İptal Davasında 60 Günlük Süre: Başlangıç, Durma ve İstisnalar
Av. Mete ŞAHİN · Ankara Barosu Sicil No: 42455 · Son güncelleme: 23 Eylül 2026
Kısa cevap
Özel kanunlarda ayrı süre yoksa dava açma süresi idare mahkemelerinde 60, vergi mahkemelerinde 30 gündür (İYUK m. 7/1). İvedi yargılama usulüne tabi işlerde süre 30, merkezî ve ortak sınav davalarında 10 gündür (İYUK m. 20/A, 20/B).
Süre tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden işler (İYUK m. 8/1); adresi belli olmayanlara ilan yoluyla bildirimde son ilanı izleyen günden itibaren 15 gün sonra başlar (İYUK m. 7/3).
Tatil günleri süreye dahildir; son gün tatile rastlarsa süre, tatili izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar (İYUK m. 8/2).
Üst makama (yoksa işlemi yapan makama) başvuru, işlemeye başlamış süreyi durdurur, sıfırlamaz (İYUK m. 11); ivedi yargılama usulüne tabi işlerde ve merkezî sınav davalarında m. 11 uygulanmaz (İYUK m. 20/A, 20/B).
Süre hak düşürücüdür; mahkemece resen gözetilir.
İçindekiler
İptal davası nedir?
İptal davası süresi kaç gündür?
Süre ne zaman başlar?
Tatil günleri ve çalışmaya ara verme
Üst makama başvuru süreyi durdurur (İYUK m. 11)
"Durdurur" ile "sıfırlar" arasındaki fark
İşlem yapılmasını istemek: İYUK m. 10
m. 10 ile m. 11 nasıl ayrılır?
60 gün içinde dava açılmazsa ne olur?
Yürütmenin durdurulması talebi
Danıştay uygulaması
Ankara'da durum
Sıkça sorulan sorular
1. İptal davası nedir?
İYUK m. 2/1-a uyarınca iptal davası, idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davadır.
İptal davasında mahkeme işlemi ortadan kaldırır; tazminata hükmetmez. Zarar da isteniyorsa tam yargı davası gündeme gelir.
2. İptal davası süresi kaç gündür?
İYUK m. 7/1 uyarınca dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür.
"Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde" ifadesi belirleyicidir: pek çok özel kanun daha kısa süreler öngörür. Bu nedenle dosyaya bakarken önce özel kanun kontrol edilmelidir; 60 gün genel kuraldır, her işlemde geçerli değildir.
İYUK'un kendisi de iki önemli istisna içerir. İvedi yargılama usulüne tabi uyuşmazlıklarda (ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri, acele kamulaştırma işlemleri, Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca yapılan satış, tahsis ve kiralama işlemleri, idari yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlar ve 6306 sayılı Kanun uyarınca alınan Cumhurbaşkanı kararları) dava açma süresi otuz gündür (m. 20/A). Millî Eğitim Bakanlığı ile ÖSYM tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlara ilişkin davalarda süre on gündür (m. 20/B). Her iki usulde de 11. madde uygulanmaz; üst makama başvuru süreyi durdurmaz.
3. Süre ne zaman başlar?
İYUK m. 8/1 uyarınca süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. İYUK m. 7/2-a uyarınca idari uyuşmazlıklarda süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.
İki özel durum vardır. Adresi belli olmayanlara özel kanunlarına göre ilan yoluyla bildirim yapılmışsa, özel kanunda aksine hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren on beş gün sonra işlemeye başlar (m. 7/3). İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre ilan tarihini izleyen günden başlar; ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer düzenleyici işleme, uygulama işlemine veya her ikisine birden dava açabilir (m. 7/4).
Vergi, resim ve harçlar ile benzeri malî yükümlerde başlangıç m. 7/2-b'de ayrıca düzenlenmiştir: tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hâllerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işler. İdarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği tarihi izleyen gün esas alınır.
Tebligatın usulüne uygun olup olmadığı bu nedenle ilk incelenecek konudur. Bkz. Usulsüz Tebligat.
4. Tatil günleri ve çalışmaya ara verme
İYUK m. 8/2 uyarınca tatil günleri sürelere dahildir. Ancak sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar.
İYUK m. 8/3 uyarınca bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa, bu süreler ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır. İdari yargıda çalışmaya ara verme her yıl 20 Temmuz – 31 Ağustos arasıdır (İYUK m. 61/1). Ancak yargı çevresine dahil olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu il merkezi dışında kalan ve yalnızca bir idare veya bir vergi mahkemesi bulunan yerlerdeki mahkemeler ara vermeden yararlanamaz.
Bu iki fıkra, uygulamada süre hesabının en çok hata yapılan yeridir. Hesabınızı tarih ve süre hesaplama aracımızla doğrulayabilirsiniz.
5. Üst makama başvuru süreyi durdurur (İYUK m. 11)
İYUK m. 11/1 uyarınca ilgililer, idari dava açmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması için üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istekte bulunabilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.
m. 11/2 uyarınca otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
m. 11/3 uyarınca isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması hâlinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.
6. "Durdurur" ile "sıfırlar" arasındaki fark
Bu ayrım dosya kaybettiren bir ayrımdır. Örnek:
İşlem 1 Mart'ta tebliğ edildi; süre 2 Mart'ta işlemeye başladı.
20 Nisan'da üst makama başvuruldu. O tarihe kadar 50 gün geçmişti.
İdare 30 gün içinde cevap vermedi; istek reddedilmiş sayıldı.
Süre kaldığı yerden işler: geriye 10 gün kalmıştır, yeni bir 60 gün başlamaz.
Bu nedenle m. 11 başvurusu, sürenin sonuna yakın yapıldığında güvenli bir manevra değildir.
7. İşlem yapılmasını istemek: İYUK m. 10
İYUK m. 10/1 uyarınca ilgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler.
m. 10/2 uyarınca otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ilgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açabilirler. Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili, bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez; ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dava açılmamışsa veya dava süreden reddedilmişse ve yetkili idari makam otuz günlük süre bittikten sonra cevap verirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir.
8. m. 10 ile m. 11 nasıl ayrılır?
İYUK m. 10 | İYUK m. 11 | |
|---|---|---|
Ortada işlem | Yok; işlem veya eylem yapılması isteniyor | Var; mevcut işleme karşı başvuru |
Amaç | Bir işlem veya eylemin yapılması | İşlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması |
Başvuru zamanı | m. 10'da genel bir süre yoktur (özel kanun süreleri ve idari eylemde m. 13 saklı) | Dava açma süresi içinde |
Süreye etkisi | 30 günün bitiminden sonra dava süresi işler | İşlemeye başlamış süreyi durdurur |
9. 60 gün içinde dava açılmazsa ne olur?
İdari dava açma süresi hak düşürücü süredir; mahkemece resen gözetilir ve tarafların iradesiyle uzatılamaz. Süre aşımı ilk incelemede ve davanın her safhasında kendiliğinden incelenir; süre geçtikten sonra açılan dava süre aşımı nedeniyle reddedilir (İYUK m. 14/3-e, m. 14/6, m. 15/1-b).
Süre geçtikten sonra idareye yapılan başvuru da süreyi canlandırmaz. Bu durumda yeni bir dava açma süresi kural olarak ancak idarenin yeni ve bağımsız bir işlem tesis etmesiyle ya da Kanunda öngörülen özel hâllerde gündeme gelir; örneğin ilanı gereken düzenleyici işlem, uygulama işlemiyle birlikte dava konusu edilebilir (İYUK m. 7/4).
10. Yürütmenin durdurulması talebi
İYUK m. 27/1 uyarınca dava açılması tek başına işlemin uygulanmasını durdurmaz; vergi mahkemelerinde ise vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, dava konusu edilen bölümün tahsil işlemlerini kural olarak durdurur (m. 27/4). Bu nedenle iptal talebiyle birlikte yürütmenin durdurulması talebinin ayrıca ve gerekçeli biçimde ileri sürülmesi gerekir. Talepte, işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararın doğacağı somut olarak ortaya konmalıdır; bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir (İYUK m. 27/2).
11. Danıştay uygulaması
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2025/1065, K. 2025/1742, T. 25.09.2025 kararı m. 11'in sınırını açıkça çizmektedir: "2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında olup altmış günlük dava açma süresi içerisinde yapılan başvuruların dava açma süresini durduracağı, … ancak; genel dava açma süresi geçtikten sonra … süresini canlandırmayacağı tartışmasızdır."
Karar, geç yapılan başvurunun hiçbir koruyucu etkisi olmadığını göstermektedir.
12. Ankara'da durum
Yetki kurallarına göre Ankara'daki mahkemelerin yetkili olduğu idari uyuşmazlıklar Ankara İdare Mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıkları Ankara Vergi Mahkemelerinde görülür (İYUK m. 32 vd.); Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalar bunun dışındadır (2575 sayılı Kanun m. 24). Yenimahalle'deki imar ve ruhsat işlemlerinde işlemi tesis eden idarenin büyükşehir belediyesi mi ilçe belediyesi mi olduğu, yapı kayıt belgesine ilişkin işlemlerde ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının veya yetkilendirdiği kurumların söz konusu olduğu dikkate alınmalıdır. Bu tespit hem husumetin yöneltileceği idareyi hem de tebligatın hangi idarece ve hangi tarihte yapıldığını, dolayısıyla süre başlangıcını belirler.
Sözlükten ilgili terimler
13. Sıkça sorulan sorular
İptal davası açma süresi kaç gün?
Özel kanunlarda ayrı süre yoksa Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gün (İYUK m. 7/1). İvedi yargılama usulüne tabi işlerde otuz, merkezî ve ortak sınav davalarında on gündür (İYUK m. 20/A, 20/B).
60 gün içinde dava açılmazsa ne olur?
Dava süre aşımından reddedilir. Süre hak düşürücüdür ve mahkemece resen gözetilir.
Süre hangi günden başlar?
Tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden (İYUK m. 8/1).
Tatil günleri süreye dahil mi?
Evet. Ancak son gün tatile rastlarsa süre, tatili izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar (İYUK m. 8/2).
Üst makama başvurmak süreyi sıfırlar mı?
Hayır. Başvuru işlemeye başlamış süreyi durdurur; red veya reddedilmiş sayılma hâlinde süre kaldığı yerden işler ve geçmiş süre hesaba katılır (İYUK m. 11/3). İvedi yargılama usulüne tabi işlerde ve merkezî sınav davalarında m. 11 uygulanmaz (İYUK m. 20/A, 20/B).
İdare otuz gün içinde cevap vermezse ne olur?
İstek reddedilmiş sayılır. İYUK m. 10 başvurusunda dava açma süresi otuz günün bittiği tarihten itibaren işler (m. 10/2); m. 11 başvurusunda ise süre yeniden başlamaz, kaldığı yerden işler ve başvuru tarihine kadar geçen süre hesaba katılır (m. 11/2-3).
Süre geçtikten sonra idareye başvurmak işe yarar mı?
Hayır. Genel dava açma süresi geçtikten sonra yapılan başvuru dava açma süresini canlandırmaz.
Dava açmak işlemin uygulanmasını durdurur mu?
Kural olarak hayır (İYUK m. 27/1); ayrıca ve gerekçeli olarak yürütmenin durdurulması talep edilmelidir. Vergi uyuşmazlıklarında ise dava açılması, dava konusu edilen bölümün tahsil işlemlerini kural olarak durdurur (İYUK m. 27/4).
Kaynaklar
2577 sayılı İYUK m. 2, m. 7, m. 8, m. 10, m. 11, m. 14, m. 15, m. 20/A, m. 20/B, m. 27, m. 32, m. 61
2575 sayılı Danıştay Kanunu m. 24
3194 sayılı İmar Kanunu geçici m. 16
Danıştay İDDK, E. 2025/1065, K. 2025/1742, T. 25.09.2025
İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz.
Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.
Yorumlar