Ana Sayfa › İçtihatlar › Kira Hukuku › Kira Hukukunda Diğer Konular
Yargıtay 3. HD Onama Kira Hukuku
Sözleşmede İade Taahhüdü Bulunsa da Kiracı Ödediği Hava Parasını Geri İsteyemez
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/3549 · K. 2024/1606 · T. 08.05.2024
Karar Özeti
Davalı kiracı, ödediğini ileri sürdüğü 40.000 TL hava parasının iadesi için takip başlatmış; davacı kiraya veren sözleşmedeki imzanın sahte olduğunu ileri sürerek menfi tespit istemiştir. Mahkeme imzanın davacıya ait olduğu ve iade hükmünün tarafları bağladığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; Yargıtay ise TBK 26, 27 ve 81 uyarınca kanuna ve ahlaka uygun olmayan bir amaç için verilen şeylerin geri alınamayacağını belirterek kararı bozmuştur. Bozmaya uyularak verilen kabul kararını inceleyen Yargıtay, hava parasının aslında güvence bedeli olduğu itirazına karşı usuli kazanılmış hak oluşturan kısımların yeniden incelenemeyeceğini belirterek kararı onamıştır.
Kararın Ortaya Koyduğu İlke
Bozma ilamına göre kanuna ve ahlaka uygun olmayan amaçla ödenen hava parası TBK 26, 27 ve 81 uyarınca geri istenemez; usuli kazanılmış hak oluşan bu esas yeniden incelenmez.
Soru: Kiracı, kiraya verene ödediği hava parasını tahliyede geri isteyebilir mi?
Sonuç: Bozmaya uyularak verilen mahkeme kararı onandı.
Karar Künyesi
- MahkemeYargıtay
- Daire3. Hukuk Dairesi
- Esas No2023/3549
- Karar No2024/1606
- Karar Tarihi08.05.2024
- Karar TürüDaire Kararı
- SonuçOnama
- Resmî KaynakAdalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi
İlgili Mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 26 (resmî metin)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 27 (resmî metin)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 81 (resmî metin)
- 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m. 439
Kararın Önemli Bölümleri
“kanuna ve ahlaka uygun olmayan bir amacın gerçekleştirilmesi için verilen şeylerin geri alınması yasal olarak mümkün değildir.”
“Anılan yasa maddeleri hükmünce ödenen hava parasının iadesi istenemez.”
Kararın Tam Metni
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Sulh Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece bozmaya uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin imzaladığı kira sözleşmesi uyarınca boş dükkan vasıflı dava konusu taşınmazı davalıya kiraya verdiğini, davalı kiracının 40.000,00 TL hava parası ödediğini iddia ederek iadesi amacıyla hakkında icra takibi başlattığını, hava parasının alındığını gösteren sözleşmedeki imzanın sahte olduğunu, imzasının taklit edildiğini ileri sürerek, davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin iptali ile müvekkili lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; kira sözleşmesindeki imzanın davacıya ait olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemece verilen 09.06.2016 tarihli ve 2013/827 E., 2016/566 K. sayılı kararla; yapılan imza incelemesi sonucu alınan raporda imzanın davacıya ait olduğunun belirlendiği, davacı kiraya verenin 10.05.2009 başlangıç tarihli sözleşmenin özel şartlar 22. maddesi gereğince kiracı tarafından ödenen hava parasını tahliye halinde kiracıya ödemeyi kabul ettiği, bu hükmün geçerli olup tarafları bağladığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkeme kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairenin 03.07.2019 tarihli ve 2017/12207 E., 2019/6117 K. sayılı ilamıyla; "...Mahkemece imzanın davacıya ait olması ve hava parasına dair hükmün geçerli olması nedeni ile davanın reddine karar verilmiş ise de, TBK’ nın 26, 27 ve 81.nci maddeleri gereğince, kanuna ve ahlaka uygun olmayan bir amacın gerçekleştirilmesi için verilen şeylerin geri alınması yasal olarak mümkün değildir. Anılan yasa maddeleri hükmünce ödenen hava parasının iadesi istenemez. Mahkemece, bu gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken..." gerekçesiyle, karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; uyulan bozma ilamı uyarınca, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 26, 27 ve 81 inci maddeleri gereği, kanuna ve ahlaka uygun olmayan bir amacın gerçekleştirilmesi için verilen şeylerin geri alınmasının yasal olarak mümkün olmaması, davalı kiracının ödediğini iddia ettiği hava parasını tazminat yoluyla dahi olsa geri isteyemeyeceği gerekçesiyle; davanın kabulüne, davacının İstanbul 4. İcra Müdürlüğünün 2012/6063 E. sayılı dosyası kapsamındaki takip tutarının toplamından borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; davacı tarafça dava konusu sözleşmedeki imzanın inkar edildiğini, yapılan inceleme sonucunda imzanın davacıya ait olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle de ilgili maddenin geçerli kabul edilmesi gerekeceğini, her ne kadar sözleşmede ödenen bedel hava parası olarak belirtilmiş ise de aslında güvence bedeli olarak ödendiğinin kabulü gerektiğini ve davacının kötüniyetli olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kira sözleşmesi uyarınca ödendiği iddia edilen hava parasının tahsili istemiyle başlatılan takip nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6098 sayılı Kanun'un 26, 27 ve 81 inci maddeleri,
2. 09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı ile 04.02.1959 tarihli ve 13/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararları.
3. Değerlendirme
Temyize konu edilen kararın bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince verilmiş olmasına, usuli kazanılmış hak oluşturan kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar verilmesine imkan bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Mahkeme kararının 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 439 uncu maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenden mahallinde alınmasına,
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,08.05.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi. Metin resmî kaynaktaki hâliyle aktarılmıştır; kararda anonimleştirilmeden kalmış kişisel veriler “...” ile gizlenmiştir.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. HD 12.09.2019
Bozmaya Uyan Mahkeme, Zorla Tahliye Edilen Kiracının Davasını Konusuz Sayamaz
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2019/3429 · K. 2019/6592
Bozmaya uyan mahkeme, bozma doğrultusunda hüküm kurmak zorundadır; bu dosyada kiracının zora dayalı tahliyesi gerekçe gösterilerek dava konusuz sayılamaz.
Bozma Kira Hukuku
Yargıtay 3. HD 11.12.2024
Kiralananı Olduğu Gibi Satın Alan Yeni Malik Değil, Eski Malikler İmalat Bedelinden Sorumlu
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/114 · K. 2024/4240
Kiralananı olduğu gibi görerek satın alan yeni malike husumet düşmediği, faydalı ve zorunlu imalat bedelinden sebepsiz zenginleşen önceki maliklerin sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Onama Kiracının Kiralananda Değişiklik Yapması
Yargıtay 3. HD 28.11.2024
Kira Tespit Davasında Sonraki Kira Dönemleri Islahla Davaya Eklenebilir mi?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/257 · K. 2024/3926
Kira tespit davasında ıslah yoluyla dava konusu dönemi izleyen kira dönemleri davaya dahil edilemez; bu dönemler ancak ayrı bir davanın konusu olabilir.
Onama Kira Tespit Davası
Yargıtay 3. HD 16.09.2019
İskele Kirasında İade İspatı Kiracıda: Fatura Açıklaması Teslim Karinesi Sayılmadı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2017/16346 · K. 2019/6715
İadenin sözleşmede teslim tutanağı ve iade sevk irsaliyesine bağlandığı dosyada, iadeyi sözleşmeye uygun yazılı delille ispatlayamayan kiracının teminat senedine ilişkin menfi tespit davası reddedilmelidir.
Bozma Kiralananın Geri Verilmesi ve Tazminat
Kira Hukukunda Diğer Konular Konusundaki 92 Kararın Tümü
İlgili Rehber ve Hesaplama Araçları
Benzer Bir Hukuki Sorununuz mu Var?
Benzer görünen uyuşmazlıklarda dahi olayın koşulları sonucu değiştirebilir. Kira, iş, aile ve boşanma ile ceza hukuku alanlarındaki uyuşmazlıklarda dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Mete ŞAHİN ile iletişime geçebilirsiniz (Yenimahalle, Ankara).
Telefon: 0552 725 25 18 · WhatsApp ile Yazın · İletişim Formu
Bu sayfadaki özet ve açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Esas alınması gereken metin, kararın resmî tam metnidir; olayın koşullarındaki farklılıklar sonucu değiştirebilir. Kararlar verildikleri tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir; sonraki kanun değişiklikleri kararın bugünkü uygulamadaki yerini etkileyebilir. Özetler, kararın resmî metnine dayanılarak hazırlanmakta ve yayımdan önce bu metinle karşılaştırılarak kontrol edilmektedir. İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN.