Ana Sayfa › Mevzuat › Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu › Madde 39
6356 Sayılı Kanun Toplu İş Sözleşmesinin Genel Esasları
6356 Sayılı Kanun Madde 39: Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu · Madde 39 · Son kontrol: 18 Ekim 2026
Madde Metni
MADDE 39 – (1) Toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanır.
(2) Toplu iş sözleşmesinden, sözleşmenin imzalanması tarihinde taraf sendikaya üye olanlar yürürlük tarihinden, imza tarihinden sonra üye olanlar ise üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanır.
(3) Toplu iş sözleşmesinin imza tarihi ile yürürlük tarihi arasında iş sözleşmesi sona eren üyeler de, iş sözleşmelerinin sona erdiği tarihe kadar toplu iş sözleşmesinden yararlanır.
(4) Toplu iş sözleşmesinin imzası sırasında taraf işçi sendikasına üye olmayanlar, sonradan işyerine girip de üye olmayanlar veya imza tarihinde taraf işçi sendikasına üye olup da ayrılanlar veya çıkarılanların toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmeleri, toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasına dayanışma aidatı ödemelerine bağlıdır. Bunun için işçi sendikasının onayı aranmaz. Dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma, talep tarihinden geçerlidir. (İptal dördüncü cümle:Anayasa Mahkemesinin 30/12/2020 tarihli ve E.:2020/57; K.:2020/83 sayılı Kararı ile)
(5) Dayanışma aidatının miktarı, üyelik aidatından fazla olmamak kaydıyla sendika tüzüğünde belirlenir.
(6) Faaliyeti durdurulmuş sendikalara dayanışma aidatı ödenmez.
(7) Bu Kanun anlamında işveren vekilleri ile toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılanlar, toplu iş sözleşmesinden yararlanamaz.
(8) Grev sonunda yapılan toplu iş sözleşmesinden, 65 inci maddeye göre zorunlu olarak çalışanlar dışında işyerinde çalışmış olanlar aksine hüküm bulunmadıkça yararlanamaz.
Metin, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nde (mevzuat.gov.tr) yayımlanan yürürlükteki metinden aynen alınmıştır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakınız.
Madde Gerekçesi
Bu bölümde, maddenin kanunlaşma sürecine ait resmî TBMM belgesinden (TBMM 24. Dönem, S. Sayısı: 197 – Toplu İş İlişkileri Kanunu Tasarısı (1/567)) ilgili kısımlar, yalnız sayfa düzeni sadeleştirilerek metni değiştirilmeden aktarılmıştır. Gerekçede geçen madde numaraları tasarı numaralarıdır. Madde sonradan değiştirildiği için gerekçe yürürlükteki metinle farklılık gösterebilir (bkz. Değişiklik ve Yürürlük Notları). Uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esastır.
Hükümet Tasarısının Gerekçesi (Tasarı m. 39)
Madde 39- Maddede toplu iş sözleşmesinden yararlanmanın hangi esaslara göre yapılacağı belirtilmiştir. Toplu iş sözleşmesinden kural olarak toplu iş sözleşmesine taraf işçi sendikasına üye işçiler yararlanırlar. Taraf işçi sendikasına üye olan işçilerin toplu iş sözleşmesinden hangi tarihten itibaren yararlanacakları hususu ikinci fıkrada düzenlenmiştir. Bu fıkrada, önceki Kanunda bulunmayan, toplu iş sözleşmesinin imza tarihi ile yürürlük tarihi arasında işyerinden ayrılan üyeler de iş sözleşmelerinin sona erdiği tarihe kadar toplu iş sözleşmesinden yararlandırılırlar hükmüne yer verilmiştir.
Üçüncü fıkrada toplu iş sözleşmesinden dayanışma aidatı ödemek suretiyle kimlerin yararlanabilecekleri belirtilmiştir. Yargıtay kararları ve öğreti tarafından ağırlıklı olarak benimsenen “Dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma talep tarihinden geçerlidir. İmza tarihinden önceki talepler imza tarihi itibariyle hüküm doğurur” görüşü hükümde yer almıştır. Madde metninde dayanışma aidat miktarının üyelik aidatından fazla olmamak şartıyla sendikanın tüzüğünde belirleneceği vurgulanmıştır. Hükümde ayrıca kimlerin toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacakları açıkça düzenlenmiştir.
Bu Maddeyle İlgili İçtihatlar
Sitedeki içtihat arşivinde bu maddeye dayanan 6 karar var.
- Alt İşveren İşçisinin Muvazaa ve TİS Tespiti Davasında Hukuki Yarar Yok: Eda Davası Gerekir
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2025/682 · K. 2025/821 · 17.12.2025 - Dayanışma Aidatıyla Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanmada İmza Tarihi Sınırı İptal Edildi
Anayasa Mahkemesi · E. 2020/57 · K. 2020/83 · 30.12.2020 - Muvazaalı Alt İşverenlikte Asıl İşverenin TİS'i Üyelik Bildiriminden İtibaren Uygulanır
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2026/1691 · K. 2026/4301 · 11.05.2026 - Özelleştirme Sonrası Geçerli Alt İşverenlikte Asıl İşverenin TİS'inden Yararlanılamaz
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2026/831 · K. 2026/4332 · 11.05.2026 - Üyelik Gerçekleşmeden Yapılan Sendika Bildirimi Toplu İş Sözleşmesinden Yararlandırmaz
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2026/1679 · K. 2026/4336 · 11.05.2026 - Üyelikten Önce Yapılan Sendika Bildirimiyle Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanılamaz
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2026/1680 · K. 2026/4337 · 11.05.2026
Hukuk Sözlüğünde İlgili Terimler
Madde Künyesi
- Kanun6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
- MaddeMadde 39
- BölümYedinci Bölüm – Toplu İş Sözleşmesinin Genel Esasları
- Kanundaki BaşlıkToplu iş sözleşmesinden yararlanma
- DurumYürürlükte
- Resmî KaynakMevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Resmî GerekçeBu sayfada (TBMM S. Sayısı 197)
- Son Kontrol18 Ekim 2026
Kanunda Gezinme
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat metinleri her ay resmî kaynakla karşılaştırılarak güncellenir; uyuşmazlık hâlinde Resmî Gazete'de yayımlanan metin esastır. Somut olayınız için bir avukata danışınız.