İmar Planı İptalinde Kiracı Yalnızca Çalışmaların Durduğu Süre için Kira Borcundan Kurtuldu

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 49. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1605 E., 2025/1559 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 15. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2015/447 E., 2021/18 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacı tarafından davalı aleyhine 01.12.2013- 31.05.2014 tarihleri arasındaki kira alacaklarının tahsili için takip başlatıldığını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini, kiralananın davalı şirkete teslim edildiğini ve taraflar arasındaki sözleşmenin yürürlük kazandığını, davacının bunun dışında bir edimi olmadığını, sözleşme yürürlük kazandıktan sonra davalının imar veya başkaca sebeplerle inşaata başlayamamış olmasının sözleşmenin işlerliği ile hiçbir ilgisi olmadığını ileri sürerek; itirazın iptaline ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasında 13.03.2013 tarihli sözleşmenin imzalanmasından sonra, İdare Mahkemesinin kararı ile taşınmazın bulunduğu bölgedeki 1/1000 ölçekli ve 1/5000 ölçekli imar planlarının iptal edilmesi üzerine ve çalışmaların durdurulduğunu, imar planının iptali nedeniyle sözleşmenin ifa kabiliyetinin ortadan kalktığını, projede alkollü restauranta yer verildiğini ancak bu konunun açıkça kanuna aykırı olduğunun ortaya çıktığını, dolayısıyla müvekkilinin proje değişikliği yapmak zorunda kalıp hedeflediği kira gelirinden mahrum kaldığını, bu değişikliklerin davacı İdarenin kusurundan kaynaklandığını, davacının kusurundan kaynaklanan proje değişikliği nedeniyle kira ödemelerinin ikinci projenin onaylanma tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının talebinin 01.12.2013-31.05.2014 tarihleri arasındaki kira bedeli olduğu, davalı tarafın ödemeye ilişkin belge sunmadığı, İstanbul 10. İdare Mahkemesinin 2011/1094 E. sayılı imar planlarının iptaline ilişkin kararın 24.12.2013 tarihinde fiilen uygulamaya konulduğu, 12.02.2014 tarihinde iptal kararının fiilen sona erdiği, söz konusu dönem içinde davalının kusuru olmaksızın 51 gün ifa imkansızlığının meydana geldiği, 12.02.2014 - 31.05.2014 tarihleri arasında ödenmesi gereken kira bedelinin talebinin haklı olduğu gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, itirazın 2.692.800,00 TL asıl alacak ve 95.572,83 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.788.372,83 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, haksız olarak itiraz edilen 2.692.800,00 TL asıl alacak miktarı üzerinden %20 inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, şartları oluşmadığından davalı tarafın tazminat talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; imar planının iptal edilerek çalışmaların durdurulduğu 51 gün ifa uygulama imkansızlığının meydana geldiği, böylelikle bu süre içinde davalının kira ediminden sorumlu olmayacağı, ayrıca taraflar arasındaki sözleşmede alkol yasağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı fakat vakıf arsalarının kiraya verilme şartnamesinin (31.) maddesi ve vakıf taşınmazlarının kiraya verilme genel şartnamesinin (15.13) maddesinde alkol yasağı bulunduğuna dair düzenlemenin bulunduğu, davalı şirketin tacir olup kiralamak istediği taşınmazın maliki olan davacı kurumun mevzuatını araştırması gerekliliğinin basiretli bir iş adamı gibi davranma sorumluluğundan kaynaklandığı, bu sorumluluğunu yerine getirmeyen davalı şirketin kusursuzluğundan bahsedilemeyeceği, talep edilen kira alacağının 51 günlük kısmından davalının sorumlu olmadığı diğer günler için edimini ifa etmesi gerektiği, Mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; kira sözleşmesinde, inşaat süresinin uzatılması halinde süre uzatımı verilebileceğinin, kira borcunun ise aynı şekilde devam edeceğinin açıkça düzenlendiğini, müvekkilinin kira sözleşmesinde belirtilen yükümlülüklerini yerine getirip taşınmazı kiracıya teslim ettiğini, bu aşamadan sonra imar planlarının iptal edilmesinde müvekkilinin kusuru olmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili; taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve eklerinde alkol yasağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, davacının sorumluluktan muaf tutulmasının hakkaniyet ilkesiyle bağdaşmadığını, davacının kusurundan kaynaklanan proje değişikliği sebebiyle, ilk projenin onaylanma tarihi ile ikinci değişiklik projesinin onaylanma tarihine kadar olan süreler için kira talep edemeyeceğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kira alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulanmasına göre, tarafların temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.