Uzlaşma Kapsamındaki Suçlar 2026: Liste, İstisnalar ve Süreç
Av. Mete ŞAHİN · Ankara Barosu Sicil No: 42455 · Son güncelleme: 23 Eylül 2026
Kısa cevap
Uzlaştırma kapsamı kanunla belirlenir; taraf iradesiyle genişletilemez.
Üç grup vardır: şikâyete bağlı suçlar, CMK m. 253/1-b'de tek tek sayılan suçlar ve adli süreçteki çocuklar bakımından üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar (m. 253/1-c).
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip (TCK m. 123/A) ve hakaret (TCK m. 125) uzlaştırmaya tabi değildir.
Uzlaşma teklifine 7 gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır.
Uzlaştırmacı işlemleri 30 gün içinde sonuçlandırır; büro bu süreyi her defasında 20 günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir (CMK m. 253/12).
Kapsamdaki suçta uzlaştırma uygulanmadan düzenlenen iddianame iade edilir (CMK m. 174/1-c); dava açılmışsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir (CMK m. 254/1).
İçindekiler
Uzlaştırma nedir?
Hangi suçlar uzlaşmaya tabidir?
CMK m. 253/1-b'de sayılan suçlar
Uzlaştırmaya gidilemeyen suçlar
2025 sonu ve 2026 değişiklikleri
Resmî suç listesi nerede?
Uzlaşma teklifi ve 7 günlük süre
Uzlaştırma süreci ne kadar sürer?
Müzakereler gizli midir?
Uzlaşma sağlanırsa ne olur?
Edim ne olabilir, ne kadar para istenir?
Uzlaştırma ile arabuluculuk farkı
Yargıtay uygulaması
Sıkça sorulan sorular
1. Uzlaştırma nedir?
Uzlaştırma, belirli suçlarda şüpheli veya sanık ile mağdur veya suçtan zarar görenin bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmasına imkân veren bir ceza muhakemesi kurumudur. Amacı, zararın giderilmesi ve uyuşmazlığın yargılamaya gerek kalmadan çözülmesidir.
Uzlaştırma bir usul zorunluluğudur: uzlaştırmaya tabi olduğu dosyadan açıkça anlaşılan bir suçta uzlaştırma uygulanmadan düzenlenen iddianame iade edilir (CMK m. 174/1-c); dava açıldıktan sonra suçun uzlaşma kapsamında olduğu anlaşılırsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir (CMK m. 254/1). Taraflara ulaşılamaması gibi hâllerde ise uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır (CMK m. 253/6).
2. Hangi suçlar uzlaşmaya tabidir?
5271 sayılı CMK m. 253/1 uyarınca üç grup suçta uzlaştırma girişiminde bulunulur:
a) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar.
b) Şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın, Türk Ceza Kanunu'nda yer alan ve maddede tek tek sayılan suçlar.
c) Mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, adli süreçteki çocuklar bakımından ayrıca, üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar. (Bu bentteki "suça sürüklenen" ibaresi, 8/8/2026 tarihli 7593 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle "adli süreçteki" olarak değiştirilmiştir.)
Diğer kanunlarda yer alan suçlarda ise, şikâyete bağlı olanlar dışında, uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için kanunda açık hüküm bulunması gerekir (CMK m. 253/2).
3. CMK m. 253/1-b'de sayılan suçlar
Madde metninde sayılan suçlar şunlardır (11 alt bent):
Kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, TCK m. 86; m. 88)
Taksirle yaralama (TCK m. 89)
Tehdit (TCK m. 106/1)
Konut dokunulmazlığının ihlali (TCK m. 116)
İş ve çalışma hürriyetinin ihlali (TCK m. 117/1; m. 119/1-c)
Hırsızlık (TCK m. 141)
Güveni kötüye kullanma (üçüncü fıkra hariç, TCK m. 155; üçüncü fıkra, suçun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması hâlidir)
Dolandırıcılık (TCK m. 157)
Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi (TCK m. 165)
Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (TCK m. 234)
Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması (dördüncü fıkra hariç, TCK m. 239)
Bu liste, şikâyete bağlı suçlarla (m. 253/1-a) ve çocuklara ilişkin (c) bendiyle birlikte değerlendirilmelidir; dosyanızdaki suçun kapsamda olup olmadığı madde metninden kontrol edilmelidir.
4. Uzlaştırmaya gidilemeyen suçlar
CMK m. 253/3 açık bir sınır çizer. Buna göre soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile:
cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda,
ısrarlı takip suçunda (TCK m. 123/A),
hakaret suçunda (TCK m. 125)
uzlaştırma yoluna gidilemez.
Hakaret suçunun kapsam dışı olması, uygulamada en çok yanlış bilinen noktadır: şikâyete bağlı olması uzlaştırmaya tabi olduğu anlamına gelmez.
Aynı fıkra uyarınca, uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz.
5. 2025 sonu ve 2026 değişiklikleri
24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun'un 24. maddesiyle m. 253/3'e eklenen cümle bu kurala bir istisna getirmiştir: önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suçun birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır. Örneğin aynı mağdura karşı birlikte işlenen hakaret (önödeme kapsamında) ve tehdit (TCK m. 106/1, uzlaştırma kapsamında) suçlarında, tehdit bakımından uzlaştırma yoluna gidilir.
Aynı maddeyle m. 253'te iki değişiklik daha yapılmıştır: m. 253/3'teki hakaret istisnası "(125 inci maddenin ikinci fıkrası)" yerine "(madde 125)" olarak yazılmış, böylece hakaret suçunun tamamı uzlaştırma dışına alınmıştır; güveni kötüye kullanma ise üçüncü fıkra hariç olarak sınırlandırılmıştır (TCK m. 155/3: suçun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması). Hakaret suçu, TCK m. 125/3-a hâli hariç, önödeme kapsamındadır (TCK m. 75/6-a-2). Bu değişiklikler 25/12/2025'te yürürlüğe girmiştir; o tarihte uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyalarda m. 253/3'teki değişiklik uygulanmaz (CMK geçici m. 8).
Madde 253'te daha yeni bir değişiklik de vardır: 8/8/2026 tarihli 7593 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle m. 253/1-c'deki "suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki" olarak değiştirilmiştir (yürürlük: 18/8/2026). 2025 ve öncesine ait içerikler bu değişiklikleri yansıtmaz.
6. Resmî suç listesi nerede?
Kapsam sorusunda esas alınacak metin CMK m. 253'tür. İnternette dolaşan listeler 7571 sayılı Kanun'la (yürürlük 25/12/2025) ve 7593 sayılı Kanun'la (yürürlük 18/8/2026) yapılan değişiklikleri yansıtmıyor olabilir; bu nedenle her listeyi madde metniyle karşılaştırın.
7. Uzlaşma teklifi ve 7 günlük süre
CMK m. 253/4 uyarınca uzlaştırmacı, uzlaşma teklifini açıklamalı tebligat veya istinabe yoluyla da yapabilir. Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar gören, kendisine uzlaşma teklifinde bulunulduktan itibaren yedi gün içinde kararını bildirmediği takdirde teklifi reddetmiş sayılır.
Bu süre, 7/11/2024 tarihli 7531 sayılı Kanun'la üç günden yedi güne çıkarılmıştır; eski kaynaklarda "üç gün" yazması bu nedenledir. Süre kısadır; teklifin tebliğ tarihinin ve verilen cevabın dosyada net olması önemlidir. Süre hesabınızı tarih ve süre hesaplama aracımızla kontrol edebilirsiniz.
8. Uzlaştırma süreci ne kadar sürer?
CMK m. 253/11 uyarınca görevlendirilen uzlaştırmacıya, soruşturma dosyasında yer alan ve Cumhuriyet savcısınca uygun görülen belgelerin birer örneği verilir.
CMK m. 253/12 uyarınca uzlaştırmacı, belgelerin birer örneği kendisine verildikten itibaren en geç otuz gün içinde uzlaştırma işlemlerini sonuçlandırır. Uzlaştırma bürosu bu süreyi her defasında yirmi günü geçmemek üzere en fazla iki kez daha uzatabilir.
Yani uzlaştırmacının işlem süresi, belgelerin kendisine verilmesinden itibaren en fazla 30 + 20 + 20 = 70 gündür.
9. Müzakereler gizli midir?
Evet. CMK m. 253/13 uyarınca uzlaştırma müzakereleri gizli olarak yürütülür. CMK m. 253/20 uyarınca da müzakereler sırasında yapılan açıklamalar, uzlaşmanın sağlanıp sağlanmamasından bağımsız olarak herhangi bir soruşturma ve kovuşturmada ya da davada delil olarak kullanılamaz. Ancak daha önce mevcut olan bir belge veya olgunun müzakerede ileri sürülmüş olması, onun delil olarak kullanılmasına engel değildir (Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği m. 32/4). Bu güvence, tarafların açık konuşabilmesi için vardır.
10. Uzlaşma sağlanırsa ne olur?
Uzlaşmanın gerçekleşmesi hâlinde, soruşturma evresinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi; kovuşturma evresinde ise davanın düşmesi gündeme gelir. Bu kararlar, edimin def'aten (bir defada) yerine getirilmesi hâlinde verilir. Edimin yerine getirilmesi ileri tarihe bırakılır, takside bağlanır veya süreklilik arz ederse soruşturmada kamu davasının açılmasının ertelenmesine (CMK m. 253/19), kovuşturmada durmaya (CMK m. 254/2) karar verilir; uzlaşmanın gerekleri yerine getirilmezse soruşturmada kamu davası açılır, kovuşturmada yargılamaya kaldığı yerden devam edilir. Uzlaşma sağlandığında, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK m. 253/19).
Bu nedenle uzlaşma belgesinde edimin içeriği ve ifa zamanı açıkça yazılmalıdır; belirsiz edim sonradan uyuşmazlık doğurur.
11. Edim ne olabilir, ne kadar para istenir?
Kanunda edimin miktarı için sabit bir tarife yoktur. Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği m. 33 uyarınca edim; zararın tazmini veya eski hâle getirme, bir kamu kurumuna, kamu yararına hizmet veren özel bir kuruluşa veya yardıma muhtaç kişilere bağış, belirli hizmetlerin geçici süreyle yerine getirilmesi, topluma faydalı birey olmayı sağlayacak bir programa katılım veya özür dileme olabilir; taraflar edimsiz de uzlaşabilir. Cumhuriyet savcısı edimin hukuka uygunluğunu denetler (CMK m. 253/17). Miktar tarafların anlaşmasına bağlıdır; "uzlaşmada şu kadar para istenir" biçimindeki genellemelerin hukuki dayanağı yoktur.
12. Uzlaştırma ile arabuluculuk farkı
Uzlaştırma | Arabuluculuk | |
|---|---|---|
Alan | Ceza muhakemesi | Özel hukuk uyuşmazlıkları |
Dayanak | CMK m. 253 vd. | 6325 sayılı HUAK |
Kapsam | Kanunda sayılan suçlar | Tarafların serbestçe tasarruf edebileceği özel hukuk uyuşmazlıkları (bazılarında dava şartı) |
Sonucu | KYOK veya davanın düşmesi (edim ertelenirse KAAE veya durma kararı) | Anlaşma belgesi (şerhle ya da kanundaki koşullarla ilam niteliğinde belge) |
Yürüten | Uzlaştırmacı (Bakanlık sicili) | Arabulucu (Bakanlık sicili) |
Bkz. Uzlaştırma ve Arabuluculuk.
13. Yargıtay uygulaması
Uzlaştırmanın usul zorunluluğu olduğu, Yargıtay 2. Ceza Dairesi, E. 2026/1648, K. 2026/4571, T. 10.03.2026 kararında açıkça ortaya konmuştur: "uzlaştırma işlemlerinin yerine getirilmesi için dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi ve sonucuna göre hükümlünün hukukî durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden … yazılı şekilde hüküm kurulması, hukuka aykırı bulunmuştur."
Karar, uzlaştırma aşaması atlanarak kurulan hükmün hukuka aykırı bulunduğunu göstermektedir.
Sözlükten ilgili terimler
14. Sıkça sorulan sorular
Hangi suçlar uzlaşmaya tabidir?
Şikâyete bağlı suçlar, CMK m. 253/1-b'de tek tek sayılan suçlar ve adli süreçteki çocuklar bakımından (mağdurun gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla) üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar (m. 253/1-c). Kasten yaralama (m. 86/3 hariç), taksirle yaralama, tehdit (m. 106/1), konut dokunulmazlığının ihlali, hırsızlık (m. 141), güveni kötüye kullanma (m. 155/3 hariç) ve dolandırıcılık (m. 157) bunlar arasındadır.
Hakaret suçunda uzlaşma olur mu?
Hayır. CMK m. 253/3 uyarınca şikâyete bağlı olsa bile hakaret suçunda (TCK m. 125) uzlaştırma yoluna gidilemez. Buna karşılık hakaret suçu, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi (m. 125/3-a) hâli hariç, önödeme kapsamındadır (TCK m. 75/6-a-2).
2026 yılında uzlaştırma kapsamına giren suçlar hangileridir?
Kapsam CMK m. 253/1'de belirlenir: şikâyete bağlı suçlar, m. 253/1-b'nin 11 alt bendinde sayılan suçlar ve adli süreçteki çocuklar bakımından üst sınırı üç yılı geçmeyen suçlar (m. 253/1-c). 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun'la hakaret suçunun tamamı uzlaştırma dışına alınmış, güveni kötüye kullanmada m. 155/3 hâli kapsam dışı bırakılmış ve önödeme kapsamındaki bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenen uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümlerinin uygulanacağı eklenmiştir. 8/8/2026 tarihli 7593 sayılı Kanun'la da (c) bendindeki "suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki" olarak değiştirilmiştir.
Uzlaşma teklifine kaç gün içinde cevap verilmelidir?
Yedi gün. Bu süre içinde karar bildirilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK m. 253/4).
Uzlaştırma süreci en fazla ne kadar sürer?
Uzlaştırmacı için 30 gün; büro her defasında 20 günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir (CMK m. 253/12).
Uzlaşmada ne kadar para istenir?
Kanunda tarife yoktur. Edim para olabileceği gibi özür, zararın giderilmesi veya bir işin yapılması da olabilir; miktar tarafların anlaşmasına bağlıdır.
Uzlaşma sağlanırsa ceza alır mıyım?
Uzlaşma gerçekleşir ve edim bir defada yerine getirilirse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturmada davanın düşmesine karar verilir. Edim ileri tarihe bırakılır, taksitlendirilir veya süreklilik arz ederse soruşturmada kamu davasının açılması ertelenir, kovuşturmada durma kararı verilir; edim yerine getirilmezse dava açılır veya yargılamaya devam edilir (CMK m. 253/19, 254/2).
Uzlaştırma yapılmadan dava açılabilir mi?
Kapsamdaki suçlarda kural olarak hayır: uzlaştırma uygulanmadan düzenlenen iddianame iade edilir (CMK m. 174/1-c); dava açılmışsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir (CMK m. 254/1). Taraflara ulaşılamaması hâlinde uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır (CMK m. 253/6). Uzlaştırma aşaması atlanarak kurulan hüküm hukuka aykırıdır.
Kaynaklar
5237 sayılı TCK m. 75, 86, 88, 89, 106, 116, 117, 119, 123/A, 125, 131, 141, 155, 157, 165, 234, 239
Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği (RG 5/8/2017, 30145) m. 33
Yargıtay 2. CD, E. 2026/1648, K. 2026/4571, T. 10.03.2026
İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz.
Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.
Yorumlar