Eski Kiracının Eşyalarıyla Satılan Taşınmazda Zenginleşen Yeni Malik Değil Hazine

MAHKEMESİ: Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2024/232 E., 2025/710 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili ve davalılardan Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının, davalılardan Maliye Hazinesi ile 1998 - 2008 yılları arasında geçerli on yıl süreli kira sözleşmesi imzaladığını, kira sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte kiralananın davalı kiraya verene teslim edildiğini, bir kısım taşınır eşyaların daha sonra teslim alınmak üzere kiralananda bırakıldığını, kira sözleşmesinin sona ermesinden hemen sonra kiralananın ... Kültür Başkenti Ajansının kullanımına tahsis edildiğini, taşınmazın tahsis edilene teslimi sırasında düzenlenen tutanakta bir kısım taşınır eşyaların tahliye eden kiracıya ait olduğunun ve daha sonra teslim alınacağının belirtildiğini, diğer davalı ... Genel Müdürlüğünün taşınmazın yeni maliki olduğunu ve süreç içerisinde yeni malikin dava konusu taşınır eşyalarla birlikte taşınmazı bir bedel karşılığında dava dışı ... Cemiyetinin kullanımına tahsis ettiğini, davalıların dava konusu taşınır eşyaların kiralanandan alınmasına engel olduğunu ileri sürerek; taşınır eşyaların aynen teslimini, aynen teslim mümkün olmadığı takdirde ise dava tarihi itibariyle tespit edilecek rayiç bedelinden şimdilik 10.000,00 TL ile haksız kullanım nedeniyle 5.000,00 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile dava konusu taşınır eşyaların fiilen teslim alınmasının eşyalara zarar vereceğinin anlaşılması üzerine aynen teslim talebinden vazgeçerek 568.510,00 TL taşınır eşya bedeli ile 373.180,00 TL kullanım bedelinin tahsilini talep etmiştir

II. CEVAP

1.Davalı Hazine vekili; kiralananın 23.03.2011 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğüne satış suretiyle devredildiğini, husumetin yeni malike ait olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili; dava konusu taşınmazı içinde yer alan taşınır eşyalar ile birlikte satın aldığını, taşınır eşya bedelinin ayrıca kendisinden tahsiline karar verilmesinin mükerrer ödemeye neden olacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

1.Mahkemenin 29.04.2021 tarihli kararıyla; davalı Hazine adına defterdarlığın 30.07.2008 tarihinde teslim aldığı kiralanan ile ilgili düzenlenen tutanakta, taşınır eşyaların davacı vakfa teslim edileceği konusunda hüküm bulunduğu ancak keşide ettiği ihtarnamelere rağmen taşınır eşyaların davacı vakfa teslim edilmediği gerekçesiyle; teslim edilmeyen taşınırların bedeli olan 568.510,00 TL ile taşınırların kullanım bedeli olarak hesaplanan 373.180,00 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş; kararın, taraflarca temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 29.09.2021 tarihli ilamıyla; davalı Hazinenin sair temyiz itirazları reddedildikten sonra; davalı Hazinenin dava konusu taşınır eşyalar nedeniyle zenginleşmesinin satış suretiyle taşınmazın yeni malike devir tarihi olan 23.03.2011 tarihi itibariyle gerçekleştiğinin kabulü ile sökülüp götürülmesi hâlinde değer kaybedeceği belirlenen eşyalarla ilgili olarak sebepsiz zenginleşme nedeniyle hükmedilecek miktarın belirlenmesinde, taşınır eşyaların nitelikleri, değeri ve yıpranma durumları hakkında bilirkişi heyetinden rapor alınarak taşınmaz malın değerinde meydana getirdiği artış miktarının esas alınması; diğer davalı ... Genel Müdürlüğünün temyiz itirazları yönünden ise, sonraki malik olan davalının kira sözleşmesine konu taşınmazı, dava konusu taşınır eşyalar ile birlikte bedelini ödemek suretiyle satın alması ve bu satış sonucunda sebepsiz zenginleşenin davalı ... Hazinesi olması nedeniyle ... Genel Müdürlüğü hakkındaki davanın tümden reddi gerektiğinden bahisle bozulmuş, bozma sebeplerine göre davacının temyiz isteminin bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2.Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 23.03.2011 tarihi esas esas alınarak yapılan hesaplama uyarınca, davalı Hazinenin haksız zenginleştiği bedelin toplam 509.384,00 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle; davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden davanın reddine, davalı Hazine yönünden davanın kısmen kabulü ile 509.384,00 TL'nin 10.000,00 TL'sinin dava, 499,384,00 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; taşınmazdan zararsızca ayrılması mümkün olmayan menkullerin taşınmaza kattığı değer artışının tespit edilemediğini, bilirkişi raporunun hatalı ve eksik olduğunu, hakkaniyet uyarınca dava tarihine göre uyarlama yapılması gerektiğini, davalı ... Genel Müdürlüğünün taraf olamayacağı kabul edilse dahi bu durumun kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması nedeniyle vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, aksi halde maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Hazine vekili; yeterli inceleme ve araştırma yapmadan karar verildiğini, taşınmazın diğer davalı adına kayıtlı olduğunu, Hazinenin sorumluluğu bulunmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak istemine ilişkindir

1.Temyiz edilen kararın; bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince verildiği, bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin ileri sürülen sebeplerin incelenmesinin artık mümkün olmadığı anlaşılmakla, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2.492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesinde, Hazinenin yargı harcı alınmasını gerektiren bütün işlemleri, harçtan müstesna işlemler olarak sayılmıştır. Mahkemece; harçtan muaf olduğu gözetilmeksizin Hazine aleyhine harca hükmedilmesi usul ve kanuna aykırıdır.

3.Somut olayda, sebepsiz zenginleşen olmadığından hakkında açılan dava reddedilen ... Genel Müdürülüğü lehine karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen Geçici Madde 3 atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438/7 maddesi uyarınca temyiz olunan Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekili ve davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, Mahkeme kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendi çıkarılarak yerine "3-Davalı Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 16.048,75 TL peşin harcın davacıya iadesine", (5) numaralı bendinde yer alan "143.836,60 TL" rakamı çıkarılarak yerine "18.000,00 TL" rakamının yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,

1086 sayılı Kanun'un 440. maddesi uyarınca kararın tebliği tarihinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

13.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.