top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar › Kira Hukuku › Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması

Yargıtay 3. HD Bozma Kira Hukuku

Erken Tahliyede İmalat Bedeli İçin Teslim Durumu ve Sökülemeyen İmalatlar Belirlenmeli

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/1990 · K. 2025/6333 · T. 23.12.2025

Karar Özeti

Davacı kiracı, davalı idareden on yıllığına kiraladığı iş yerini kiraya verenin yazılı bildirimi üzerine süre dolmadan boşalttığını belirterek imalat bedeli ile kâr kaybı istemiştir. İlk derece mahkemesi bilirkişi raporlarına göre davayı kısmen kabul etmiş, istinaf başvuruları esastan reddedilmiştir. Yargıtay, sözleşme ve şartname gereğince müspet zarar kapsamında kâr kaybına hükmedilmesini yerinde bulmuş; ancak raporlarda kiralananın teslimdeki durumu ile sökülüp götürülemeyen faydalı ve zorunlu imalatların belirlenmediğini, bedelin ispatlanan imalat tarihine, aksi hâlde sözleşme başlangıcına göre yıpranma payı düşülerek hesaplanması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Kararın Ortaya Koyduğu İlke

Sözleşmede aksine hüküm yoksa kiracının sökülemeyen faydalı ve zorunlu imalat bedeli, ispatladığı imalat tarihine, ispatlanamazsa sözleşme başlangıcına göre yıpranma payı düşülerek belirlenir.

Soru: Kiralanan süresinden önce kiraya verenin bildirimiyle boşaltılırsa kiracı imalat bedeli ve kâr kaybı isteyebilir mi?

Sonuç: Sair temyiz itirazları reddedildi; bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararı taraflar yararına bozuldu.

Karar Künyesi

İlgili Mevzuat

Kararın Önemli Bölümleri

“Yapıldıkları tarihin ispatlanamaması halinde, zorunlu ve faydalı imalatların sözleşmenin başlangıcında yapıldığı kabul edilir.”

“kiralananın kiracıya ne durumda teslim edildiği belirlenmemiş, imalatlar yönünden sökülüp götürülemeyecek nitelikteki faydalı ve zorunlu masrafların neler olduğu tespit edilmemiştir.”

Kararın Tam Metni

MAHKEMESİ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2023/677 E., 2024/1408 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: Siirt Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2022/788 E., 2023/227 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; mülkiyeti davalıya ait taşınmaz üzerinde yer alan cafe ve çarpışan oto işletmeciliği niteliğindeki iş yerini ... Belediye Başkanlığının 23.12.2008 tarihli ve 246 sayılı encümen kararıyla 10 yıl süreyle kiralandığını, iş yerinin davalının 30.06.2017 tarihli istemi üzerine tahliye edildiğini, kiralanana kendi imkan ve parasıyla masraf yapan davacının tahliye nedeniyle zarara uğradığını, yapılan masrafların mahkeme aracılığıyla tespit edildiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, çevre düzenlemesindeki ağaçlandırmalar, alet ve ekipmanlar, meyve ve süs ağaçları, tesis ve muhdesat bedeli olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin ve kiralananın erken tahliyesi nedeniyle uğranılan kar kaybı zararı için 1.000,00 TL'nin delil tespiti talep tarihi olan 14.07.2017'den itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 02.05.2018 tarihli dilekçeyle faydalı masraf tazminine yönelik talebini toplam 210.539,68 TL olarak artırmış, 26.03.2021 tarihinde ise talebini; 188.108,65 TL faydalı masraf, 12.650,34 TL kazanç kaybı tazmini olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; zamanaşımı defi ile hak düşürücü süre itirazında bulunduktan sonra, kira sözleşmesinde yer alan hüküm doğrultusunda tahliye talep edildiğini, davacının zararının bulunmadığını, İdarenin kamu yararı için tahliye sağladığını, davacının tazminat talep edemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının ziraat bilirkişisi raporunda tespit edilen 24.940,00 TL, elektrik elektronik bilirkişisi tarafından tespit edilen 1.005,50 TL, makine bilirkişisi tarafından tespit edilen 5.207,68 TL, inşaat bilirkişisi tarafından tespit edilen 156.955,47 TL masraf bedeli ile muhasebe bilirkişisi tarafından tespit edilen 12.650,34 TL kar kaybı zararını talep edebileceği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile toplam 200.758,99 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş; karar, taraf vekillerice istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının tazminat talebi bakımından uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak yapılan imalatların ve mahrum kalınan karın belirlendiği, imalatların imal tarihleri itibariyle kalem kalem değerleri, yıpranma durumları, sabit nitelikte olup olmadıklarının ayrıntılı olarak tespit edildiği, Mahkemece verilen kararda isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu, zararın eksik hesaplandığını, davacının daha eskiden kiracı olduğunu ve tüm ağaç bedellerinin hesaba katılması gerektiğini, amortisman bedellerinin yüksek tutulduğunu, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin haksız olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili; İdare sözleşmeye uygun olarak tahliye isteminde bulunduğundan tazminat sorumluluğunun olmadığını, davacının sökülüp götürülebilir nitelikteki malzemeleri götürmesi gerektiğini, yapılan masraflara rıza gösterilmediğini, hükme esas raporların çelişkili olduğunu, 2017 birim fiyatlarının esas alındığını ileri sürerek, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık kiralanana yapılan faydalı ve zorunlu masrafların bedeli ile kira sözleşmesinin erken feshinden kaynaklı kar kaybı zararının tazmini istemlerine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, kiralanan süresinden önce tahliye edilmekle, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan sözleşme ve şartnamenin ilgili maddeleri gereğince, müspet zarar kapsamında oluşan kâr kaybı tazminine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre; taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Sözleşmede aksine hüküm bulunmaması halinde, kiracı kural olarak kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu imalatlardan sökülüp götürülmesi mümkün olmayanların yapıldıkları tarihler itibariyle bedellerini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 530. maddesi uyarınca vekaletsiz iş görme hükümlerine göre kiraya verenden isteyebilir. Yerleşik Yargıtay uygulaması da, sözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça, kiracının, kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu imalatların yapıldığı tarih itibariyle belirlenecek değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle elde edilecek bedeli isteme hakkı olduğu yönündedir. Yapıldıkları tarihin ispatlanamaması halinde, zorunlu ve faydalı imalatların sözleşmenin başlangıcında yapıldığı kabul edilir.

Somut olayda; taraflar arasında 01.01.2009 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi imzalanmış ve kiralanan kiraya verenin yazılı bildirimi üzerine kiracı tarafından kira sözleşmesinin süresi dolmadan tahliye edilmiştir. Taraflar arasında tahliyenin gerçekleştiği hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında; kiralananın kira sözleşmesi ve şartnamesi ile eki niteliğindeki diğer belgeler gözetilerek, kiralananın kiracıya ne durumda teslim edildiği belirlenmemiş, imalatlar yönünden sökülüp götürülemeyecek nitelikteki faydalı ve zorunlu masrafların neler olduğu tespit edilmemiştir. Bu durumda bilirkişi raporları, hüküm kurmaya elverişli değildir.

Hal böyle olunca İlk Derece Mahkemesince yukarıda açıklanan ilkeler gözetilmek suretiyle, kiralanana yapılan sökülüp götürülemeyecek nitelikteki zorunlu ve faydalı imalatlar tespit edilerek, bunların kiracı tarafından ispat edilen imalat tarihi itibariyle belirlenen bedellerinden aksi halde kira sözleşmesinin başlangıcında yapıldıkları kabul edilerek bu tarih itibariyle belirlenen bedellerinden yıpranma payları da düşülmek suretiyle değer tespiti yapılması hususunda alanında uzman bilirkişilerden rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı tespitler içeren bilirkişi raporları doğrultusunda karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1. Taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi Kararının aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca taraflar yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi. Metin resmî kaynaktaki hâliyle aktarılmıştır; kararda anonimleştirilmeden kalmış kişisel veriler “...” ile gizlenmiştir.

Benzer Kararlar

  • Yargıtay 3. HD 03.12.2025

    Sözleşme Kiracının Kusuruyla Feshedilse de Faydalı ve Zorunlu İmalat Bedeli İstenebilir

    Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/1459 · K. 2025/5846

    818 sayılı BK döneminde feshin haklı nedene dayanıp dayanmaması faydalı ve zorunlu imalat bedeli talebini etkilemez; imalatlar kiraya verene bırakılacak olsa da erken tahliyede kalan süreyle orantılı bedel istenebilir.

    Bozma Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması

  • Yargıtay 3. HD 23.12.2025

    Erken Tahliye Edilen Kiracının Sökülemeyen İmalat Bedeli Yeniden Hesaplanacak

    Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/1988 · K. 2025/6332

    Sözleşmede aksine hüküm yoksa kiracı, sökülüp götürülemeyen faydalı ve zorunlu imalatların yapıldığı tarihteki değerinden yıpranma payı düşülerek bulunacak bedeli kiraya verenden isteyebilir.

    Bozma Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması

  • Yargıtay 3. HD 14.05.2024

    İmalat Bedeli İstenemeyeceği Şartı Erken Tahliye Edilen Otel Kiracısına Uygulanmadı

    Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/4035 · K. 2024/1685

    İmalat bedelinin istenemeyeceğine dair sözleşme hükmünün süre sonunda uygulanacağı kabul edilerek, süresinden önce tahliye edilen kiracıya kalan süreyle orantılı faydalı ve zorunlu imalat bedeli verilmesi onanmıştır.

    Onama Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması

  • Yargıtay 3. HD 20.05.2026

    Süre Sonunda Bedelsiz Devir Şartı Erken Tahliyede İmalat Bedelini Tümden Engellemez

    Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2026/1598 · K. 2026/3232

    Sözleşme sonunda ilavelerin bedelsiz kiraya verene kalacağı hükmü süre sonu için geçerli olup erken tahliyede kiracı sökülemeyen faydalı ve zorunlu imalat bedelini kalan süreyle orantılı isteyebilir.

    Bozma Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması

Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması Konusundaki 51 Kararın Tümü

İlgili Rehber ve Hesaplama Araçları

Benzer Bir Hukuki Sorununuz mu Var?

Benzer görünen uyuşmazlıklarda dahi olayın koşulları sonucu değiştirebilir. Kira, iş, aile ve boşanma ile ceza hukuku alanlarındaki uyuşmazlıklarda dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Mete ŞAHİN ile iletişime geçebilirsiniz (Yenimahalle, Ankara).

Telefon: 0552 725 25 18 · WhatsApp ile Yazın · İletişim Formu

Bu sayfadaki özet ve açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Esas alınması gereken metin, kararın resmî tam metnidir; olayın koşullarındaki farklılıklar sonucu değiştirebilir. Kararlar verildikleri tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir; sonraki kanun değişiklikleri kararın bugünkü uygulamadaki yerini etkileyebilir. Özetler, kararın resmî metnine dayanılarak hazırlanmakta ve yayımdan önce bu metinle karşılaştırılarak kontrol edilmektedir. İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN.

bottom of page