İkinci Defa Tekerrürde İlk Suçun 1 Haziran 2005 Öncesinde İşlenmesi Önemli mi?

KARARI VEREN

YARGITAY DAİRESİ: 1. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ: Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI: 1085-377

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama suçundan sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86/1, 86/3-e, 87/1-d, 29/1, 62/1, 53/1 ve 58/6. maddeleri uyarınca 3 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin Ankara Batı 7. Asliye Ceza Mahkemesince kurulan 26.04.2016 tarihli ve 1085-377 sayılı hükmün, sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 3. Ceza Dairesince 27.10.2020 tarih ve 10577-14711 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 11.02.2025 tarih ve 121618 sayı ile; "...Dosyamızda, ikinci kez mükerrirliğe esas alınan Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/3 89... /71 Karar sayılı ilamında suç tarihinin 15.11.2006 olduğu, Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin bu ilamında tekerrüre esas aldığı Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 1998/204 E.-1998/207 K.sayılı ilamında suç tarihinin 16.04.1998 olduğu, dolayısıyla Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 1998/204 E.-1998/207 K sayılı ilamında suç tarihinin 08.07.2005 den önce olması nedeniyle ikinci kez mükerrirlik hükmünün uygulanamayacağı ve bu durumda sanık hakkında 20.06.2012 tarihinde kesinleşen Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/3 89... /71 Karar sayılı kararıyla kamu görevlisine hakaret ve görevli memura direnme suçundan mükerrir olduğu anlaşıldığından TCK.nun 58/6 maddesi uyarınca sanığın cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına karar verilebileceği gözetilerek hükmün düzeltilerek onanması yerine tekerrür uygulaması açısından bir düzeltme yapmadan hükmün onanmasına karar verilmesinin yasaya aykırı olduğu" görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

5271 Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 1. Ceza Dairesince 21.04.2025 tarih ve 906-3156 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI VE KONUSU

İtirazın kapsamına göre inceleme sanık hakkında neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanık hakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Sanık hakkında, katılana yönelik 09.04.2014 tarihinde işlediği kasten yaralama suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün tekerrüre ilişkin paragrafında "Sanığın daha önce Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/3 89... /71 Karar sayılı ilamı ile kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçundan 1 yıl 5 ay 15 gün hapis cezasına ilişkin hükmün 20.06.2012 tarihinde kesinleştiği, bu ilamının 2. kez tekerrüre esas olduğu değerlendirilmekle TCK.nun 58/6. maddesi uyarınca sanığın cezasının 2. kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına," şeklindeki açıklamalara yer verildiği,

Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) sistemi vasıtasıyla temin edilen adli sicil kaydına göre;

a-Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.12.1998 tarihli ve 134-277 sayılı kararı ile; sanığın 16.04.1998 tarihinde işlediği müessir fiil suçundan 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 456/3, 457/1, 59, 31, 33... . maddeleri uyarınca 6 yıl 8 ay ağır hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, yerine getirme tarihinin 12.12.2004 olduğu,

b-Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 26.02.2008 tarihli ve 389-71 sayılı kararı ile; sanığın 15.11.2006 tarihinde işlediği kamu görevlisine hakaret ve görevli memura direnme suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 265/1, 53/1 ve 58. maddeleri uyarınca 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, "Sanık hakkında müessir fiil suçundan Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 1998/1 34... /277 Karar nolu ilamıyla 6 yıl 8 ay ağır hapis cezasına mahkum edildiği, cezasının 12.12.2004 tarihinde bihakkın infaz olup mükerrir olduğu anlaşılmakla, kamu görevlisine sövme ve direnme suçlarından yukarıda verilen hapis cezalarının TCK'nun 58/1-6. maddeleri gereğince mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına" şeklindeki gerekçeyle tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği, söz konusu kararın kesinleşme tarihinin 20.06.2012, yerine getirme tarihinin 14.07.2016 olduğu,

Anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

Tekerrür, 765 sayılı TCK'da cezanın artırım nedeni olarak öngörülmüşken, yeni sistemde koşullu salıverilme süresini de etkileyecek şekilde bir güvenlik tedbiri ve infaz rejimi olarak düzenlenmiştir.

5237 sayılı TCK’nın 58. maddesi uyarınca önceden işlenen suçtan dolayı verilen hükmün kesinleşmesinden sonra yeni bir suçun işlenmesi hâlinde, sanık hakkında tekerrür hükümleri uygulanacaktır. Tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için önceki hükmün kesinleşmesi ve ikinci suçun kesinleşmeden sonra işlenmesi yeterli olup cezanın infaz edilmiş olmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak kanun koyucu tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için önceki cezanın infaz edilmesi şartını aramadığı hâlde, infazdan sonra belirli bir sürenin geçmesi hâlinde tekerrür hükümlerinin uygulanmayacağını hüküm altına almıştır. Buna göre, beş yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl, beş yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasına mahkûmiyet hâlinde ise cezanın infaz tarihinden itibaren üç yıl geçmekle tekerrür hükümleri uygulanmayacaktır.

TCK’nın 58. maddesi uyarınca kişinin mükerrir sayılması için ilk hükmün kesinleşmesinden sonra ikinci suçun işlenmesi yeterli olup ilk suçun tekerrüre esas teşkil edecek suçlardan olması şartıyla 1 Haziran 2005 tarihinden önce veya sonra işlenmesinin mükerrirlik açısından herhangi bir önemi bulunmamaktadır (CGK'nın 20.12.2023 tarihli ve 461-686; 08.03.2023 tarihli ve 310-139 sayılı içtihatları).

Tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmesinin sonucu olarak; mükerrir sanık hakkında, sonraki suç nedeniyle kanun maddesinde seçimlik ceza olarak hapis veya adli para cezası öngörülmüşse hapis cezasına hükmolunması, hükmolunan cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesi ve hükümlü hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanması gerekmektedir. Mükerirlere özgü infaz rejiminin nasıl uygulanacağı ise TCK'nın 58/8. maddesi yollaması ile 5275 sayılı Kanun'un 108. maddesinde gösterilmiştir.

5275 sayılı Kanun'un suç tarihinde yürürlükte bulunan "Mükerrirlere özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" başlıklı 108. maddesi ise;

"(1) Tekerrür hâlinde işlenen suçtan dolayı mahkûm olunan;

a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının otuzdokuz yılının,

b) Müebbet hapis cezasının otuzüç yılının,

c) Süreli hapis cezasının dörtte üçünün,

İnfaz kurumunda iyi hâlli olarak çekilmesi durumunda, koşullu salıverilmeden yararlanılabilir.

(2) Tekerrür nedeniyle koşullu salıverme süresine eklenecek miktar, tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamaz.

(3) İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda, hükümlü koşullu salıverilmez.

(4) Hâkim, mükerrir hakkında cezanın infazının tamamlanmasından sonra başlamak ve bir yıldan az olmamak üzere denetim süresi belirler.

(5) Tekerrür dolayısıyla belirlenen denetim süresinde, koşullu salıverilmeye ilişkin hükümler uygulanır.

(6) Hâkim, mükerrir hakkında denetim süresinin uzatılmasına karar verebilir. Denetim süresi en fazla beş yıla kadar uzatılabilir." şeklinde düzenlenmiştir.

5275 sayılı Kanun'un 108. maddesinde düzenlenen mükerrirlere özgü infaz rejimi; özel bir infaz rejimi olmayıp tekerrür veya özel tehlikeli suçluluk hâllerinde hükümlünün şartlı salıverilmeden yararlanabilmesi için infaz kurumunda geçirmesi gereken süreyi uzatan özel bir durumdur. Mükerrirlere özgü infaz rejimi, 5275 sayılı Kanun'da düzenlenmiş olup "Mükerrirlere özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" başlıklı 108. maddesinin 2. fıkrasında; "Tekerrür nedeniyle koşullu salıverme süresine eklenecek miktar, tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamaz." hükmüne yer verilmiştir. 15.04.2020 tarihli ve 31100 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 49. maddesi ile "Ancak, koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından tabi oldukları koşullu salıverilme oranı uygulanır." cümlesi madde metnine dâhil edilmiştir.

Ayrıca, aynı maddenin 3. fıkrasında 7242 sayılı Kanun'un 49. maddesi ile yapılan değişiklikle birlikte "İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda, hükümlü koşullu salıverilmez. Hükümlü hakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanacağı hükümde belirtilir." düzenlenmesine yer verilmiştir. Sanık hakkında birinci tekerrür şartlarının oluşması nedeniyle tekerrür hükümleri uygulandıktan ve bu tekerrür uygulanan mahkûmiyet kesinleştikten sonra, yeniden tekerrür hükümlerinin uygulanmasını gerektiren bir suçun işlenmesi hâlinde ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanacak ve hükümlü artık koşullu salıvermeden yararlanamayacaktır.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Kasten yaralama suçundan mahkûmiyet hükmü kurulan sanık hakkında ikinci kez mükerrerliğe ilişkin hükümlerin uygulanmasına karar verildiği, ikinci kez mükerrerliğe esas alınan Söke 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 26.02.2008 tarihli ve 389-71 sayılı kararında ise 15.11.2006 tarihinde işlediği kamu görevlisine hakaret ve görevli memura direnme suçundan mahkûmiyet hükmü kurulduğu ve "Sanık hakkında müessir fiil suçundan Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 1998/1 34... /277 Karar nolu ilamıyla 6 yıl 8 ay ağır hapis cezasına mahkum edildiği, cezasının 12.12.2004 tarihinde bihakkın infaz olup mükerrir olduğu anlaşılmakla, kamu görevlisine sövme ve direnme suçlarından yukarıda verilen hapis cezalarının TCK'nun 58/1-6. maddeleri gereğince mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına," şeklindeki gerekçe ile de birinci kez mükerrerliğe ilişkin hükümlerin uygulanmasına karar verildiği, söz konusu kararda tekerrüre esas alınan Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.12.1998 tarihli ve 134-277 sayılı kararındaki suç tarihinin 16.04.1998 olduğu anlaşılmakla; TCK’nın 58. maddesi uyarınca kişinin mükerrir sayılması için ilk hükmün kesinleşmesinden sonra ikinci suçun işlenmesi yeterli olup ilk suçun 1 Haziran 2005 tarihinden önce veya sonra işlenmesinin mükerrirlik açısından herhangi bir öneminin olmadığı ve bu kapsamda sanık hakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının REDDİNE,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.11.2025 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.