Ana Sayfa › İçtihatlar › Kira Hukuku › Kiralananın Geri Verilmesi ve Tazminat
Yargıtay 3. HD Bozma Kira Hukuku
Kiracının Malzeme Söküp Götürdüğü İddiasında Tanık ve Fotoğraf Delilleri Değerlendirilmeli
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2019/4758 · K. 2020/1204 · T. 12.02.2020
Karar Özeti
Davacı kiraya veren, kiracının kiralanana zarar verdiğini ve malzemeleri söküp götürdüğünü ileri sürerek tazminat istemiştir. İlk derece mahkemesi yazılı bildirim ve tespit yapılmadığı, binanın da yıkıldığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; bölge adliye mahkemesi, bina yıkıldığından eski hale getirme gideri istenemeyeceğini ve malzeme bedeli iddiasının istinafta ileri sürüldüğünü belirterek başvuruyu reddetmiştir. Yargıtay, davacının dava dilekçesinde ve yargılamada söküp götürülen malzeme bedeline de dayandığını belirterek taraf tanıklarının dinlenmesi, iddia ispatlanırsa fotoğraflar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğinden kararı bozmuştur.
Kararın Ortaya Koyduğu İlke
Somut olayda davacıya ispat imkânı tanınıp taraf tanıkları dinlenmeli, iddia ispatlanırsa söküp götürüldüğü ileri sürülen malzemelerin bedeli fotoğraflar üzerinden bilirkişi incelemesiyle belirlenmelidir.
Soru: Kiracının söküp götürdüğü iddia edilen malzemeler için açılan davada fotoğraf ve tanık delili incelenmeli mi?
Sonuç: Bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararı bozuldu.
Karar Künyesi
- MahkemeYargıtay
- Daire3. Hukuk Dairesi
- Esas No2019/4758
- Karar No2020/1204
- Karar Tarihi12.02.2020
- Karar TürüDaire Kararı
- SonuçBozma
- Resmî KaynakAdalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi
İlgili Mevzuat
Kararın Önemli Bölümleri
“Ancak, davacının sunduğu delillerle iddia net biçimde ispatlanamıyorsa, hakim ispat yükü kendisine düşen davacıya başkaca delili olup olmadığını sorabilir ve varsa delillerinin sunulmasını isteyebilir.”
“kiralananın tahliye edildikten sonraki durumuna ilişkin olarak iddiasının ispatı bakımından fotoğraflar ibraz etmiş, tanık deliline dayanmıştır”
Kararın Tam Metni
MAHKEMESİ: BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasına ilişkin verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine, yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı, davalının 01/05/2015 tarihinde dava konusu mecuru kiralayıp, 17/04/2017 tarihinde tahliye ettiğini, sözleşmenin hususi şartlar 6. maddesinde kiralananın ilk teslim alındığı gibi teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, kiracının kiralananı tahrip edip malzemeleri de söküp götürdüğünü belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, kiralanandaki hasar ve söküp götürülen malzemelerden kaynaklanan 125.000TL tazminatın 17/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı kiracı, kiralananla ilgili alınmış yıkım kararı bulunduğunu, zararlardan da sorumlu tutulamayacaklarını bildirerek davanın reddini dilemiştir.
İlk derece mahkemesince, hor kullanımla ilgili davalı kiracıya yazılı bir bildirim yapılmadığı, zarara ilişkin de bir tespit yaptırılmadığı, tahliye sonrasında da taşınmazın yıkıldığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Bölge adliye mahkemesince, Mahkemece her ne kadar TBK'nun 335. maddesi uyarınca kiraya verenin geri verme sırasında kiralananın durumunu gözden geçirmek ve eksiklikleri yazılı olarak bildirmek zorunda olduğu kabul edilerek davanın reddine karar
verilmiş ise de bina yıkılmış olduğundan kiralananın durumunun gözden geçirilmesi somut olayda mümkün değildir. Bina 6306 sayılı yasa kapsamında yıkıldığına göre, davacı hor kullanım nedeniyle eski hale getirme giderini isteyemez. Kiracı taşınmaza ait demirbaşları söküp götürmüş ise bu demirbaşların enkaz değerinin mevcut olması durumunda enkaz değerine ilişkin bedeli isteyebilir. Ancak davacı, istinaf dilekçesinde dava konusunu kiralanandan sökülen malzeme bedeli olarak açıklamış olup, HMK'nun 357/1 maddesi uyarınca ilke derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların dinlenmesi mümkün olmadığından, davacının herhangi bir zarara uğramadığı, bu durumda hasar bedelinin istenemeyeceği kabul edilerek ve gerekçe değiştirilmek suretiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 gereğince esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu'nun "Kiralananın geri verilmesi" başlığı altında düzenlenen 334. maddesinde; "Kiracı kiralananı ne durumda teslim almışsa, kira sözleşmesinin bitiminde o durumda geri vermekle yükümlüdür." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Davacı tarafından dosyaya sunulan 01/05/2015 başlangıç tarihli bir yıl süreli kira sözleşmesinin hususi şartlar 6. maddesinde " ...Kiracı mecurda işi ile ilgili yapmış olduğu birtakım mütemmim cüzleri tahliye anında mecurda bırakacak ve bunlardan dolayı mal sahibinden herhangi bir bedel talep etmeyecektir. " hususu düzenlenmiştir.
Türk Medeni Kanunun 6. maddesi gereğince "Kural olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." Buna göre bir olgudan kendi yararına hakların var olduğunu ileri süren taraf, o olguyu ispatlamakla yükümlüdür. O halde, iddiasını ispatlamak, öncelikle davacıya aittir. Ancak, davacının sunduğu delillerle iddia net biçimde ispatlanamıyorsa, hakim ispat yükü kendisine düşen davacıya başkaca delili olup olmadığını sorabilir ve varsa delillerinin sunulmasını isteyebilir.
Somut olayda; Davacı vekili dava dilekçesinde ve yargılama sırasında, tazminat isteminin dayanağının kiralanandaki hasar ve söküp götürülen malzeme bedeline ilişkin olduğunu bildirmiş, kiralananın tahliye edildikten sonraki durumuna ilişkin olarak iddiasının ispatı bakımından fotoğraflar ibraz etmiş, tanık deliline dayanmıştır. Davalı taraf ise, kira sözleşmesinin 6. maddesinde, yazılı şekilde bir düzenleme bulunmadığını, kiralanana zarar vermediklerini bildirerek bu hususun ispatı bakımından tanık deliline dayanmıştır.
Bu durumda, Mahkemece; davacı tarafa iddiasının ispatı bakımından imkan tanınarak, davalı tarafta bulunan kira sözleşmesi de dosya arasına alınıp, taraf tanıkları dinlenilmeli, davacının iddiasını ispatlaması durumunda; kiralananda mevcut olan ve davalı tarafından sökülüp götürüldüğü iddia edilen malzeme bedeline yönelik dosya arasında bulunan fotoğraflar üzerinde konusunda uzman bilirkişi heyetince inceleme yapılarak, kiralananın tahliyeden önceki ve sonraki halinin değerlendirilmesi yönünden taraf ve Yargıtay denetimine uygun bilirkişi raporu alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nun 373 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nun 373/1 maddesi uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 12/02/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi. Metin resmî kaynaktaki hâliyle aktarılmıştır; kararda anonimleştirilmeden kalmış kişisel veriler “...” ile gizlenmiştir.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. HD 16.09.2019
İskele Kirasında İade İspatı Kiracıda: Fatura Açıklaması Teslim Karinesi Sayılmadı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2017/16346 · K. 2019/6715
Somut olayda iade, sözleşmede teslim tutanağı ve iade sevk irsaliyesine bağlandığından, iadeyi sözleşmeye uygun yazılı delille ispatlayamayan kiracının teminat senedine ilişkin menfi tespit davası reddedilmelidir.
Bozma Kiralananın Geri Verilmesi ve Tazminat
Hukuk Genel Kurulu 31.05.2022
Hor Kullanım Tazminatında Olağan Yıpranma Ayrılmadan Tüm Onarım Bedeli Kiracıya Yüklenemez
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2020/361 · K. 2022/787
Sözleşmede aksi öngörülmedikçe ve sözleşme amacına uygun kullanıldıkça kiracı olağan yıpranma ve eskimelerden sorumlu tutulamaz; hor kullanıma bağlı hasarlar ayrıştırılıp yıpranma payı gözetilmelidir.
Direnme Kararının Bozulması Kiralananın Geri Verilmesi ve Tazminat
Yargıtay 3. HD 20.10.2021
Kiraya Verenlerden Birine Tebliğ Edilmeyen Anahtar Tevdii Tahliye Tarihi Sayılmadı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2021/5801 · K. 2021/10444
Birden fazla kiraya verende geri verme borcu bölünemez; somut olayda tevdi kararı birine tebliğ edilemediğinden, anahtar tesliminin bildirildiği itirazın kaldırılması davasının ilk oturum tarihi tahliye tarihi sayılır.
Bozma Kiralananın Geri Verilmesi ve Tazminat
Yargıtay 3. HD 15.01.2025
Hasarı Kiracıya Makul Sürede Yazılı Bildirmeyen Kiraya Veren Tazminat Alamadı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/1116 · K. 2025/256
Kiraya veren, geri vermede kiracının sorumlu olduğu ve olağan incelemeyle belirlenebilen ayıpları makul sürede yazılı bildirmezse, kiracı TBK m.335 uyarınca sorumluluktan kurtulur.
Onama Kiralananın Geri Verilmesi ve Tazminat
Kiralananın Geri Verilmesi ve Tazminat konusundaki 11 kararın tümü
İlgili Rehber ve Hesaplama Araçları
Benzer Bir Hukuki Sorununuz mu Var?
Yargıtay kararları, somut olayın koşullarına göre farklı sonuç doğurabilir. Kira, iş, aile ve boşanma ile ceza hukuku uyuşmazlıklarında dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Mete ŞAHİN ile iletişime geçebilirsiniz (Yenimahalle, Ankara).
Telefon ve WhatsApp: 0552 725 25 18 · WhatsApp ile yazın · İletişim formu
Bu sayfadaki özet ve açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kararın bağlayıcı metni resmî tam metindir ve somut olaydaki farklı koşullar sonucu değiştirebilir. Özetler, kararın resmî metnine dayanılarak hazırlanır ve yayımdan önce metinle karşılaştırılarak kontrol edilir. İçerik sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN.