Sendika, Üyelerinin İstifasında İrade Bozukluğunu Onlar Adına İleri Sürebilir mi?

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2025/821 E., 2025/947 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 4. İş Mahkemesi

SAYISI: 2022/196 E., 2025/204 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Ekmek ve Un Fabrikası AŞ'de 31.03.2019 yerel seçimlerinde Belediye yönetiminin değişmesini takiben işletmede yönetsel ve finansal sorunların baş göstermeye başladığını, bunun sonucu olarak seçimlerden itibaren bugüne kadar yaklaşık 10 kez Şirket yönetim ve genel müdürünün değişikliğe uğradığını, yeni Yönetim tarafından davacı Sendikaya düşmanca tavır takınıldığını, gerek Sendika yöneticilerine gerekse Sendika işyeri temsilcilerine hakarete varan ifadeleri kullanıldığını, sözleşme görüşmelerinin yapıldığı yere telefon dahi sokulmadığını, önceki sözleşme ile kararlaştırılan sosyal hakların dahi kaldırılmak istenildiğini, netice itibarıyla toplu iş sözleşmesinin ... tarafından bağıtlandığını, ancak uygulama aşamasında da birçok sorun yaşandığını, akabinde İdare tarafından davacı Sendika üyelerinin ... Sendikasına üye yapılmaya zorlandığını, ... Büyükşehir Belediye Başkanı tarafından ... Konfederasyonuna bağlı tüm sendikaların yetkilerinin düşürülmeye çalışıldığını, davacı Sendika üyelerinin iradelerinin sakatlanarak davacı Sendikadan istifa ettiklerini ve Şeker-İş Sendikasına üye olduklarını, bütün bu açıklamalar dâhilinde her ne kadar e-Devlet kayıtlarında istifa ve üyelikler görünmekte ise de bu kayıtların işçilerin serbest ve hür iradelerinin eseri olmaması, aksine işten atılma, işsiz bırakma, işlerinin değiştirilmesi, kötü işlere verilme, mimlenme tehdidi ile hür iradelerinin kırılması ile sağlanmış olup iş bu üyelik ve istifaların geçersiz olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle ... Ekmek ve Un Fabrikası AŞ ve bağlı işyerlerinde çalışmakta olan üyelerinin 20 21... yıllarında gerçekleşen üyelikten istifaya dair işlemlerin iptali ile e-Devlet kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; iddiaların muhatabının davalı ... (Bakanlık) olamayacağını, talepler hakkında müfettiş raporu ya da mahkeme kararı olmadığını ve bu nedenle Bakanlık tarafından yapılacak herhangi bir işlem olmadığını, davacı tarafından, ileri sürülen iddialar bakımından Şirketten sendikal tazminat talep edilebileceğini, ancak Bakanlık tarafından bu aşamada yapılacak bir işlem bulunmadığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda sendika üyesi işçilerin iradelerinin fesada uğradığı ve bu nedenle davacı Sendikadan istifa ettiklerine dair işçiler tarafından yapılan bir başvuru bulunmamakta olup yine bu işçiler tarafından açılmış bir davanın da söz konusu olmadığı, sendikaların ya da üçüncü kişilerin, bir başkasının adına irade bozukluğu hâlini ileri sürmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava dilekçesinde belirttiği ve istinaf dilekçesinde tekrarladığı sebepleri ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sendika üyeliğinden istifaların geçersiz olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Somut uyuşmazlık hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi gereken nitelikte olduğundan 6100 sayılı Kanun’un 266. maddesine aykırı olarak İlk Derece Mahkemesince bilirkişi raporu alınması hatalı ise de bu durum sonuca etkili görülmediğinden eleştiri ile yetinilmiştir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.