Ana Sayfa › İçtihatlar › İş Hukuku › İş Hukukunda Diğer Konular
Yargıtay 10. HD Bozma İş Hukuku
Termik Santralde Çalışmak Fiilî Hizmet Süresi Zammı İçin Tek Başına Yeterli mi?
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2025/15900 · K. 2025/17634 · T. 18.12.2025
Karar Özeti
Davacı işçi, termik santralde geçen ve Kuruma bildirilen çalışmaları için 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesi uyarınca fiilî hizmet süresi zammı istemiş; ilk derece mahkemesi davayı kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay, bildirimi yapan işverenlerle davalı arasındaki bağlantının belirlenmediğini ve husumetin resen gözetileceğini belirtmiştir. İş yeri termik santral olsa da davacının maddede sayılan işlerde ve bildirilen tüm sürede çalışıp çalışmadığının keşif ve bilirkişi kurulu raporuyla açıkça belirlenmesi, fiilen çalışılmayan izin ve tatil sürelerinin zamdan dışlanması gerektiğinden karar bozulmuştur.
Kararın Ortaya Koyduğu İlke
İş yeri termik santral olsa da fiilî hizmet süresi zammı için 5510/40 tablosunda sayılan işlerde çalışılan süre açıkça tespit edilmeli, izin ve tatil gibi fiilen çalışılmayan süreler dışlanmalıdır.
Soru: Termik santralde çalışan işçi fiilî hizmet süresi zammından hangi koşullarla yararlanır?
Sonuç: Bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararı bozuldu.
Karar Künyesi
- MahkemeYargıtay
- Daire10. Hukuk Dairesi
- Esas No2025/15900
- Karar No2025/17634
- Karar Tarihi18.12.2025
- Karar TürüDaire Kararı
- SonuçBozma
- Resmî KaynakAdalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi
İlgili Mevzuat
Kararın Önemli Bölümleri
“Mahkemece verilen kararda davacının maddede sayılan işlerde çalışıp çalışmadığı ve bildirilen tüm sürede bu işlerde çalışıp çalışmadığı hususunun açık ve net olarak tespit edilmediği anlaşılmaktadır.”
“hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs sürelerin vs. fiilen çalışılmayan sürelerin tespit edilerek bu süreler yönünden fiili hizmet zammından yararlanamayacağı gözetilerek infaza uygun karar verilmelidir.”
Kararın Tam Metni
MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/865 E., 2025/1386 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 33. İş Mahkemesi
SAYISI: 2022/104 E., 2024/7 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı işveren tarafından hizmet bildirimi yapılan sürelerde termik santralde çalıştığını, bu bildirimler için fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı işveren vekili vekili cevap dilekçesinde; davacının iş yerinde ağır ve yıpratıcı koşullarda çalışmadığını, bildirimlerinin usulüne uygun şekilde süresinde yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı işveren vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddi gerektiğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, fiili hizmet süresi zammı verilmesi istemine ilişkindir.
5510 sayılı Kanun'un fiili hizmet süresi zammı başlıklı 40. maddesinde bulunan tablonun 5. numaralı paragrafında, kok fabrikalarıyla termik santrallerde;
Ateşçilik, ocak temizliği, jeneratör, doldurma, boşaltma ve temizleme işlerinde çalışanlar.
Kimyasal arıtma işlerinde çalışanlar.
Gazın geçtiği cihaz ve boruların onarılması ve temizlenmesi işlerinde çalışanlar.
Kok fabrikalarında kömür ve ocak işlerinde çalışanlar.
Elektrik enerji üretim santrallerinin kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işlerinde çalışanlar.
Termik santrallerle her çeşit buhar kazanlarının kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işlerinde çalışanların her 360 günlük bildirimi için 60 gün fiili hizmet süresi zammı verilmesi gerektiğini düzenler.
İnceleme konusu davada, davacı termik santralde çalıştığını, bildirim süresi için fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep etmiş, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama soncunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.
Husumet konusu, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtayca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur. Eldeki fiili hizmet süresi zammının tespitine ilişkin davada elde edilecek hükmün, uygulayıcısı konumundaki Kurum tarafından yerine getirilebilmesi için, husumetin doğru tarafa yöneltilerek davaya devam edilmesi gereklidir.
Davacının Mahkeme kararı ile fiili hizmet süresi zammı verilen çalışma süresinde; 20.10.2011-30.04.2012 tarihleri arasında davalı Kurumda ... numarada kayıtlı ... Termik Elektrik Sanayi Ticaret A.Ş.'ye ait iş yerinden, 01.05.2012-30.06.2020 tarihleri arasında ... numarada kayıtlı ... Enerji Madencilik Sanayi Ticaret A.Ş. iş yerinden bildirildiği, verilen kararda bu işverenler ile davalı işveren arasındaki bağlantının belirlenmediği anlaşılmaktadır.
Bu sebeple öncelikle Mahkemece, davacının, talep edilen çalışma döneminde, işveren ya da işverenleri tespit edilerek dava dışı işveren bulunduğunun anlaşılması halinde HMK’nın 124. maddesi gereğince husumetin doğru işverene yöneltilmesi için davacıya mehil verilerek, işverenin davaya iştiraki sağlanmalıdır.
Uyuşmazlık, davacının dava konusu dönemde geçen ve bildirilen çalışmalarının 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinde bulunan tablonun 5 numaralı paragrafında geçen ve fiili hizmet süresi zammı verilmesini gerektirir işlerden olup olmadığı hususundadır.
Davacının çalıştığı iş yeri her ne kadar termik santral olsa da Mahkemece verilen kararda davacının maddede sayılan işlerde çalışıp çalışmadığı ve bildirilen tüm sürede bu işlerde çalışıp çalışmadığı hususunun açık ve net olarak tespit edilmediği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda Mahkemece, davacının bildirimini yapan işverenin faaliyet alanı belirlenmeli, davalı işverenden davacıya ait şahsi dosyası, puantaj kayıtları celp edilerek, hangi tarihlerde hangi bölümlerde ne iş yaptığı belirlenmeli, davalı işveren ile arasında aynı konuda dava bulunmayan bordro tanıkları belirlenerek, iş yerinde fiili hizmet süresi zammından yararlanmayı gerektirir koşullarda bildirimi yapılan sigortalılar bulunup bulunmadığı araştırılarak, varlığı halinde, davacının çalışma ortamı yönünden beyanlarına başvurulması gereği üzerinde durulmalı, üç kişilik bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak; davacı işçinin iş yerinde yaptığı işin niteliği konusunda, iş yerindeki incelemeden elde edilen bulgular esas alınarak, davacının çalıştığı bölümün niteliği belirlenmeli bu ön koşulun varlığı belirlendikten sonra, davalı iş yerinin hangi bölümlerden oluştuğu, davacının hangi bölümde çalıştığı yargısal denetime elverir biçimde ortaya konulan rapor alınarak, 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (5) numaralı sırasında düzenlenen kapsamdaki iş/iş yerlerinden ve sigortalılardan olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturulduktan sonra yaptığı iş kapsamında bu iş yerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayılarının, fiili hizmet süresi zammı olarak ekleneceği, 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirleneceği değerlendirilmelidir.
Ayrıca Mahkemece, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs sürelerin vs. fiilen çalışılmayan sürelerin tespit edilerek bu süreler yönünden fiili hizmet zammından yararlanamayacağı gözetilerek infaza uygun karar verilmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgilisinden alınmasına,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi. Metin resmî kaynaktaki hâliyle aktarılmıştır; kararda anonimleştirilmeden kalmış kişisel veriler “...” ile gizlenmiştir.
Benzer Kararlar
Yargıtay 10. HD 11.12.2025
Dalgıçlarda İtibari Hizmet ve Fiilî Hizmet Zammı Denizde Geçen Fiilî Çalışmaya Göre Belirlenir
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2020/11455 · K. 2025/17115
Dalgıcın itibari hizmet süresi ve fiilî hizmet süresi zammı, izinli ve raporlu günler dışındaki tüm süre üzerinden değil, kayıtlarla belirlenecek denizde geçen fiilî çalışma süresine göre tespit edilir.
Bozma İş Hukuku
Yargıtay 10. HD 11.06.2026
Fiilî Hizmet Süresi Zammında Talep Karşılandığı Hâlde Kısmi Kabul Kararı Verilmesi Düzeltildi
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2026/3995 · K. 2026/9058
Fiilen çalışılmayan süreler için talepte bulunmayan işçinin fiilî hizmet süresi zammı istemi fiilen çalışılan süre yönünden karşılandığında davanın kısmen değil tamamen kabulüne karar verilmelidir.
Düzelterek Onama İş Hukuku
Yargıtay 10. HD 11.06.2026
Fiilî Hizmet Süresi Zammı Davasında SGK Ferî Müdahil Değil Davalı Olarak Gösterilmeli
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2025/17679 · K. 2026/9046
Fiilî hizmet süresi zammı istemli davada Sosyal Güvenlik Kurumu ferî müdahil değil davalıdır; Kurumun karar başlığında ferî müdahil gösterilmesi yeniden yargılama gerektirmediğinden hüküm düzeltilerek onanır.
Düzelterek Onama İş Hukuku
Yargıtay 10. HD 26.12.2024
Döküm İşçisinin Fiilî Hizmet Süresi Zammı İzin ve Tatil Günleri Düşülerek Hesaplandı
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/14066 · K. 2024/13976
Döküm işinde fiilî hizmet süresi zammı, Dairenin bozma kararında belirtildiği üzere yalnızca fiilen bu işte geçen süreye verilir; izin, tatil, eğitim ve hazırlık süreleri hesaptan çıkarılır.
Onama Ulusal Bayram ve Genel Tatil Ücreti
İş Hukukunda Diğer Konular Konusundaki 165 Kararın Tümü
İlgili Rehber ve Hesaplama Araçları
Benzer Bir Hukuki Sorununuz mu Var?
Benzer görünen uyuşmazlıklarda dahi olayın koşulları sonucu değiştirebilir. Kira, iş, aile ve boşanma ile ceza hukuku alanlarındaki uyuşmazlıklarda dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Mete ŞAHİN ile iletişime geçebilirsiniz (Yenimahalle, Ankara).
Telefon: 0552 725 25 18 · WhatsApp ile Yazın · İletişim Formu
Bu sayfadaki özet ve açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Esas alınması gereken metin, kararın resmî tam metnidir; olayın koşullarındaki farklılıklar sonucu değiştirebilir. Kararlar verildikleri tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir; sonraki kanun değişiklikleri kararın bugünkü uygulamadaki yerini etkileyebilir. Özetler, kararın resmî metnine dayanılarak hazırlanmakta ve yayımdan önce bu metinle karşılaştırılarak kontrol edilmektedir. İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN.