Ana Sayfa › İçtihatlar › Kira Hukuku › Kira Depozitosu ve Güvence
Yargıtay 3. HD Onama Kira Hukuku
Sözleşmede İade Taahhüdü Bulunsa da Kiracı Ödediği Hava Parasını Geri İsteyemez
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/3549 · K. 2024/1606 · T. 08.05.2024
Karar Özeti
Davalı kiracı, ödediğini ileri sürdüğü 40.000 TL hava parasının iadesi için takip başlatmış; davacı kiraya veren sözleşmedeki imzanın sahte olduğunu ileri sürerek menfi tespit istemiştir. Mahkeme imzanın davacıya ait olduğu ve iade hükmünün tarafları bağladığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; Yargıtay ise TBK 26, 27 ve 81 uyarınca kanuna ve ahlaka uygun olmayan bir amaç için verilen şeylerin geri alınamayacağını belirterek kararı bozmuştur. Bozmaya uyularak verilen kabul kararını inceleyen Yargıtay, hava parasının aslında güvence bedeli olduğu itirazına karşı usuli kazanılmış hak oluşturan kısımların yeniden incelenemeyeceğini belirterek kararı onamıştır.
Kararın Ortaya Koyduğu İlke
Bozma ilamına göre kanuna ve ahlaka uygun olmayan amaçla ödenen hava parası TBK 26, 27 ve 81 uyarınca geri istenemez; usuli kazanılmış hak oluşan bu esas yeniden incelenmez.
Soru: Kiracı, kiraya verene ödediği hava parasını tahliyede geri isteyebilir mi?
Sonuç: Bozmaya uyularak verilen mahkeme kararı onandı.
Karar Künyesi
- MahkemeYargıtay
- Daire3. Hukuk Dairesi
- Esas No2023/3549
- Karar No2024/1606
- Karar Tarihi08.05.2024
- Karar TürüDaire Kararı
- SonuçOnama
- Resmî KaynakAdalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi
İlgili Mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 26
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 27
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 81
- 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m. 439
Kararın Önemli Bölümleri
“kanuna ve ahlaka uygun olmayan bir amacın gerçekleştirilmesi için verilen şeylerin geri alınması yasal olarak mümkün değildir.”
“Anılan yasa maddeleri hükmünce ödenen hava parasının iadesi istenemez.”
Kararın Tam Metni
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Sulh Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin imzaladığı kira sözleşmesi uyarınca boş dükkan vasıflı dava konusu taşınmazı davalıya kiraya verdiğini, davalı kiracının 40.000,00 TL hava parası ödediğini iddia ederek iadesi amacıyla hakkında icra takibi başlattığını, hava parasının alındığını gösteren sözleşmedeki imzanın sahte olduğunu, imzasının taklit edildiğini ileri sürerek, davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin iptali ile müvekkili lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; kira sözleşmesindeki imzanın davacıya ait olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemece verilen 09.06.2016 tarihli ve 2013/827 E., 2016/566 K. sayılı kararla; yapılan imza incelemesi sonucu alınan raporda imzanın davacıya ait olduğunun belirlendiği, davacı kiraya verenin 10.05.2009 başlangıç tarihli sözleşmenin özel şartlar 22. maddesi gereğince kiracı tarafından ödenen hava parasını tahliye halinde kiracıya ödemeyi kabul ettiği, bu hükmün geçerli olup tarafları bağladığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkeme kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairenin 03.07.2019 tarihli ve 2017/12207 E., 2019/6117 K. sayılı ilamıyla; "...Mahkemece imzanın davacıya ait olması ve hava parasına dair hükmün geçerli olması nedeni ile davanın reddine karar verilmiş ise de, TBK’ nın 26, 27 ve 81.nci maddeleri gereğince, kanuna ve ahlaka uygun olmayan bir amacın gerçekleştirilmesi için verilen şeylerin geri alınması yasal olarak mümkün değildir. Anılan yasa maddeleri hükmünce ödenen hava parasının iadesi istenemez. Mahkemece, bu gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken..." gerekçesiyle, karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; uyulan bozma ilamı uyarınca, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 26, 27 ve 81 inci maddeleri gereği, kanuna ve ahlaka uygun olmayan bir amacın gerçekleştirilmesi için verilen şeylerin geri alınmasının yasal olarak mümkün olmaması, davalı kiracının ödediğini iddia ettiği hava parasını tazminat yoluyla dahi olsa geri isteyemeyeceği gerekçesiyle; davanın kabulüne, davacının İstanbul 4. İcra Müdürlüğünün 2012/6063 E. sayılı dosyası kapsamındaki takip tutarının toplamından borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; davacı tarafça dava konusu sözleşmedeki imzanın inkar edildiğini, yapılan inceleme sonucunda imzanın davacıya ait olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle de ilgili maddenin geçerli kabul edilmesi gerekeceğini, her ne kadar sözleşmede ödenen bedel hava parası olarak belirtilmiş ise de aslında güvence bedeli olarak ödendiğinin kabulü gerektiğini ve davacının kötüniyetli olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kira sözleşmesi uyarınca ödendiği iddia edilen hava parasının tahsili istemiyle başlatılan takip nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6098 sayılı Kanun'un 26, 27 ve 81 inci maddeleri,
2. 09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı ile 04.02.1959 tarihli ve 13/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararları.
3. Değerlendirme
Temyize konu edilen kararın bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince verilmiş olmasına, usuli kazanılmış hak oluşturan kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar verilmesine imkan bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Mahkeme kararının 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 439 uncu maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenden mahallinde alınmasına,
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,08.05.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi. Metin resmî kaynaktaki hâliyle aktarılmıştır; kararda anonimleştirilmeden kalmış kişisel veriler “...” ile gizlenmiştir.
Benzer Kararlar
Hukuk Genel Kurulu 25.10.2023
Erken Tahliyede Yeni Kiracıdan Elde Edilen Fazla Kira, Makul Süre Borcundan Düşülmez
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2018/76 · K. 2023/989
Erken tahliye eden kiracının makul süre kira borcundan, kiraya verenin kiralananı aynı kira dönemi içinde daha yüksek bedelle yeniden kiralamasıyla dönem sonuna kadar elde edeceği fazla gelir düşülmez.
Direnme Kararının Bozulması Kira Depozitosu ve Güvence
Yargıtay 3. HD 13.05.2026
Haklı Neden İspatlanamayan Erken Fesihte Kiracı Makul Süre Kirasından Sorumlu Tutuldu
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/5819 · K. 2026/3066
Somut olayda, haklı nedeni ispatlanmayan erken fesihte kiralananın yeniden kiraya verilebileceği makul süre belirlenerek hesaplanan kira kaybına göre değerlendirme yapılması yerinde bulunmuştur.
Onama Kira Depozitosu ve Güvence
Yargıtay 3. HD 02.07.2026
Haklı Nedenle Fesheden Kiracı Yaptığı Harcamaları Kalan Kira Süresiyle Orantılı İsteyebilir
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/4741 · K. 2026/4335
Teslimden sonra haklı nedenle fesheden kiracı ödediği kiraları geri isteyemez; kira süresince ifa beklentisiyle yaptığı harcamaları ise kiralanana zarar vermeden sökülebilenler hariç kalan süreyle orantılı isteyebilir.
Kısmen Bozma Kira Depozitosu ve Güvence
Yargıtay 3. HD 11.12.2024
Haklı Fesihte Kiracının Kâr Kaybı, Defter Yetersizse Emsal İşyeri Geliriyle Belirlenebilir
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/5535 · K. 2024/4255
Haklı fesihte kiracının kâr kaybı makul süreyle sınırlı belirlenir; ticari defterlerden net gelir anlaşılamazsa emsal iş yerlerinin gelirleri esas alınabilir ve kesinti yöntemi uygulanır.
Bozma Kira Depozitosu ve Güvence
Kira Depozitosu ve Güvence konusundaki 15 kararın tümü
İlgili Rehber ve Hesaplama Araçları
Benzer Bir Hukuki Sorununuz mu Var?
Yargıtay kararları, somut olayın koşullarına göre farklı sonuç doğurabilir. Kira, iş, aile ve boşanma ile ceza hukuku uyuşmazlıklarında dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Mete ŞAHİN ile iletişime geçebilirsiniz (Yenimahalle, Ankara).
Telefon ve WhatsApp: 0552 725 25 18 · WhatsApp ile yazın · İletişim formu
Bu sayfadaki özet ve açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kararın bağlayıcı metni resmî tam metindir ve somut olaydaki farklı koşullar sonucu değiştirebilir. Özetler, kararın resmî metnine dayanılarak hazırlanır ve yayımdan önce metinle karşılaştırılarak kontrol edilir. İçerik sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN.