Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Hesaplama 2026

Kanuni Faiz Nasıl Hesaplanır?

Kanuni faiz, 3095 sayılı Kanun uyarınca belirlenen yıllık orana göre basit yöntemle yürütülür. 1 Haziran 2024 – 30 Temmuz 2026 arasında yıllık oran yüzde 24, 31 Temmuz 2026 – 31 Aralık 2026 arasında yüzde 31’dir. Tarih aralığı oran değişikliğini kesiyorsa hesap dönemlere ayrılır; başlangıç günü hariç, bitiş günü dahil sayılır.

Dönemlere Göre Kanuni Faiz Oranları

3095 sayılı Kanun m. 1 uyarınca uygulanan yıllık oranlar. 7589 sayılı Kanun ile 31 Temmuz 2026’dan itibaren yasal faiz, Merkez Bankası’nın bir önceki yılın 31 Aralık tarihli kısa vadeli reeskont oranının yüzde sekseni olarak hesaplanır. Araç, faizin işlediği günleri dönemlere bölerek her döneme kendi oranını uygular.

Örnek Hesap

100.000 TL tutarındaki bir alacağa 1 Ocak 2026 ile 31 Aralık 2026 arasında kanuni faiz yürütülsün. Faiz, başlangıç günü hariç ve bitiş günü dahil toplam 364 gün işler. Bu sürenin 210 günü yüzde 24 oranlı döneme düşer: 100.000 × 0,24 × 210 ÷ 365 = 13.808,22 TL. Kalan 154 gün yüzde 31 oranlı dönemdedir: 100.000 × 0,31 × 154 ÷ 365 = 13.079,45 TL. Toplam faiz 26.887,67 TL, anapara ile birlikte ödenecek tutar 126.887,67 TL olur.

Yasal Faiz Oranlarının Dönemleri ve 7589 Sayılı Kanun’la Getirilen Yöntem

3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi uzun yıllar sabit bir oran öngörmüş ve bu oran Bakanlar Kurulu ile Cumhurbaşkanı kararlarıyla değiştirilmiştir. 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun ise sabit oran yerine Merkez Bankası reeskont oranına bağlı bir yöntem getirmiştir. Yukarıdaki tabloda yer alan üç dönemin dayanakları şunlardır: 1 Ocak 2006 – 31 Mayıs 2024 arasındaki yüzde 9 oranı 19 Aralık 2005 tarihli ve 2005/9831 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile; 1 Haziran 2024 – 30 Temmuz 2026 arasındaki yüzde 24 oranı 3095 sayılı Kanun m. 1’in verdiği yetkiye dayanan Cumhurbaşkanı Kararı ile; 31 Temmuz 2026’dan itibaren uygulanan yüzde 31 oranı ise 7589 sayılı Kanun m. 10 ile değiştirilen 3095 sayılı Kanun m. 1 uyarınca Merkez Bankası reeskont oranının yüzde sekseni olarak belirlenmiştir.

Yeni yönteme göre yasal faiz her yılın başında, Merkez Bankası’nın bir önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni olarak hesaplanır. Reeskont oranı 30 Haziran günü önceki 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni geçerli olur. Böylece oran artık yılda en fazla iki kez, 1 Ocak ve 1 Temmuz’da değişebilir; uzun süreli alacaklarda hesabın dönemlere bölünmesi bu nedenle kaçınılmazdır. 2027 ve sonrası için oran, Merkez Bankası’nın 31 Aralık 2026’da uygulayacağı reeskont oranına göre belirlenecek ve araç yeni dönem doğrulandığında güncellenecektir.

Hangi Faiz Türü Uygulanır?

Faiz hesabında ilk adım, alacağa hangi faiz türünün uygulanacağını belirlemektir. Kanun; anapara faizi, temerrüt faizi ve ticari işlerdeki temerrüt faizi arasında ayrım yapar, işçilik alacakları gibi bazı alacaklar için ise özel faiz türleri öngörür.

Araç yalnız 3095 sayılı Kanun m. 1 uyarınca yasal faiz ve adi işlerdeki kanuni temerrüt faizini hesaplar; ticari avans faizi, mevduata uygulanan en yüksek faiz ve sözleşmesel faizler kapsam dışındadır.

Ticari işlerde alacaklı, sözleşmede hüküm bulunmasa bile Merkez Bankası’nın kısa vadeli avans faiz oranını isteyebilir; bu oran yasal faizden yüksek olduğunda dava dilekçesinde açıkça talep edilmesi gerekir. Avans faiz oranı da önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan oran esas alınarak, 30 Haziran’da beş puanlık fark hâlinde ikinci yarı için yenilenir. Sözleşmede kararlaştırılan faiz oranları kanuni sınırları aşıyorsa aşan kısım geçersiz sayılır ve hesap sınır oranı üzerinden yapılır.

Faiz Hangi Tarihten İtibaren İşler?

Faizin başlangıç tarihi, hesabın sonucunu oran kadar etkiler. Temerrüt faizi borçlunun temerrüde düştüğü tarihten işler; bu tarih borcun türüne göre değişir.

Başlangıç tarihi somut borç ilişkisine göre belirlenir; araç, kullanıcının girdiği tarihi esas alır ve hukuki başlangıç tarihini kendisi belirlemez.

İhtar için şekil şartı yoksa da noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü mektupla yapılan bildirim ulaşma tarihini ispatlar. İhtarda ödeme için süre verilmişse temerrüt bu sürenin sonunda gerçekleşir. Dava açılmadan önce temerrüt oluşmamışsa faiz dava tarihinden; arabuluculuğa tabi uyuşmazlıklarda ise uygulamada arabuluculuk başvuru tarihinden itibaren istenebilmektedir.

Faiz Hesaplama Adımları ve Gün Sayma Kuralları

1. Faiz türünü ve oranını belirleyin: Adi işlerde yasal faiz, ticari işlerde talep hâlinde avans faizi, işçilik alacaklarında alacağın türüne göre özel faiz uygulanır.
2. Başlangıç ve bitiş tarihlerini saptayın: Başlangıç günü hesaba katılmaz, bitiş günü katılır; ödeme veya karar tarihi bitiş tarihidir.
3. Dönemleri ayırın: Tarih aralığı bir oran değişikliğini kesiyorsa her dönem kendi oranıyla ayrı hesaplanır.
4. Her dönem için formülü uygulayın: Faiz = anapara × yıllık oran × gün sayısı ÷ 365. Artık yılda 366 gün esası tarafların anlaşmasına veya mahkemenin benimsediği yönteme göre değişebilir.
5. Kısmi ödemeleri mahsup edin: Faiz veya giderlerin ödenmesinde gecikmiş borçlunun kısmi ödemesi önce işlemiş faize ve giderlere, kalanı anaparaya mahsup edilir (TBK m. 100); kalan anapara üzerinden faiz işlemeye devam eder.
6. Toplamı kontrol edin: Dönem faizleri toplanır; birikmiş faize yeniden faiz yürütülmez.

İkinci Örnek: Oran Değişikliğini Kesen Dönem

250.000 TL tutarındaki bir alacak için borçlu 15 Mart 2026’da temerrüde düşmüş ve ödeme 15 Eylül 2026’da yapılmış olsun. Başlangıç günü hariç, bitiş günü dâhil toplam 184 gün faiz işler. 30 Temmuz 2026’ya kadar olan 137 gün yüzde 24 oranlı dönemdedir: 250.000 × 0,24 × 137 ÷ 365 = 22.520,55 TL. 31 Temmuz 2026’dan itibaren 47 gün yüzde 31 oranlı dönemdedir: 250.000 × 0,31 × 47 ÷ 365 = 9.979,45 TL. Toplam yasal faiz 32.500,00 TL, ödenecek toplam tutar 282.500,00 TL olur. Aynı alacak ticari bir işten doğmuşsa ve avans faizi talep edilmişse sonuç daha yüksek çıkar; araç bu hesabı yapmaz.

Üçüncü Örnek: Kısmi Ödemenin Mahsubu

Temerrüde düşmüş 100.000 TL anaparalı bir borçta ödeme gününe kadar 12.000 TL faiz birikmişken borçlu 50.000 TL öderse, ödeme önce 12.000 TL faize mahsup edilir; kalan 38.000 TL anaparadan düşülür ve anapara 62.000 TL’ye iner. Bu tarihten sonra faiz yalnız 62.000 TL üzerinden işler. Ödemenin doğrudan anaparadan düşülmesi hâlinde ise alacaklı aleyhine eksik faiz hesaplanmış olur.

Faiz Hesabında Sık Yapılan Hatalar

• Bileşik faiz yürütmek: Kanuni ve temerrüt faizinde faize faiz işletilemez (3095 sayılı Kanun m. 3); birikmiş faiz anaparaya eklenmez.
• Oran değişikliğini dönemlere bölmemek: Tek oranla hesaplanan uzun dönemler, 1 Haziran 2024 ve 31 Temmuz 2026 tarihlerindeki değişiklikleri yansıtmaz.
• Yılı 360 gün saymak: Bankacılık uygulamasındaki 360 gün esası kanuni faiz hesabında kullanılmaz; yıl 365 gün kabul edilir.
• Başlangıç gününü hesaba katmak: Faiz temerrüt gününü izleyen günden başlar; başlangıç günü sayılırsa bir günlük fazla faiz doğar.
• Ticari işte yasal faizle yetinmek: Avans faizi ancak talep edilirse uygulanır; talep edilmeyen avans faizine mahkeme kendiliğinden hükmedemez.
• Faiz talebini dilekçede belirtmemek: Mahkeme talepten fazlasına karar veremez (HMK m. 26); faiz istenmemişse hükmedilmez, faiz türü belirtilmemişse yasal faiz uygulanır.
• Yanlış faiz türü istemek: Ücret alacağı için yasal faiz, ihbar tazminatı için mevduat faizi istenmesi eksik veya hatalı hesap doğurur.
• Zamanaşımını gözden kaçırmak: Faiz alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m. 147); asıl alacak zamanaşımına uğradığında faiz de düşer (TBK m. 152).

Yargıtay Uygulamasında Öne Çıkan Ölçütler

Faiz uyuşmazlıklarında yerleşik uygulamada öne çıkan ölçütler şunlardır:

• Talep ilkesi: Faize, türüne ve başlangıç tarihine ancak talep hâlinde ve talep sınırları içinde hükmedilir.
• Temerrüdün ispatı: İhtarın borçluya ulaştığı tarih faiz başlangıcıdır; ulaşma ispat edilemezse faiz dava tarihinden işletilir.
• Sonradan artırılan taleplerde faiz: Dava dilekçesinde istenmeyen ve sonradan artırılan kısım için faiz, temerrüt daha önce oluşmamışsa artırım tarihinden itibaren yürütülür.
• Ticari iş ölçütü: Avans faizi, borcun ticari iş niteliği taşımasına bağlıdır; taraflardan yalnız biri için ticari olan sözleşmeler kural olarak diğeri için de ticari iş sayılır (TTK m. 19/2), tüketici işlemleri ise bu kapsamın dışındadır.
• İşçilik alacaklarında faiz türü: Kıdem tazminatı ve ücret niteliğindeki alacaklarda mevduata uygulanan en yüksek faiz, diğer tazminatlarda yasal faiz uygulanır; hatalı faiz türü bozma nedenidir.
• Mevduat faizinin hesabı: Mevduata uygulanan en yüksek faiz, bankaların bir yıllık mevduata fiilen uyguladığı en yüksek oran esas alınarak infaz aşamasında belirlenir.
• Sözleşmesel oran sınırı: Yasal oranın yüzde elli veya yüzde yüz fazlasını aşan sözleşmesel faiz kayıtları aşan kısım yönünden geçersizdir.
• Yabancı para alacakları: Fiili ödeme günündeki kur seçildiğinde faiz, 3095 sayılı Kanun m. 4/a uyarınca döviz mevduat faiziyle hesaplanır.

31 Temmuz 2026’dan itibaren belirsiz alacak davası yolu kaldırılmış (HMK m. 107) ve kısmi davada talep konusunun tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırılabileceği kabul edilmiştir (HMK m. 109/4); artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Faiz talebinin dilekçede tür ve başlangıç tarihi belirtilerek yazılması, artırım aşamasında da korunması gerekir. Alacak ve faiz uyuşmazlıklarınızda Ankara’da Av. Mete ŞAHİN’den hukuki değerlendirme alabilirsiniz.

Araç Nasıl Çalışır?

Genel kanuni faiz için araç, ödeme planı anlaşması bulunmadığının kullanıcı tarafından seçildiği standart durumda 1 Haziran 2024–30 Temmuz 2026 arasında yıllık yüzde 24; 31 Temmuz 2026–31 Aralık 2026 arasında yıllık yüzde 31 veri satırını kullanır. Tarih aralığı değişen oranı kesiyorsa hesap dönemlere ayrılır. Faiz basit yöntemle yürütülür.

Borç anlaşmayla ödeme planına bağlandıysa anlaşma tarihi ile plana uyulma durumu sorulur; ancak anlaşma içeriği ve geçiş kuralı hukuki değerlendirme gerektirdiğinden otomatik yüzde 31 uygulanmaz. Başlangıç günü hariç, bitiş günü dahil kabul edilir. Gün esası kullanıcı tarafından 365 sabit veya takvim yılına göre 365/366 olarak seçilir.

Hesaba Katılanlar

• Ödeme planı anlaşması bulunmayan genel kanuni faiz veya genel temerrüt modu.
• Son kaynak kontrolünde geçerli düzenlemeye göre 1 Haziran 2024–31 Aralık 2026 için tanımlanan dönemsel oran tablosu.
• Kullanıcının seçtiği gün esası.
• En fazla üç kısmi ödeme ve açık mahsup varsayımı.

Hesaba Katılmayanlar

• Ticari temerrüt ve TCMB avans faizi.
• İşçilik, kamu, vergi, tüketici kredisi ve yabancı para alacakları.
• Sözleşmeyle belirlenen faiz, ödeme planı anlaşmaları ve bileşik faiz.
• Faizin hukuki başlangıç tarihi ve talep koşulu.

Hukuki Sınırlar ve Kapsam

Ticari temerrüt seçildiğinde, sözleşmesel veya özel kanuni oran bulunduğu işaretlendiğinde, borç ödeme planı anlaşmasına bağlandığında ya da doğrulanmış veri döneminin dışına çıkıldığında araç sonuç üretmez. Ödeme planının tarihi ve plana uyulma durumu görünür biçimde sorulur; uygulama sonucu otomatik karara bağlanmaz. Kısmi ödemelerin mahsubu somut olayda farklı olabilir.

Son kaynak kontrolünden sonraki mevzuat değişiklikleri bu tabloda yer almayabilir.

Gizlilik: Hesaplama için girilen sayısal değerler, tarihler ve seçili seçenekler güvenli bağlantıyla sunucuya iletilir. Ad, kimlik numarası, dosya numarası veya olay anlatımı girmeyin. Teknik hizmetlerin veri işleme koşulları için Gizlilik Politikası incelenmelidir.

Birincil Resmî Kaynaklar

• 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun
• 7589 Sayılı Kanun — 31 Temmuz 2026 Tarihli Resmî Gazete
• TCMB Reeskont ve Avans Faiz Oranları

Kaynaklar en son 17 Ekim 2026 tarihinde gözden geçirilmiştir: 7589 sayılı Kanun’un 10 ve 26. maddeleri, 3095 sayılı Kanun’un güncel metni ve TCMB tablosu.

Hukuki Hesaplama Araçları Merkezine Dönün

Sık Sorulan Sorular

Kanuni Faiz Oranı Ne Kadardır?

3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun uyarınca uygulanan kanuni faiz oranı yıllık %24 iken, 7589 sayılı Kanun ile 31 Temmuz 2026 tarihinden itibaren %31 olarak uygulanmaktadır. Faiz, borcun doğduğu veya temerrüdün gerçekleştiği tarihten ödeme tarihine kadar dönemlere ayrılarak, her dönemde yürürlükteki oran üzerinden hesaplanır.

Temerrüt Faizi ile Kanuni Faiz Arasındaki Fark Nedir?

Kanuni faiz, sözleşmede oran belirlenmeyen alacaklarda uygulanan anapara faizidir; temerrüt faizi ise borçlunun ödemede gecikmesi hâlinde uygulanır. Ticari olmayan işlerde temerrüt faizi kanuni faiz oranıyla aynıdır; ticari işlerde ise TCMB avans faiz oranı (3095 sayılı Kanun m. 2/2) istenebilir. Araç kanuni faiz ve kanuni temerrüt faizini hesaplar.

Faize Faiz Yürütülebilir mi?

Hayır. Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesabında bileşik faiz yürütülemez (3095 sayılı Kanun m. 3); birikmiş faize ayrıca faiz işletilmesi yasaktır. Araç basit faiz esasıyla hesap yapar ve dönemsel oran değişikliklerini gün bazında dikkate alır.

Faiz Hangi Tarihten İtibaren İşler?

Borcun vadesi belirliyse vade tarihinden; belirli değilse borçlunun ihtarla temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz işler (TBK m. 117). Haksız fiillerde faiz olay tarihinden, işçilik alacaklarında ise alacağın türüne göre fesih veya dava/arabuluculuk başvuru tarihinden itibaren hesaplanır; bu nedenle başlangıç tarihi dikkatle belirlenmelidir.

Ticari İşlerde Temerrüt Faizi Oranı Nedir?

Ticari iş niteliğindeki borçlarda alacaklı, sözleşmede hüküm bulunmasa bile Merkez Bankası’nın kısa vadeli avans faiz oranını isteyebilir (3095 sayılı Kanun m. 2/2). Oran, önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faizidir; 30 Haziran’da beş puan veya daha fazla fark oluşursa yılın ikinci yarısında yeni oran geçerli olur. Avans faizi ancak açıkça talep edildiğinde uygulanır; araç bu hesabı kapsamaz.

Sözleşmede Kararlaştırılan Faiz Oranının Sınırı Var mı?

Evet. Adi işlerde sözleşmeyle kararlaştırılan anapara faizi yasal oranın yüzde elli fazlasını (TBK m. 88), temerrüt faizi ise yüzde yüz fazlasını (TBK m. 120) aşamaz. Yüzde 31 yasal faiz döneminde bu sınırlar sırasıyla yıllık yüzde 46,5 ve yüzde 62’ye karşılık gelir. Sınırı aşan kayıtlar aşan kısım yönünden geçersizdir.

Yabancı Para Borçlarında Faiz Nasıl Hesaplanır?

Sözleşmede daha yüksek bir oran kararlaştırılmamışsa yabancı para borcunun faizi, Devlet bankalarının o para birimiyle açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanır (3095 sayılı Kanun m. 4/a). Alacaklı ödemeyi fiili ödeme günündeki kur üzerinden Türk lirası olarak isterse faiz yine döviz mevduat oranıyla işler; araç bu hesabı kapsamaz.

İşçilik Alacaklarına Hangi Faiz Uygulanır?

Kıdem tazminatına sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz (1475 sayılı Kanun m. 14); ücret, fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücreti gibi ücret niteliğindeki alacaklara da aynı faiz (4857 sayılı Kanun m. 34) uygulanır. İhbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve kötü niyet tazminatı ise yasal faize tabidir. Faizin başlangıcı, ihtar varsa ihtar tarihi, yoksa dava veya arabuluculuk başvuru tarihidir.

Kısmi Ödemeler Faize mi Anaparaya mı Mahsup Edilir?

Faiz veya giderlerin ödenmesinde gecikmiş olan borçlunun kısmi ödemesi önce işlemiş faize ve giderlere, kalanı anaparaya mahsup edilir (TBK m. 100). Faiz ve giderlerde gecikmemiş borçlu ise kısmi ödemeyi anaparadan düşme hakkına sahiptir. Araç, kullanıcının işaretlediği açık mahsup varsayımına göre en fazla üç kısmi ödemeyi dikkate alır.

Faiz Alacağı Zamanaşımına Uğrar mı?

Evet. Faiz alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m. 147/1). Asıl alacak zamanaşımına uğradığında ona bağlı faiz alacağı da zamanaşımına uğramış sayılır (TBK m. 152). Zamanaşımı; dava açılması, icra takibi veya borçlunun borcu ikrarıyla kesilir, arabuluculuk süreci boyunca ise durur.

İlgili Araçlar ve Rehberler

Yargı Harcı Hesaplama · Tarih ve Süre Hesaplama · Araç Değer Kaybı Hesaplama · Tüm Hesaplama Araçları · Avukatlık Ücreti Hesaplama (AAÜT) · Kira Artış Oranı Hesaplama · Kıdem Tazminatı Hesaplama · Nafaka Artış Hesaplama · İş Hukuku Rehberi · Kira Hukuku Rehberi · İş Sözleşmesinin Feshinden Sonra Hak Arama Yolları · Kira Depozitosu: Üst Sınır, Bankada Tutulması ve İadesi · Hukuk Sözlüğü

Genel Hukuki Uyarı

Hesaplanan faiz, seçtiğiniz tarih, faiz türü, gün esası ve ödeme varsayımlarına dayanır. Faizin hukuki başlangıcı, özel oranlar ve ödemelerin hangi borca mahsup edileceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu araç ve açıklamaları Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmıştır.