İş ve Sosyal Güvenlik: M Harfiyle Başlayan Terimler

İş ve Sosyal Güvenlik: M Harfiyle Başlayan Terimler

M

• İş ve Sosyal Güvenlik

  Malullük

  Sigortalının çalışma gücünün veya iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az yüzde altmışını kaybettiğinin, sağlık kurulu raporları üzerine Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilmesi hâlidir; kamu görevlilerinde vazifesini yapamayacak derecede meslekte kazanma gücü kaybı da yeterlidir. Sigortalılıktan önce bu derecede var olan hastalık veya engellilik malullük aylığı doğurmaz. Aylık için ayrıca en az on yıllık sigortalılık ve 1800 gün prim (başkasının sürekli bakımına muhtaç olanlarda yalnız 1800 gün) ile işten ayrılarak yazılı istek aranır.

  İlgili mevzuat: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, m. 25–26

• İş ve Sosyal Güvenlik

  Mazeret İzni

  İşçiye kanunda sayılan özel durumlarda verilen ücretli izindir. İşçiye evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümü hâlinde üç gün, eşinin doğum yapması hâlinde on gün ücretli izin verilir. En az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için, ebeveynlerden yalnız birinin kullanması koşuluyla bir yıl içinde on güne kadar ücretli izin verilir.

  İlgili mevzuat: 4857 sayılı İş Kanunu, ek m. 2

  İlgili rehber ve araçlar: İş rehberi

• İş ve Sosyal Güvenlik

  Meslek Hastalığı

  Yapılan işin niteliği veya yürütüm koşulları nedeniyle ortaya çıkan, kanundaki tespit sürecine tabi hastalık ya da engellilik hâlidir. Bir hastalığın çalışma döneminde görülmesi tek başına yeterli değildir; işle bağlantısı ve yetkili sağlık değerlendirmesi önem taşır.

  İlgili mevzuat: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, m. 14 · 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, m. 3

• İş ve Sosyal Güvenlik

  Mobbing (Psikolojik Taciz)

  İşyerinde bir çalışanın sistematik biçimde dışlanması, aşağılanması veya yıldırılması gibi davranışlarla kişiliğinin zedelenmesini ifade eden kavramdır. İşveren işçinin kişiliğini korumak, işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzen sağlamak ve özellikle psikolojik ve cinsel tacizi önleyip tacize uğrayanların daha fazla zarar görmemesi için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğe aykırılık nedeniyle kişilik haklarının ihlalinden doğan zararlar, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine göre tazmin edilir.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 417

  İlgili rehber ve araçlar: İş rehberi

• İş ve Sosyal Güvenlik

  Muvazaalı Alt İşverenlik

  Asıl işveren ile alt işveren arasındaki ilişkinin, kanuni koşulları taşımadığı hâlde görünüşte alt işverenlik olarak kurulmasıdır. Kanun, asıl işverenin işçilerinin alt işverence işe alınarak haklarının kısıtlanmasını ve daha önce o işyerinde çalıştırılan kimseyle alt işveren ilişkisi kurulmasını yasaklar; bu hâllerde ve genel olarak muvazaalı işlem varsa alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır. Uzmanlık gerektirmeyen asıl iş bölünerek alt işverene verilemez.

  İlgili mevzuat: 4857 sayılı İş Kanunu, m. 2

Önceki harf: L · Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: N

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar