Babası ve Kardeşine Yönelen Saldırı Üzerine Havaya Ateş Eden Sanık Meşru Savunmada Sayıldı

İtirazname No: 2019/29288

KARARI VEREN

YARGITAY DAİRESİ: 6. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 1387-85

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanığın silahla tehdit suçundan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-d maddesi uyarınca beraatine ilişkin Devrek Asliye Ceza Mahkemesince verilen 10.01.2018 tarihli ve 685-8 sayılı hükmün, Cumhuriyet savcısı tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesince duruşma açılarak yapılan yargılama sonucunda; 14.01.2019 tarih ve 1387-85 sayı ile; beraat hükmünün kaldırılmasına, sanığın silahla tehdit suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 106/2-a, 43/2-1, 62/1, 53... . maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve müsadereye, bu hükmün de sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 03.12.2024 tarih ve 10516-12834 sayı ile; "Sanık hakkında katılana karşı silahla tehdit suçundan dava açıldığı, tanıklar ... ve ... beyanlarına göre, olay yerine sonradan gelen sanığın silahını katılana doğrultmadığı, çıkan kavgayı ayırmak amaçlı havaya ateş ettiği, katılanlara tehdit sözü içermeyecek şekilde olay yerinden gitmelerini söylediğinin anlaşılması karşısında, sanık hakkında 5271 sayılı Kanun'un 223/2-c maddesi uyarınca beraat kararı verilmesi gerekirken sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 15.01.2025 tarih ve 29288 sayı ile; "...Sanığın suç tarihinde araba alım satımı ile uğraşan babasının dükkanına aralarındaki hukuki ihtilaf ile ilgili konuşmaya gelen müştekiler ile babası ve kardeşi arasında çıkan sözlü tartışmanın kavgaya dönüşmesi neticesinde müştekilere hitaben ‘gidin buradan’ diye bağırarak kendisine ait taşıma ruhsatlı silahı ile 2-3 kez havaya doğru ateş ettiği iddia ve kabul edilen olayda, sanığın üzerine atılı silahla tehdit suçundan cezalandırılmasına dair mahkeme hükmünün onanması gerektiği," görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

CMK’nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 6. Ceza Dairesince 25.02.2025 tarih ve 165-2273 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa isnat olunan silahla tehdit suçunun unsurları itibarıyla oluşup oluşmadığının belirlenmesine ilişkin olup ayrıca sanık hakkında meşru savunma hükmünün uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığının da değerlendirilmesi gerekmektedir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Katılan; olay günü saat 17.30 sıralarında babası olan şikâyetçi ile birlikte ... Oto Galeri isimli iş yerine gittiklerini, iş yerinde sanık, babası, abisi ve tanımadığı bir kişinin olduğunu, sanığın babası ile yaptıkları hesap sonucunda kendisinden 20.000 TL istediğini, vermeyeceğini söyleyip iş yerinden çıkarken sanığın babasının, abisinin ve tanımadığı kişinin kendilerine saldırdıklarını, tekme ve yumruk attıklarını, sanığın silahı önce kendisine doğrulttuğunu ancak araya birilerinin girdiğini ve daha sonra silah sesi duyduğunu, bunun üzerine olay yerinden kaçtığını, silaha ne olduğunu görmediğini,

Şikâyetçi; olay günü galeriye oğlu olan katılan ile birlikte gittiklerini, iş yerinde sanık, babası, abisi ve hatırladığı kadarıyla ismi ... olan bir kişinin daha olduğunu, senetler karşılığında 20.000 TL istediklerini, sanığın "Seneti işleme koydum, icra takibinde." demesi üzerine katılanın "Biz bu işi çözemeyecegiz avukat bey, siz icra yoluyla çözün." diye karşılık verdiğini ve oradan ayrılmaya çalıştıklarını, galeriden çıkacakları sırada sanığın abisinin, oğluna yumruk atmaya başladığını, ...'in de kendisine yumruk attığını, dışarı çıktıklarında sanığın havaya iki üç el ateş ettiğini,

Tanık ... ...; Devrek İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak çalıştığını, olay günü sanığın kendisini arayarak Çaycuma'dan bazı şahısların babasının galerisine geleceğini, problem yaratabileceklerini, bu sebeple kolluk kuvveti olarak yardımda bulunmasını istediğini, kendisinin de o gün izinli olduğunu, haber merkezini arayacağını ve diğer polis arkadaşlarının yardımcı olacağını bildirdiğini,

Tanık ... ...; olay günü 155 haber merkezine baktığını, tanık ...'in kendisini bir avukat tanıdığının aradığını ve polisten yardım istediğini söyleyip olay yerine ekip göndermesini istediğini, kendisinin de gereğini yaptığını,

Tanık ...; bağrışma sesleri duyunca olay yerine doğru yürüdüklerini, yaşlı bir şahsın oto galerinin önündeki arabaların arasından sanığın babasına hitaben "Biz buraya dayak yemeye mi geldik?" dediğini, sanığın babası ve abisinin de erkek bir şahsı oto galerinin önünden biraz ileride bulunan elektrik trafosuna doğru yumruklarla vura vura kovaladıklarını, trafonun önünde şahsın da onlara karşılık verdiğini, bu sırada oto galerinin içinden elinde silah ile çıkan sanığın havaya doğru bir el ateş ederek "Gidin buradan!" diye bağırdığını, trafonun önündeki şahsın koşarak kaçtığını, sanığın abisinin de onu kovaladığını, sanığın babasının ve abisinin trafonun önündeki saldırıları sırasında bu şahsın kıyafetinin yırtıldığını, daha sonra sanığın birkaç metre daha ileriye doğru yürüyerek tekrar havaya doğru iki ya da üç kez ateş ettiğini, yaşlı şahsın bir şey yapmayıp aracına binerek hareket etmek istediği sırada sanığın abisinin aracın önüne çıkarak şoför kapısını açıp yaşlı adama yumruk vurmaya çalıştığını, bunun üzerine yaşlı adamın gaza basarak kaçtığını, bu kişiler kaçtıktan sonra sanığın hâlâ ortada elinde silahla dönüp durduğunu, polis aracı gözükünce oto galeriye girerek silahı içeri bıraktığını, sanığın silahla ateş etmesi sırasında silahının namlusunun sürekli havaya doğru olduğunu,

Tanık ... ...; komşu dükkanlarının önünde tanımadığı iki kişi ile sanığın ağabeyi ve babası arasında kavga ve tartışma yaşandığını, bu sırada sanığın silahıyla havaya doğru üç dört el ateş ettiğini,

Tanık ...; olay günü katılanın kendisini arayarak iş yerinde olup olmadığını sorduğunu, iş yerinde olduğunu bildirmesi üzerine "Bekle geliyoruz, sen kaç gramlık adamsın, bu şekilde evraklarımızı vermiyorsun." dediğini, bunun üzerine oğlu olan sanığı arayıp durumu bildirdiğini, sanığın da 155'i arayacağını söylediğini ve yanına geldiğini, diğer oğlu tanık ...'in de yanlarında olduğunu, yarım saat kadar sonra katılan ve şikâyetçinin de iş yerine geldiklerini ve borçları konusunda konuştuklarını, katılan ve şikâyetçinin iş yerinden çıkarken birden üzerine yürüdüklerini, ağza alınmayacak hakaretlerde bulunduklarını, daha sonra ikisinin birden saldırdıklarını ve kendisini aralarına aldıklarını, yumruk salladıklarını ancak kendisine değmediğini, sanığın, kendisini bıraksınlar diye iki kez havaya doğru silahıyla ateş ettiğini, diğer oğlu ...'in de kendisini kurtardığını, daha sonra katılan ve şikâyetçinin olay yerinden uzaklaştıklarını,

Tanık ...; olay günü katılan ve şikâyetçinin dükkana geldiklerini, babasının kendisi ile sanığı dışarı çıkarttığını, sanığın daha sonra tekrar içeri girdiğini, katılanın ayağa kalkarak dışarı doğru yöneldiğini ancak sonra geri dönüp babasının boynundan tuttuğunu ve ağza alınmayacak küfürler ettiğini, araya girip onları ayırmaya çalıştığını, bu sırada itişme yaşandığını ancak vurma olmadığını, sanığın "Dağılın, bırakın!" diye bağırdığını ve havaya doğru iki kez ateş ettiğini, katılan ve şikâyetçinin "Bunları yanınıza bırakmayacağız!" diyerek küfür edip gittiklerini, bu olaylar olurken şikâyetçinin kendisine vurmaya çalıştığını ancak vuramadığını, katılanın ise önce yanağına ve daha sonra kafasının arkasına vurduğunu,

İfade etmişlerdir.

Sanık; olay günü babasının kendisini arayarak şikâyetçinin iş yerine gelerek hakaret ve tehditlerde bulunduğunu söylemesi üzerine işini bırakıp babasının iş yerine gittiğini, bu sırada katılanın babasını aradığını, konuşma sırasında babasının yüzünün kızardığını görmesi üzerine kötü bir şey olduğunu anlayıp ne olduğunu sorduğunu, babasının da katılanın kendisine "Oradan bir yere ayrılma, seni mahfetmeye geliyorum." dediğini söylediğini, bunun üzerine saat 16.50'de tanık ...'i arayıp durumu anlattığını, onun da "155 polis hattını ara, oraya ihbar et." dediğini, kendisinin aramayacağını söylemesi üzerine tanığın "Ben bilgi veriyorum." dediğini, saat 17.15 sıralarında katılan ve şikâyetçinin iş yerine geldiklerini, babasının kendisini ve abisini dışarı çıkarttığını, katılanın babasına "Biz senden iyilik görmeye gelmedik, iyilik de göstermeye gelmedik, arabayı geri aldın, biz sana para ödemeyiz, işin sonu kötü olur!" dediğini, kapıya doğru yaklaştığında şikâyetçinin "Avukatım gel!" demesi üzerine içeri girdiğini, daha sonra katılanın kalkarak dışarı çıkmak için hamle yaptığını ancak geri dönüp babasının boğazından tutarak "Ananı sinkaf ederim senin!" dediğini, şikâyetçinin de babasına doğru hamle yaptığını, abisinin araya girmeye çalıştığını, aralarında itişme yaşandığını ancak vurma olmadığını, katılanın tekrar elini havaya kaldırıp babasına vurmaya yeltendiği sırada belinde bulunan ruhsatlı silahını çıkarttarak "Gidin buradan!" diyerek havaya bir el ateş ettiğini, daha sonra "Dağılın buradan!" diyerek bir kez daha havaya ateş ettiğini, bunun üzerine katılan ve şikâyetçinin oradan uzaklaştıklarını, tehlikeyi def etmek için havaya iki el ateş ettiğini, silahını kimseye doğrultmadığını savunmuştur.

V. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19.02.2025 tarihli ve 279-75, 03.04.2024 tarihli ve 360-1 57... .06.2023 tarihli ve 118-333 sayılı içtihatları ve diğer müstakar kararlarında açıklandığı üzere;

TCK'nın 25/1. maddesinde düzenlenen ve hukuka uygunluk nedenlerinden birini oluşturan meşru savunma, hukuka aykırılığı ortadan kaldırmakta ve bu nedenle eylemi suç olmaktan çıkarmaktadır. Bir olayda meşru savunmanın oluştuğunun kabul edilebilmesi için saldırıya ve savunmaya ilişkin şartların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

1- Saldırıya ilişkin şartlar:

a) Bir saldırı bulunmalıdır.

b) Bu saldırı haksız olmalıdır.

c) Saldırı meşru savunma ile korunabilecek bir hakka yönelik olmalıdır. Bu hakkın, kişinin kendisine veya bir başkasına ait olması arasında fark yoktur.

d) Saldırı ile savunma eş zamanlı bulunmalıdır.

2- Savunmaya ilişkin şartlar:

a) Savunma zorunlu olmalıdır. Zorunluluk ile kastedilen husus, failin kendisine veya başkasına ait bir hakkı koruyabilmesi için savunmadan başka imkânının bulunmamasıdır.

b) Savunma saldırana karşı olmalıdır.

c) Saldırı ile savunma arasında oran bulunmalıdır.

Hukuka uygunluk nedeninin bulunması, eylemin suç olmasını engelleyeceğinden, fail hakkında CMK’nın 223. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendi uyarınca beraat kararı verilecektir.

B. Hukuki Değerlendirme

Sanığın araç alım satımı ile uğraşan babasının iş yerine aralarındaki hukuki bir uyuşmazlık hakkında konuşmak amacıyla olay günü giden katılan ve şikâyetçi ile sanığın babası ve kardeşi arasında çıkan tartışmanın büyüyerek kavgaya dönüşmesi üzerine, katılan ve şikâyetçiye hitaben "Gidin buradan!" diye bağırarak tabancasıyla havaya iki üç el ateş açtığı kabul edilen olayda;

Sanığın; katılanın babasına vurmaya yeltenmesi üzerine havaya ateş ettiğini, amacının o anki tehlikeyi defetmek olduğunu savunması, ateş ettiği sırada "Gidin buradan!" diye bağırması, katılan ve şikâyetçinin problem yaratabileceklerini düşünerek olaydan önce kolluk kuvvetlerinden yardım istemesi, bu hususun tanıklar ... ve ... tarafından da doğrulanması, diğer tanıkların da sanığın savunmasını destekler şekilde beyanda bulunmaları karşısında; sanığın eylemi, babası ve kardeşine karşı gerçekleşen bir saldırıyı, o anki hâl ve şartlara göre, savunma amacına matuf ve orantılı bir şekilde defetme niteliğinde olduğundan, inceleme konusu olayda meşru savunma koşullarının gerçekleştiği ve esasen tehdit kastıyla da hareket etmediği kabul edilmelidir.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu ...; "Sanığın babasının yaralanmasının olmadığını beyan ederek adli rapor aldırmaması, sanığın abisinde darp cebir izine rastlanmaması, tanık ...'nin; sanığın babası ve abisinin katılanı yumruk vurarak kovaladıklarını beyan etmesi, tanık ...'in; sanığın ağabeyi ile babasının tanık ve şikâyetçiyi zaten etkisiz hâle getirdikleri sırada sanığın havaya ateş ettiğini ifade etmesi, katılan ve şikâyetçinin olay sırasında yaralandıklarına dair adli rapor düzenlenmesi karşısında, sanığın babasına veya abisine yönelik meşru müdafaa hükümlerinin uygulanmasını gerektirecek nitelikte bir saldırı bulunmadığı gibi saikin önem taşımadığı suçun kasten işlendiğinde kuşku olmadığı anlaşılmakla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmesi gerektiği," düşüncesiyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan altı Ceza Genel Kurulu Üyesi de; benzer gerekçelerle,

Karşı oy kullanmışlardır.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,

2- Dosyanın, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.10.2025 tarihinde yapılan birinci müzakerede yasal ve yeterli çoğunluk sağlanamadığından, 15.10.2025 tarihinde yapılan ikinci müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.