24 Saatlik Nöbette Fiilî Çalışmanın 14 Saat Kabulüyle Yapılan Fazla Çalışma Hesabı Onandı

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/1449 E., 2025/454 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 51. İş Mahkemesi

SAYISI: 2021/1194 E., 2024/70 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin sürekli işçi kadrosuna geçirildikten sonra ücretinin düşürüldüğünü, bundan dolayı ücret farkı, ikramiye farkı, ilave tediye farkı alacaklarının bulunduğunu, ayrıca davacının pandemi döneminde davalı Bakanlık tarafından yayımlanan Genelge çerçevesinde 10 ve 15'er günlük nöbetler ile yirmi dört saat kapalı sistem çalıştığını, bu çalışma şeklinde fazla çalışma yapıp ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatillerinde çalıştığını ve gece çalışması yaptığını; ancak bu çalışmalara ilişkin zamlı ücretlerin ödenmediğini ileri sürerek fark ücret, ikramiye ve ilave tediye alacakları ile fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili, gece zammı ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının ücretinin sürekli işçi kadrosuna geçirildikten sonra da ilgili düzenlemeler uyarınca eksiksiz ödendiğini, davacının ücret farkı ile buna bağlı ilave tediye ve ikramiye alacakları ile fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, gece çalışması ücreti alacaklarının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının ücretlerinin Toplu İş Sözleşmesi hükmüne göre hesaplanıp alması gereken günlük ücret ile kendisine ödenen günlük ücret tutarlarının karşılaştırılması neticesinde davacının ücretlerinin belirlenmesinde hata bulunmadığı anlaşılmakla fark ilave tediye, fark ücret ve ikramiye alacak talepleri reddi gerektiği, dosya kapsamında davacının gece 7,5 saatin üzerinde çalışma yapmaya onay verdiğini gösterir kayıt veya belgeye rastlanılmadığı, haftalık çalışma süresi 45 saati aşmasa da gece 7,5 saatin üzerindeki çalışmaların fazla çalışma ücreti olarak ödenmesi gerektiği, dosya kapsamında tanık dinletilmediği ancak davalı işverence davacının çalışma gün ve saatlerini tespite elverişli puantaj çizelgelerinin sunulduğu görülmüş olup talep edilen ücret benzeri alacak kalemleri bu belgelere göre değerlendirildiği, davacı imzasız puantaj kayıtlarında, davacının çalışmadığı günlerde fazla çalışmalar karşılığı mesai izinleri kullandırıldığının belirtildiği tespit edilmiş olup, davacının iddiasının dosya kapsamındaki puantaj çizelgeleri dikkate alınarak değerlendirildiğinde, dosya kapsamında yer alan puantaj kayıtlarının ve ücret bordrolarının karşılaştırılmasından; ödenmeyen veya eksik ödenen ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı ile hafta tatili alacaklarının bulunduğunun tespit edildiği, dosya muhteviyatında çalışma sürelerini gösterir puantaj kaydının yer aldığı görülmüş olup puantaj kayıtlarının ve ücret bordrolarının karşılaştırılmasından, hesaplanan tutarların Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine uygun olarak bazı aylara ait ücret bordrolarında tahakkuk ettirildiği anlaşılmakla ödenmeyen gece zammı alacaklarının tespit edildiği, dava ve ıslah tarihleri itibarıyla zamanaşımına uğrayan alacak bulunmadığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda davacının çalışma sistemi, dönemi, çalıştığı günler ve saatleri puantaj kayıtları, nöbet çizelgeleri ile belirlenmesinin isabetli olduğu, buna göre davacının 24 saat çalışmasında günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü ile günlük 11 saati aşan fazla çalışma süresi 3 saatlik olacağı kabulü ile fazla mesai hesabı yapılması ve hüküm altına alınmasında bir aykırılık görülmediği, 7 günlük 10 günlük ve 15 günlük çalışma döneminde hafta tatillerinde çalıştığı belirlendiğinden hafta tatili alacağının da hüküm altına alınmasında da bir aykırılık görülmediği, ulusal bayram ve genel tatil çalışma ücretlerinin puantaj kayıtları ve Toplu İş Sözleşmesi hükümleri ödeme kayıtları dikkate alınarak hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçeleriyle, davalının istinaf başvurusunun miktar itibarıyla kesinlikten reddine, davacının istinaf başvurusunun ise esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile gece zammı yönünden toplu iş sözleşmelerinin uygulanması konusunda hata yapıldığını, fazla çalışma ücreti alacağının 31.10.2020 tarihinden sonraki dönem için de %60 oranında zamlı olarak hesaplanması gerektiğini,

2. Davacının dayanışma aidatı ile toplu iş sözleşmesi hükümlerinden faydalanıp faydalanmadığı noktasında gerekli inceleme yapılmadan eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiğini, davacının çalıştığı Kurumun mahkemeye eksik evrak gönderdiğini,

3. Davacının çalıştığı Kurumun bakıma muhtaç kimselerden oluştuğu ve günün her saati bakım ve gözetim gerektiği için davacının 7/24 ara dinlenme olmaksızın çalışmaya devam ettiğini, mahkemenin aksi yöndeki gerekçesinin kabul edilemez olduğunu, tek kişi olarak nöbet tutan işçinin birden fazla kişinin bakımında belli bir saat diliminde uyumasının da işin gereği mümkün olmadığını,

4. Uyuşmazlık konusu yapılan her alacak kaleminin farklı olduğunu ve ücretin yükselmesi hâlinde bu alacak kalemlerinin de artacağını, yüzdelik fark nedeniyle ücrette bir artış olmasa bile ve ücret farkı alacağı reddedilse bile çalışmaya dayalı bu alacak kalemlerinin davacıya ödenmesi gerektiğini,

5. Davacıların alacak hesabı yapılırken 270 saat sınırının dikkate alması gerektiğini, hesaplamalarda, haftalık 45 saat sınırı, günlük 11 saat sınırı, gece 7,5 saat sınırı ve yıllık 270 saat sınırı aşılmış olsa bile artan saatlerin de hesaplamaya dâhil edilmesi ve ayrı ayrı değerlendirme yapılarak hesaplama yapılması gerektiğini,

6. Hesaplamalarda ilgili aylara ilişkin fazla ödeme var ise bu ödemelerin sadece ilgili aydan mahsup edilmesi gerektiğini, yani fazla ödeme olan ayların genel toplama eksi olarak değil, sıfır olarak dahil edilmesi gerektiğini, hesaplama döneminin hatalı değerlendirildiğini,

7. Davacının ücretinin düşürülmesinin kanuna aykırı olduğunu, ücret farkı, ilave tediye, ikramiye alacaklarının bulunduğunu beyanla ve inceleme sırasında resen gözetilmesi gereken diğer nedenlerle kararın bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacı işçinin, kadroya geçişte düzenlenen belirsiz süreli iş sözleşmesi hükümlerine göre ücretinin tespiti ile talep edilen fark alacaklarının bulunup bulunmadığı ve fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil, hafta tatili ile gece zammı ücreti alacaklarının ispatı ve hesaplanması hususundadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.