski maliktir; alacak satış bedeline yansıyan tutar olup yapıldıkları tarihteki değerden yıpranma payı düşülmüş bedeli aşamaz.
Soru: Kiraladığım yer satılırsa yaptığım masrafları eski malikten isteyebilir miyim?
Sonuç: Bölge adliye mahkemesi kararı davalılar yararına bozuldu.
Karar Künyesi
- MahkemeYargıtay
- Daire3. Hukuk Dairesi
- Esas No2024/1850
- Karar No2025/2621
- Karar Tarihi06.05.2025
- Karar TürüDaire Kararı
- SonuçBozma
- Resmî KaynakAdalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi
İlgili Mevzuat
Kararın Önemli Bölümleri
“Kiraya veren faydalı imalatları benimsemiş, bu haliyle yeni malike satmış ve kiracı aleyhine sebepsiz zenginleşme meydana gelmiştir.”
“davacı hakkında tahliye davası açılmadığı, bu halde kiralananı tahliye eden davacının, erken tahliye nedeniyle kazanç kaybı talep edemeyeceğinin”
Kararın Tam Metni
MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2021/150 E., 2024/172 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2015/286 E., 2020/215 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili tarafından duruşma istemli, davalı vekili tarafından katılma yoluyla temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 06.05.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde gelen davalı ... vekili Avukat ... ve davalılar vekili Avukat ...'in sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkillerinin önceden otel olarak faaliyet gösteren eski ve virane haldeki oteli 01.04.2010 tarihli ve 5 yıl süreli kira sözleşmesiyle kiraladığını, kira sözleşmesinin imzalanmasından sonra binanın tadilat ve yenileme çalışmalarına başladığını, otelin 01.05.2011 tarihinde kullanılır hale getirildiğini, 13 aylık restorasyon çalışmaları boyunca maliklere tüm kiraları eksiksiz ödediğini, kiralanan taşınmazın 11.05.2011 tarihinde satıldığını, yeni malik tarafından keşide edilen 30.05.2011 tarihli ihtarname ile kira sözleşmesinin feshedildiği bildirilerek kiralananın tahliye edilmesinin istenildiğini, tahliye baskısı nedeniyle müvekkilinin kiralananı tahliye etmek zorunda kaldığını ileri sürerek; kiralanana yapılan masraflar için 608.466,00 TL, sözleşme süresi sonuna kadar geçecek süreye ilişkin kazanç kaybı için 391.534,00 TL olmak üzere şimdilik 1.000.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep etmiş, ıslah dilekçesi ile kiralanana yapılan masraflara ilişkin talebini 556.546,50 TL arttırarak 1.165.012,50 TL’ye çıkarmıştır.
II. CEVAP
1.Davalılar ..., ... ve ... vekilleri; kiralananın satılmasının sözleşmeye aykırı olmadığını, davacının taşınmazı kendi isteği ile ve kiralanana yaptığı tüm imalatları sökerek tahliye ettiğini, kiralananın hasarsız olarak davacıya teslim edildiğini, kiralanana masraf yapılmış olsa bile bu bedelin talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemişlerdir.
2.Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; satış tarihinden önce davacı tarafça gerçekleştirilen zorunlu ve faydalı masrafların satış bedeli içinde kaldığı, üçüncü kişinin taşınmazı mevcut hali ile görerek aldığı kabul edildiğinden, satış sözleşmesi ile önceki malik olan davalıların sebepsiz zenginleştikleri, davacı tarafın yaptığı imalatların satış bedeline yansıma miktarının 842.875,00 TL olarak hesaplandığı, davacının kiralanandan zorla tahliye edilmemiş olması karşısında yoksun kalınan kazanç kaybına yönelik talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 606.466,00 TL’ye dava tarihi, 234.309,00 TL'ye ıslah tarihinden olmak üzere toplam 842.875,00 TL'nin ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talep ve istemlerin reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili ile davalılar ..., ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; kiralananın 3. kişiye satıldığı, satış tarihinden önce gerçekleştirilen zorunlu ve faydalı tadilat ve masrafların satış bedeli içinde kaldığı, satış sözleşmesi ile önceki malik davalıların sebepsiz zenginleştiği, davacının faydalı- zorunlu imalat tadilat bedellerini istemesinin yerinde olduğu, davacı tarafından davalının kabulünün aksine taşınmazın daha yüksek bedelle satıldığı yönünde muteber bilgi belge delil sunulamadığından satış bedelinin 4.250.000,00 TL olarak kabul edilmesi ve buna göre yansıma oranının bulunmasının usul ve yasaya uygun görüldüğü, sözleşme süresi devam ederken cebri icra tehdidi altında bulunmayan davacı kiracının kendi iradesi ile taşınmazı tahliye etmesi karşısında yoksun kalınan kârdan dolayı zarar tazmininde bulunamayacağından Mahkemenin bu yöndeki istemi reddetmesinin isabetli olduğu, davacının istinaf istemlerinin yerinde görülmediği, hüküm kısmında esas alınan yansıma bedeli ve rakamların hatalı hesaplandığı gerekçesiyle, davacının tüm, davalıların sair istinaf başvurusunun esastan reddine, davalıların hüküm kısmındaki miktarla ilgili istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın kısmen kabulüne, 606.466,00 TL'ye dava tarihi, 236.309,00 TL'ye ıslah tarihinden olmak üzere toplam 842.775,00 TL'nin ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talep ve istemlerin reddine, karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ile davalılar ..., ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili; davacı ve davalı tanıklarının beyan ettiği satış bedellerinin ortalaması alınarak davacının alacağının 1.165.012,50 TL olarak belirlendiği rapor doğrultusunda hüküm kurulması hakkaniyete uygun düşecekken tek başına davalı tanığının beyanının hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, taşınmazı satın alan şirket yetkililerinin taşınmazın tahliyesi hususunda sürekli olarak baskı yapmaları, tahliye davası açacaklarını beyan etmeleri ve bir takım tehditlerde bulunmaları neticesinde müvekkilinin kiralananı tahliye etmek zorunda kaldığını, yeni malik tarafından, kiralananın ihtiyaç nedeniyle satın alındığı ve tahliye davası açılacağı ihtar edilmiş olduğundan müvekkilinin tahliye tehditi altında ticari faaliyete devam etmesinin ticari hayatta alınabilecek bir risk olmayacağını, kira sözleşmesinin, süresinden evvel haksız ve tek taraflı olarak feshedilmesi ve kiralananın tahliye edilmesinin sağlanması sebebiyle müvekkili şirketin kazanç kaybı talebinin kabulü gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalılar ..., ... ve ... vekilleri; davacının, ihtarname ile verilen süreyi beklemeden, dava açmadan veya kendisine dava açılmadan oteli tahliye ederek yasal haklarını kullanmadığını, kiralanana yapılan masraflar talep edilmesine rağmen talebin dışına çıkılarak yansıma bedeline hükmedildiğini, davacının otel satış fiyatını ispatlayamadığını, kiralananın davacıya sağlam, temiz ve faal teslim edildiğini, davacının kiralanana masraf yaptığını ispat edemediğini, bilirkişi raporunda yıpranma payı düşmeden maddi gerçeğe aykırı bir hesaplama yapıldığını, kira sözleşmesinde hangi sebeple olursa olsun tahliye söz konusu olduğunda kiracının kendi yaptığı ilave bölme, tesis ve tesisatları söküp götürebileceğinin düzenlendiğini, davacının kiralanana yapılan masrafları talep edemeyeceğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kiralanana yapılan faydalı ve zorunlu masrafların ve kiralananın süresinden önce tahliye edilmesi nedeniyle uğranılan kazanç kaybının tahsili istemine ilişkindir.
1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulandığı, kiralananın satılması ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 310. maddesi uyarınca dava dışı yeni maliğin kira sözleşmesinin tarafı haline geldiği, yeni malik tarafından kiralananın ihtiyaç nedeniyle tahliyesi istenilmiş ise de davacı hakkında tahliye davası açılmadığı, bu halde kiralananı tahliye eden davacının, erken tahliye nedeniyle kazanç kaybı talep edemeyeceğinin anlaşılmasına göre davacının tüm, davalıların sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2. Kural olarak kiracı tarafından kiralanana yapılan faydalı ve zorunlu imalat bedellerinin vekâletsiz işgörme ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre kiraya verenden istenmesi mümkündür. Yargıtayın yerleşik uygulamaları, kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafların, yapıldığı tarih itibariyle belirlenecek değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle elde edilecek değeri isteme hakkı olduğu yönündedir. Kural olarak bu gibi zorunlu ve faydalı masrafların kira sözleşmesinin başlangıcında yapılmış olduğu kabul edilmektedir. Kiralananın üçüncü kişiye satılması ile satış tarihinden önce gerçekleştirilen zorunlu ve faydalı masrafların satış bedeli içinde kaldığı, taşınmazı satın alan üçüncü kişinin taşınmazı mevcut hali ile görerek aldığı kabul edildiğinden, sebepsiz zenginleşen taraf kiralananın eski maliki olmaktadır. Kiraya veren faydalı imalatları benimsemiş, bu haliyle yeni malike satmış ve kiracı aleyhine sebepsiz zenginleşme meydana gelmiştir. Bu halde; taşınmazın faydalı ve zorunlu imalatlarla birlikte gerçek değeri ile bu imalatlar dikkate alınmaksızın çıplak değerinin belirlenmesi, taşınmazın gerçek değeri ile çıplak değeri arasında bir fark bulunmadığı takdirde faydalı ve zorunlu masrafların herhangi bir değer artışına sebebiyet vermediğinin anlaşılması halinde davanın reddine karar verilmesi, aksi halde ise bu değerler birbirine oranlanmak suretiyle satış bedeline yansıyan tutarın tespit edilmesi, bu imalatların bedeli ile sınırlı olmak üzere satış bedeline yansıyan tutarın tahsiline karar verilmesi gerekir. Sonuçta yukarıda belirtilen şekilde yapılacak hesaplama sonucu bulunacak kiralananın satış bedelindeki yansıma bedelinin, faydalı ve zorunlu nitelikteki masrafların yapıldıkları tarih itibariyle değerinden, yıpranma payı düşülmek suretiyle hesaplanacak bedeli aşamayacağının gözetilmesi gerekir.
Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı tarafından kiralanana yapılan zorunlu ve faydalı imalat bedelleri toplamı 608.466,00 TL olarak hesaplanmış ise de imalatların zorunlu ve faydalı masraf mı yoksa lüks masraf mı olduğunun tereddüte yer vermeyecek şekilde tek tek tespit edilip belirlenmediği, lüks sayılabilecek bir kısım imalatların hesaplamaya dahil edildiği, yine kalıcı olmayan sökülüp götürülmesi mümkün olacak imalatların değerlendirilmeye alındığı, imalatların neden zorunlu ve faydalı imalat olarak kabul edildiği ve kalıcı nitelikte olup olmadığına ilişkin kalem kalem değerlendirme ve açıklama bulunmayan bilirkişi raporunun bu yönüyle denetime elverişli olmadığı, diğer yandan imalatların değerinin yapıldıkları tarih itibariyle belirlenmediği ve yıpranma payının düşülmediği görülmüştür. Bundan ayrı, davalılar tarafından satışı yapılan taşınmazın tamamının kira sözleşmesine konu olup olmadığının tespit edilmesi, taşınmazın tamamının kiralanmadığının anlaşılması halinde kira sözleşmesine konu olan kısmın satış bedelinin belirlenmesi ve bu bedel esas alınarak yansıma bedelinin hesaplanması gerekmektedir.
Hal böyle olunca Bölge Adliye Mahkemesince; konusunda uzman bilirkişi ya da bilirkişi kurulu marifeti ile kiralanana kiracı tarafından yapıldığı kabul edilen faydalı ve zorunlu imalatlar ile birlikte gerçek değeri ile bu imalatlar dikkate alınmaksızın taşınmazın çıplak değerinin belirlenmesi, bu şekilde elde edilecek değerler arasında bir fark meydana geldiğinde bunların birbirine oranlanması, böylece kiracının yaptığı imalatların satış bedeline yansıma miktarının belirlenmesi, faydalı ve zorunlu nitelikteki imalatların yapıldıkları tarih itibariyle belirlenecek değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle hesaplanacak bedeli aşmayacak şekilde yansıma miktarına hükmedilmesi, eğer bu giderlerin yapılmış olması hali ile yapılmamış olması halinde belirlenen değerler arasında bir fark bulunmuyorsa davalıların sebepsiz zenginleşmesi olmadığı kabul edilerek davanın ret edilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
3.Bozma nedenine göre, davalılar vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı vekilinin tüm, davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesi uyarınca davalılar yararına BOZULMASINA,
3.Bozma nedenine göre, davalılar vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine,
28.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi. Metin resmî kaynaktaki hâliyle aktarılmıştır; kararda anonimleştirilmeden kalmış kişisel veriler “...” ile gizlenmiştir.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. HD 04.03.2026
Kiracının Faydalı Masraf Alacağında Çelişkili Rapor ve Yasal Faiz Uygulaması Bozma Nedeni
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/3909 · K. 2026/1190
Faydalı ve zorunlu imalat bedeli, faturalı kalemlerde fatura bedeli aşılmadan yapım tarihindeki değerden yıpranma düşülerek bulunur; tacir kiracı ticari faiz istemişse avans faizi işletilir.
Bozma Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması
Yargıtay 3. HD 28.04.2021
Otel Kiracısının Faydalı Masraf Alacağında Yıpranma Payı ve Kalan Kira Süresi Esas Alınmalı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2021/1909 · K. 2021/4800
Aksi kararlaştırılmadıkça kiracının sökülemeyen ve benimsenen faydalı ve zorunlu imalat bedeli, imalat tarihindeki değerden yıpranma payı düşülerek bulunur; bu dosyada kalan kira süresiyle orantılı hesap istenmiştir.
Bozma Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması
Yargıtay 3. HD 13.05.2026
Tezyinat Masrafı Hükmü Kiracının Faydalı ve Zorunlu Masraf Alacağını Engellemedi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2026/1603 · K. 2026/3071
Dairenin uyulan bozma kararında, tezyinat masraflarının kiracıya ait olacağını öngören sözleşme hükmünün kiraya verenin benimsediği zorunlu ve faydalı masrafları kapsamadığı kabul edilmiştir.
Onama Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması
Yargıtay 3. HD 08.04.2026
Kiracının Yaptığı Masraf ve Sökülebilir Eşyalar Kalem Kalem İncelenmeden Bedel Belirlenemedi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2026/1387 · K. 2026/1987
Kiracının kiralanana yaptığı masraflar tek tek tespit edilip faydalı ve zorunlu olanlar ayrılmalı, imalat tarihi belirlenemiyorsa kira başlangıcında yapıldığı kabul edilerek yıpranma payı düşülmelidir.
Bozma Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması
Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması Konusundaki 51 Kararın Tümü
İlgili Rehber ve Hesaplama Araçları
Benzer Bir Hukuki Sorununuz mu Var?
Benzer görünen uyuşmazlıklarda dahi olayın koşulları sonucu değiştirebilir. Kira, iş, aile ve boşanma ile ceza hukuku alanlarındaki uyuşmazlıklarda dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Mete ŞAHİN ile iletişime geçebilirsiniz (Yenimahalle, Ankara).
Telefon: 0552 725 25 18 · WhatsApp ile Yazın · İletişim Formu
Bu sayfadaki özet ve açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Esas alınması gereken metin, kararın resmî tam metnidir; olayın koşullarındaki farklılıklar sonucu değiştirebilir. Kararlar verildikleri tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir; sonraki kanun değişiklikleri kararın bugünkü uygulamadaki yerini etkileyebilir. Özetler, kararın resmî metnine dayanılarak hazırlanmakta ve yayımdan önce bu metinle karşılaştırılarak kontrol edilmektedir. İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN.