İcra ve İflas Terimleri — Sayfa 2

İcra ve İflas Terimleri

İ

• İcra ve İflas

  İtirazın İptali Davası

  İlamsız takibi durduran itirazın giderilmesi için alacaklının, itirazın kendisine tebliğinden başlayarak bir yıl içinde görevli hukuk mahkemesinde açabildiği davadır. Alacağın varlığı genel ispat kurallarına göre incelenir. İcra inkâr tazminatı, talep ve ilgili koşullar varsa gündeme gelir; her kabul kararı kendiliğinden tazminat doğurmaz.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 67

• İcra ve İflas

  İtirazın Kaldırılması

  İlamsız takipte alacaklının, kanunda aranan belgelere dayanarak icra mahkemesinden itirazın etkisini kaldırmasını istemesidir. Kesin kaldırma ile imzanın inkârına bağlı geçici kaldırmanın şartları farklıdır. Bu başvurularda süre, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren altı aydır. İtirazın iptali davasıyla aynı yol değildir.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 68 ve 68/a

K

• İcra ve İflas

  Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu

  Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu, çek, poliçe veya bonoya dayanan alacaklar için, alacak rehinle güvence altına alınmış olsa bile başvurulabilen özel ve hızlandırılmış takip yoludur. Ödeme emriyle borçluya borcu on gün içinde ödemesi; senedin kambiyo senedi niteliği taşımadığına ilişkin şikâyetini, imzaya ve borca itirazını ise beş gün içinde icra mahkemesine bildirmesi ihtar edilir. Borca veya imzaya itiraz satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz; takibin geçici olarak durdurulması ya da itirazın kabulü icra mahkemesinin kararına bağlıdır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 167–170/b

• İcra ve İflas

  Kambiyo Senetlerine Özgü İflas Yolu

  Vadesi gelmiş bir kambiyo senedine dayanarak iflasa tabi borçlu hakkında başlatılan özel iflas takibidir. Ödeme emrinde borç ve takip masraflarının beş gün içinde ödenmesi, senede ve borca ilişkin itiraz ve şikâyetlerin de beş gün içinde bildirilmesi, aksi hâlde ticaret mahkemesinden iflas istenebileceği bildirilir. Süreler genel iflas yoluna göre daha kısadır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 171–176

• İcra ve İflas

  Karşılıksız Çek

  Karşılıksız çek, kanuni ibraz süresi içinde bankaya ibraz edildiğinde hesapta yeterli karşılık bulunmadığı için “karşılıksızdır” işlemi yapılan çektir. Hamilin şikâyeti üzerine, karşılığı bulundurmakla yükümlü çek hesabı sahibi (tüzel kişilerde mali işlerle görevli yönetim organı üyesi) hakkında her çek için bin beş yüz güne kadar ve karşılıksız kalan tutardan az olmayan adli para cezası ile çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmedilir; dava icra mahkemesinde görülür. Karşılıksız kalan bedel, kanuni ibraz tarihinden itibaren ticari işlerdeki temerrüt faizi oranı üzerinden işleyecek faiziyle birlikte tamamen ödenirse yargılamada davanın düşmesine, kesinleşmeden sonra hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilir.

  İlgili mevzuat: 5941 sayılı Çek Kanunu, m. 5 ve 6

• İcra ve İflas

  Kayıt Kabul Davası

  Kayıt kabul davası, iflas tasfiyesinde sıra cetvelinde alacağının haksız olarak reddedildiğini veya indirildiğini ileri süren alacaklının iflas masasına karşı açtığı davadır. Dava, sıra cetvelinin ilanından itibaren on beş gün içinde iflas kararını veren yerdeki ticaret mahkemesinde açılır ve basit yargılama usulüyle görülür. Başka bir alacaklının kabul edilen alacağına veya sırasına itiraz o alacaklıya karşı açılan davayla, yalnız sıraya ilişkin itiraz ise icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 235

• İcra ve İflas

  Kesin Konkordato Mühleti

  Kesin konkordato mühleti, geçici mühlet içinde yapılan duruşma sonunda konkordatonun başarıya ulaşması mümkün görülürse borçluya verilen bir yıllık koruma süresidir; güç durumlarda altı aya kadar uzatılabilir. Mühlet içinde, birinci sıradaki imtiyazlı alacaklar dışında, 6183 sayılı Kanuna göre yapılanlar dâhil takip yapılamaz ve başlamış takipler durur; rehinli alacaklar için takip yapılabilir ancak rehinli mal kural olarak satılamaz, tasdik edilen proje aksini öngörmedikçe rehinsiz alacaklara faiz işlemez. Borçlu komiserin gözetiminde faaliyetini sürdürür; mühlet kararı tasdik anlamına gelmez.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 289 ve 294–297

  Doktrin: Murat Besen / Orkun Tat (2019), Konkordato Sürecinde Mühlet, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1(2), s. 357–390

• İcra ve İflas

  Kesin Rehin Açığı Belgesi

  Kesin rehin açığı belgesi, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte rehinli mal, öncelikli rehin alacaklarını aşan teklif çıkmadığı için satılamazsa veya satış bedeli takip edilen alacağı karşılamazsa alacaklıya alacağın tamamı ya da kalan kısmı için verilen belgedir. Alacağı irat senedinden veya taşınmaz yükünden doğmayan alacaklı bu kısım için borçlunun durumuna göre haciz veya iflas yoluna gidebilir; artırma gününden ya da satışın kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde haciz yoluyla takip isterse yeniden icra veya ödeme emri gerekmez. Belge borç ikrarını içeren senet niteliğindedir; Kanun aciz belgesine özgü sonuçları bu belgeye bağlamamıştır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 152

• İcra ve İflas

  Kıymet Takdiri

  İcra satışına konu malın değerinin takip içinde belirlenmesidir. Belirlenen değer satış bedelinin mutlaka o tutarda gerçekleşeceği anlamına gelmez; değerlendirmeye karşı başvuru yolu ve yeniden değerleme koşulları kanunda düzenlenir.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 87, 128 ve 128/a

• İcra ve İflas

  Kıymet Takdirine İtiraz

  İcra dairesince yaptırılan kıymet takdirine karşı ilgililerin icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurmasıdır. Şikâyet, raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde raporu düzenleten icra dairesinin bulunduğu yer icra mahkemesine yapılır; yeniden bilirkişi incelemesi için gereken masraf şikâyetten itibaren yedi gün içinde yatırılmazsa şikâyet kesin olarak reddedilir. Kesinleşen kıymet takdirinden itibaren iki yıl geçmedikçe, doğal afet gibi istisnalar dışında yeniden kıymet takdiri istenemez.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 128/a

• İcra ve İflas

  Konkordato

  Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altındaki borçlunun, vade veya indirim sağlanarak borçlarını ödemesi ya da iflastan kurtulması amacıyla asliye ticaret mahkemesi gözetiminde yürütülen yapılandırma yoludur. Talebi borçlu veya iflas isteyebilecek bir alacaklı yapabilir; mahkeme geçici ve kesin mühlet vererek komiser görevlendirir. Konkordato projesi alacaklıların kanuni çoğunluğuyla kabul edilip mahkemece tasdik edilince bağlayıcı hâle gelir; başvurunun kendisi borçları sona erdirmez.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 285–309

  Doktrin: Murat Besen / Orkun Tat (2019), Konkordato Sürecinde Mühlet, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1(2), s. 357–390

• İcra ve İflas

  Konkordato Komiseri

  Konkordato sürecinde borçlunun faaliyetlerini gözeten, proje ve alacaklı işlemlerine katkı sağlayan, mahkemeye rapor sunan görevlidir. Komiser mahkemenin yerine konkordatoyu kabul eden kişi değildir; görevi kanun ve mahkemenin belirlediği çerçeveyle sınırlıdır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 287 ve 290

• İcra ve İflas

  Konkordato Mühleti

  Konkordato mühleti, konkordato talebi üzerine mahkemece borçluya tanınan ve kural olarak takip yapılamayıp başlamış takiplerin durduğu koruma süresinin genel adıdır. Belgeler eksiksizse önce üç aylık ve en çok iki ay uzatılabilen geçici mühlet, konkordatonun başarıya ulaşması mümkün görülürse bir yıllık ve güç durumlarda altı aya kadar uzatılabilen kesin mühlet verilir. Mühlet boyunca borçlu komiserin gözetiminde işlerine devam eder; rehinli alacaklar için takip yapılabilir ancak rehinli mal kural olarak satılamaz, bazı önemli işlemler mahkeme iznine bağlıdır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 287–289 ve 294–297

• İcra ve İflas

  Konkordatonun Tasdiki

  Konkordatonun tasdiki, alacaklılarca kanuni çoğunlukla kabul edilen konkordato projesinin mahkemece incelenerek onaylanmasıdır. Tasdik için ayrıca teklifin borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması, adi konkordatoda iflas hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olması, birinci sıra imtiyazlı alacakların ve mühlet içinde komiser izniyle doğan borçların ödenmesinin, alacaklı vazgeçmedikçe, yeterli teminata bağlanması ve tasdik giderleriyle harcın önceden depo edilmesi gerekir. Tasdik edilmezse talep reddedilir; borçlu iflasa tabiyse ve doğrudan iflas sebebi varsa iflasına resen karar verilir.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 302 ve 305–308/c

M

• İcra ve İflas

  Maaş Haczi

  Maaş haczi, borçlunun maaş, ücret ve benzeri sürekli gelirlerinin, borçlu ve ailesinin geçimi için icra memurunca gerekli görülen kısım düşüldükten sonra haczedilmesidir. Haczedilecek miktar bu gelirin dörtte birinden az olamaz; birden çok haciz varsa sıraya konur ve öndeki haczin kesintisi bitmeden sonrakine geçilmez. Haciz bildirimi yapılan işveren veya ödeme yapan kurum, en geç bir hafta içinde gelir miktarını bildirmek ve kesintiyi icra dairesine göndermekle yükümlüdür; sosyal güvenlik kanunlarına göre bağlanan aylıklar için özel haciz yasağı saklıdır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 83 ve 355–356 · 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, m. 93

• İcra ve İflas

  Mal Beyanı

  Mal beyanı, borçlunun kendisinde ve üçüncü kişilerde bulunan mal, hak ve alacaklarını, kazanç, gelir ve geçim kaynaklarını ve borcunu nasıl ödeyebileceğini icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmesidir. Beyan süresi ödeme veya icra emrinde gösterilir; itirazın kaldırılması ya da iptali hâlinde karar tebliğinden itibaren üç gündür. Süresinde beyanda bulunmayan borçlu, alacaklının talebiyle icra mahkemesince bir defaya mahsus ve en çok üç ay tazyik hapsiyle zorlanır; nafaka dışındaki takiplerde alacak aylık en yüksek brüt asgari ücretin altındaysa bu yaptırım uygulanmaz. Gerçeğe aykırı beyan, şikâyet üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası gerektirir.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 32, 60, 74–77, 338 ve 354

• İcra ve İflas

  Menfi Tespit Davası

  Bir borcun bulunmadığının mahkemece belirlenmesini amaçlayan davadır. İcra takibinden önce veya takip sırasında açılabilir. Davanın açılması takibi kendiliğinden durdurmaz; takibe ya da icra veznesindeki paranın ödenmesine ilişkin tedbirin koşulları, davanın ne zaman açıldığına göre değişir.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 72

• İcra ve İflas

  Meskeniyet İddiası

  Meskeniyet iddiası, borçlunun haczedilen taşınmazın kendisi ve ailesi için haline münasip ev olduğunu ve bu nedenle haczedilemeyeceğini ileri sürmesidir. İddia, icra mahkemesine şikâyet yoluyla ve kural olarak haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde ileri sürülür; borç o evin bedelinden doğmuşsa bu koruma uygulanmaz. Evin değeri haline münasip olandan fazlaysa taşınmaz satılır ve bedelinden borçluya haline münasip bir ev alabileceği kısım bırakılır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 16 ve 82

• İcra ve İflas

  Muhafaza Tedbiri

  Muhafaza tedbiri, haczedilen taşınır malların satışa kadar korunması için alınan tedbirdir. Para, kıymetli evrak, altın ve benzeri kıymetli şeyleri icra dairesi saklar; diğer taşınırlar masrafı alacaklıdan peşin alınarak lisanslı yediemin depolarında muhafaza edilir. Alacaklı muvafakat ederse mal geçici olarak borçluda veya üçüncü kişide bırakılabilir; üçüncü kişinin elindeki mal, kabul etmesi hâlinde ona yediemin olarak bırakılır. Muhafaza altına alınmamış mal, satış talebi üzerine muhafaza altına alınmadıkça veya teslime hazır hâle getirilmedikçe satılamaz.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 88

N

• İcra ve İflas

  Nafaka Borcunu Ödememe

  Nafaka borcunu ödememe, nafakaya ilişkin mahkeme kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesince üç aya kadar tazyik hapsine karar verilmesini gerektiren hâldir. Hapsin uygulanmasına başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir. Borçlu nafakanın kaldırılması veya azaltılması davası açmışsa, ileri sürdüğü sebepler dikkate alınarak tazyik hapsinin uygulanması dava sonuna bırakılabilir; şikâyet, fiilin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde işlenmesinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 344, 346 ve 347

Ö

• İcra ve İflas

  Ödeme Emri

  Ödeme emri, ilamsız takipte icra müdürünün takip talebini kanuni şartlara uygun bulması üzerine düzenleyip borçluya tebliğe gönderdiği, borcun belirli sürede ödenmesini, itiraz ve mal beyanı yükümlülüklerini bildiren emirdir. Genel haciz yolunda ödeme ve itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür; kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda ödeme süresi on, itiraz ve şikâyet süresi beş gündür. Genel haciz yolunda süresinde ödeme yapılmaz ve itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 60–62 ve 168

R

• İcra ve İflas

  Rehnin Paraya Çevrilmesi

  Rehinle güvence altına alınan alacağın, rehin konusu malın satışı üzerinden tahsil edilmesine yönelik takip yoludur. Önce rehne başvurma kuralının kanuni istisnaları vardır; ipotek veya taşınır rehninin ve belgenin türü takip usulünü etkiler.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 45 ve 145–153

S

• İcra ve İflas

  Satış İsteme Süresi

  Satış isteme süresi, haczedilen malın satışının istenebileceği kanuni süredir. Alacaklı veya borçlu, taşınır ve taşınmaz ayrımı olmaksızın hacizden itibaren bir yıl içinde satış isteyebilir; bu sürede satışı istenip artırmada satılamayan mal için süre, satış isteyen alacaklı bakımından bir yıl daha uzar. Kıymet takdiri ve satış giderleri satış talebiyle peşin yatırılmazsa talep yapılmamış sayılır; süresinde satış istenmez veya talep geri alınıp süresinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 106–110

• İcra ve İflas

  Sıra Cetveli

  Sıra cetveli, alacaklıların hangi sırada ve hangi miktarda ödeme alacağını gösteren cetveldir. Haciz yoluyla takipte satış bedeli bütün alacakları karşılamazsa icra dairesince düzenlenir ve alacaklılar iflastaki sıralara göre yer alır. İflasta ise alacakların kaydı süresi geçtikten sonra iflas idaresi, alacakların kabul veya reddini ve sırasını gösteren cetveli hazırlar. Cetvelin içeriğine itiraz dava yoluyla, yalnız sıraya ilişkin itiraz ise icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 140–142 ve 232–235

• İcra ve İflas

  Sıra Cetveline İtiraz

  Sıra cetveline itiraz, paraya çevirme sonucunda elde edilen paranın alacaklılar arasında hangi sıra ve miktarda dağıtılacağını gösteren sıra cetveline karşı başvurudur. Haciz yoluyla takipte alacaklı, cetvelin tebliğinden itibaren yedi gün içinde takibin yapıldığı yer mahkemesinde ilgililere karşı dava açarak cetvelin içeriğine itiraz eder; dava basit yargılama usulüyle görülür, yalnız sıraya ilişkin itiraz ise icra mahkemesine şikâyet yoluyla yapılır. İflasta sıra cetveline itiraz davası, cetvelin ilanından itibaren on beş gün içinde iflas kararını veren yerdeki ticaret mahkemesinde açılır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 142 ve 235

T

• İcra ve İflas

  Taahhüdü İhlal

  Taahhüdü ihlal, borçlunun İcra ve İflas Kanununun 111. maddesine göre veya alacaklının muvafakatiyle icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartına makbul bir sebep olmaksızın uymamasıdır. Alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesi borçlu hakkında üç aya kadar tazyik hapsine karar verir; ancak alacak miktarı aylık en yüksek brüt asgari ücretin altında kalan takiplerde tazyik hapsi uygulanmaz. Borçlu hapis sırasında borcun tamamını veya o tarihe kadar yatırması gereken tutarı öderse tahliye edilir; ödemeleri yeniden keserse tekrar tazyik hapsine karar verilir, ancak aynı borç için toplam süre üç ayı geçemez.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 111, 340, 346 ve 354

• İcra ve İflas

  Tahliye (İcra)

  Tahliye (icra), kiralanan taşınmazın ilamsız icra yoluyla kiracıdan boşaltılarak kiralayana teslim edilmesidir. Kira borcunun ödenmemesine dayalı takipte kiracı ihtarlı ödeme emrine itiraz etmez ve ihtar süresi içinde borcu ödemezse, ihtar süresinin bitiminden itibaren altı ay içinde yapılan talep üzerine icra mahkemesi tahliyeye karar verir; itiraz hâlinde kanundaki belgelerle itirazın kaldırılması ve tahliye istenebilir. Yazılı sözleşmeyle kiralanan taşınmazın süresi bittikten sonra bir ay içinde başvurulursa icra dairesi, tahliye emriyle taşınmazın on beş gün içinde boşaltılmasını emreder.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 269–276

• İcra ve İflas

  Tahsilde Tekerrür

  Aynı alacaktan birden çok kişinin birlikte sorumlu tutulduğu hükümlerde ve takiplerde alacağın yalnız bir kez tahsil edilebileceğini ifade eden kayıttır. Müteselsil sorumlulukta alacaklı borcun tamamını dilediği borçludan isteyebilir; ancak borçlulardan biri borcu ödediğinde veya takasla sona erdirdiğinde bu oranda diğer borçlular da borçtan kurtulur. Bu nedenle kararlarda ve icra dosyalarında "tahsilde tekerrür olmamak üzere" ifadesi kullanılır.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 163 ve 166

• İcra ve İflas

  Takibin Kesinleşmesi

  Takibin kesinleşmesi, ilamsız takipte ödeme emrine süresinde itiraz edilmemesi ya da itirazın icra mahkemesince kesin olarak kaldırılması veya mahkemece iptal edilmesiyle takibin itiraz nedeniyle durmaz hâle gelmesidir; bundan sonra alacaklı haciz isteyebilir. İtiraz geçici olarak kaldırılmışsa alacaklı geçici haciz isteyebilir; borçlu yedi gün içinde borçtan kurtulma davası açmaz veya davası reddedilirse kaldırma kararı ve varsa geçici haciz kesinleşir. Kambiyo senetlerine özgü takipte borca veya imzaya itiraz, satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 67–69, 78, 169 ve 170

• İcra ve İflas

  Takip Masrafları

  İcra takibinin yürütülmesi için yapılan giderlerdir ve kural olarak borçluya aittir. Alacaklı, yapılmasını istediği işlemin masrafını ve takip talebinde borçlunun yapabileceği itirazın kendisine tebliğ masrafını avans olarak peşin öder. Alacaklı, tahsil edilen ilk paradan masraflarını alabilir.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 59

• İcra ve İflas

  Takip Talebi

  Alacaklının icra dairesinden cebri icra işlemlerinin başlatılmasını istediği başvurudur. Taraflar, alacak, faiz ve seçilen takip yolu gibi kanunen gerekli bilgileri içerir; talep verilmesi alacağın haklılığını kesinleştiren bir mahkeme kararı değildir.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 42 ve 58–60

• İcra ve İflas

  Taksirli İflas

  Taksirli iflas, tacir olmanın gerektirdiği dikkat ve özenin gösterilmemesi nedeniyle iflasa sebebiyet verilmesiyle oluşan suçtur. Cezalandırma için iflasa karar verilmiş olması gerekir; ceza iki aydan bir yıla kadar hapistir. İcra ve İflas Kanunu, zararlar için makul sebep gösterememe, kanunen tutulması gereken defterleri hiç veya usulüne uygun tutmama ya da çağrıldığı hâlde mazeretsiz gelmeme gibi müflisin taksiratlı sayılacağı hâlleri ayrıca sayar.

  İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 162 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 310

• İcra ve İflas

  Tasarrufun İptali Davası

  Tasarrufun iptali davası, borçlunun ivazsız tasarruflarının, aciz hâlinde yaptığı belirli işlemlerin ve alacaklılarına zarar verme kastıyla yaptığı işlemlerin alacaklıya karşı iptalini sağlayan davadır. Davayı geçici veya kesin aciz belgesi bulunan alacaklı ya da iflasta iflas idaresi veya kanunda belirtilen hâllerde alacaklılar açar; ivazsız tasarruflarda aciz belgesinin veya aciz belgesi niteliğindeki haciz tutanağının düzenlendiği ya da iflasın açıldığı tarihten önceki bir yıl esas alınır. Dava hakkı tasarruftan itibaren beş yılda düşer; kabul kararı davacıya, tapu kaydı düzeltilmeden mal üzerinde haciz ve satış isteme yetkisi verir.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 277–284

• İcra ve İflas

  Tasfiye

  Tasfiye, bir malvarlığının paraya çevrilip borçların ödenmesi ve kalan değerin hak sahiplerine dağıtılmasıyla sonuçlandırılması sürecidir. İflasta tasfiye adi veya basit usulle yapılır; iflas dairesi tasfiye şeklini iflas kararının tebliğinden itibaren en geç iki ay içinde belirler, basit tasfiyeyi iflas dairesi, adi tasfiyeyi kural olarak iflas idaresi yürütür. Ticaret şirketlerinde tasfiye memurlarınca yürütülen tasfiye, alacaklıların çağrılması, borçların ödenmesi ve kalan varlığın pay sahiplerine dağıtılmasından sonra ticaret unvanının sicilden silinmesinin tescil ve ilanıyla sona erer.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 208, 218 ve 223 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 536–548

• İcra ve İflas

  Taşınmaz Haczi

  Borçlunun taşınmazının icra takibi kapsamında haczedilmesidir. Haczin miktarı ve alacaklı bilgileri icra dairesince tapu siciline bildirilir ve haciz malikin taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisini sınırlar. Tapu kütüğüne şerh verilen haciz, taşınmaz üzerinde sonradan hak kazanan kişilere karşı da ileri sürülebilir; haczin kalkması veya hacze yeni alacaklıların katılması da sicile bildirilir.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 91 · 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 1010

• İcra ve İflas

  Tazyik Hapsi

  Tazyik hapsi, borçluyu kanundan veya ilamdan doğan bir yükümlülüğü yerine getirmeye zorlamak amacıyla icra mahkemesince verilen ve yükümlülük yerine getirildiğinde borçlunun tahliyesiyle sona eren hapistir. Mal beyanında bulunmama, icra dairesindeki ödeme taahhüdünün ihlali, bir işin yapılması veya yapılmamasına ilişkin ilama ve nafaka kararına uymama gibi hâllerde öngörülür; süresi kural olarak üç ayı geçemez. Nafaka takipleri dışında, alacağı aylık en yüksek brüt asgari ücretin altında kalan takiplerde uygulanmaz; Kanunun cezai hükümler babına göre verilen karar, kesinleşmesinden itibaren iki yıl geçtikten sonra yerine getirilmez.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 76, 338, 340, 343, 344, 346 ve 354

U

• İcra ve İflas

  Uzlaşma Yoluyla Yeniden Yapılandırma

  Uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma, muaccel borçlarını ödeyemeyen, borca batık olan veya bu durumlardan birine düşme tehlikesi kuvvetle muhtemel bulunan sermaye şirketi ya da kooperatifin, projeden etkilenen alacaklılarla önceden müzakere edip gerekli çoğunlukla kabul ettirdiği yeniden yapılandırma projesinin onaylanması için muamele merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine başvurmasıdır. Gerekli çoğunluk, oylamaya katılan etkilenen alacaklıların sayıca yarısını aşan ve oy kullananların alacaklarının en az üçte ikisini oluşturan çoğunluktur; birden çok alacaklı sınıfı varsa her sınıfta ayrıca aranır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 309/m

Y

• İcra ve İflas

  Yediemin

  Haczedilen veya el konulan malın korunmasıyla görevlendirilen kişi ya da kuruluştur. Yediemin, malı özenle saklamakla yükümlüdür ve malı elinde bulundurma sıfatını kötüye kullanması ceza sorumluluğu doğurabilir. Yediemin ücreti ve depo giderleri takip masraflarındandır.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 88 · 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 289

• İcra ve İflas

  Yetkili İcra Dairesi

  Yetkili icra dairesi, bir takibin hangi yer icra dairesinde yapılabileceğini gösteren yetki kurallarıyla belirlenen dairedir. Para veya teminat borcu için takipte Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetki kuralları kıyasen uygulanır ve takibe esas sözleşmenin yapıldığı yer icra dairesi de yetkilidir; ancak ilamların icrası her icra dairesinden istenebilir, iflas yoluyla takipte ise kural olarak borçlunun muamele merkezindeki icra dairesi yetkilidir. Borçlu yetki itirazını esasa ilişkin itirazıyla birlikte yapar; icra mahkemesi önce yetki sorununu inceleyip kesin olarak karara bağlar.

  İlgili mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 34, 50 ve 154

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar