Nafaka Artışı: Yoksulluk Ve İştirak Nafakası Nasıl Artırılır Veya Kaldırılır?
Güncelleme tarihi: 1 saat önce
Bu yazıdaki mevzuat ve kaynaklar en son 11 Eylül 2026 tarihinde gözden geçirilmiştir.
Boşanma sonrasında bağlanan nafaka, tarafların ekonomik koşulları değiştikçe artırılabilir, azaltılabilir veya kaldırılabilir. Ancak mahkeme kararında ya da anlaşmalı boşanma protokolünde bir artış hükmü yoksa nafaka kendiliğinden artmaz; artış için kural olarak ayrı bir dava açılması gerekir. Aile hukukunun genel çerçevesi Aile Ve Boşanma Hukuku Rehberi sayfasında anlatılmaktadır.
Nafaka Türleri
Tedbir nafakası: Boşanma davası süresince eşlerin ve çocukların geçimi için hükmedilir (TMK m.169).
Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer eşin mali gücü oranında bağlanır (TMK m.175).
İştirak nafakası: Velayet kendisine verilmeyen ana veya babanın, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasıdır (TMK m.182 ve 327–330).
Nafaka Hangi Hâllerde Artırılır Veya Azaltılır?
TMK m.176/4'e göre tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde irat biçimindeki nafakanın artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir. İştirak nafakasında ise TMK m.331 uyarınca durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır. Uygulamada çocuğun yaşının ilerlemesi, eğitim giderlerinin artması ve yükümlünün gelirindeki değişiklik sık ileri sürülen sebeplerdir.
Kararda Veya Protokolde Yıllık Artış Belirlenebilir
TMK m.176/5 uyarınca hâkim, istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir. İştirak nafakası için TMK m.330'da benzer bir imkân bulunur. Kararda veya protokolde yıllık artış esası belirlenmişse artış bu hükme göre uygulanır. Böyle bir hüküm yoksa kendiliğinden enflasyon artışı uygulanmaz. Mevcut tutar ve varsayılan oranla senaryo oluşturmak için Nafaka Değişim Senaryosu Aracı sayfasını kullanabilirsiniz.
Nafaka Hangi Hâllerde Sona Erer?
Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde irat biçimindeki nafaka kendiliğinden kalkar (TMK m.176/3).
Alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır.
İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasıyla sona erer. Eğitimi devam eden ergin çocuk bakımından ana ve babanın yükümlülüğü TMK m.328/2 kapsamında ayrıca değerlendirilir.
Süresiz Nafaka Tartışmasında Güncel Durum
TMK m.175'teki "süresiz olarak" ibaresine ilişkin olarak Anayasa Mahkemesine yapılmış bir itiraz başvurusu (E.2025/156) bulunmaktadır. Bir iptal kararı, gerekçeli kararın Resmî Gazete'de yayımlanması ve kararda belirtilen yürürlük tarihinin gelmesi olmadan uygulanmaz. Bu nedenle TMK m.175 yürürlüktedir ve mevcut nafaka kararları kendiliğinden sona ermez. Güncel durum Anayasa Mahkemesinin resmî sayfasından izlenmelidir.
Görevli Mahkeme Ve Ödenmeyen Nafaka
Nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması davaları aile mahkemesinde görülür; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi bakar. Ödenmeyen nafaka için ilamlı icra takibi yapılabilir. İcra ve İflas Kanunu m.344 uyarınca nafaka kararına uymayan borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi verilebilir. Ankara'daki aile mahkemeleri için Ankara Hukuk Rehberi ve Yenimahalle Hukuk Rehberi sayfalarına bakabilirsiniz.
İlgili yazılar: Anlaşmalı Ve Çekişmeli Boşanmada İlk Hazırlık ve Velayet Ve Çocukla Kişisel İlişkide Çocuğun Üstün Yararı.
Resmî Kaynaklar
İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz.
Bu yazı Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.
Yorumlar