Yargılamanın İadesinde Önceki Boşanma Tarihindeki Ehliyet de Araştırılmalıydı

2. Hukuk Dairesi 2025/8152 E. , 2026/3316 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2023/2045 E., 2025/1133 K.

DAVA TÜRÜ: Yargılamanın Yenilenmesi

İLK DERECE MAHKEMESİ: Bodrum 1. Aile Mahkemesi

SAYISI: 2022/1230 E., 2023/512 K.

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Davacı erkek tarafından davalı kadına karşı yargılamanın iadesi talebiyle açılan davada İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın reddine karar verilmiş karar davacı tarafından kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince itirazın reddine karar verilmiştir. Hüküm davacı erkek vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartlarından (HMK md. 114/1-d) olup bu husus kamu düzeniyle ilgilidir. Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmakla yükümlüdür. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (HMK md.115/1) Davada, ... ileri sürülmüş ve bu iddia dosya arasındaki bir kısım delille de doğrulanmış bulunmasına göre, Mahkemece yapılacak iş; Türk Medeni Kanunu'nun 405. ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 56/1. maddeleri uyarınca davacının vesayet altına alınmasının gerekip gerekmediğinin araştırılması ve bu hususun bir ön sorun sayılması, gerekirse Türk Medeni Kanununun 462/8. maddesi uyarınca işlem yapılması ve sonucuna kadar yargılamanın bekletilmesinden ibarettir. Bu yön gözönünde tutulmadan yargılamaya devam olunarak işin esası hakkında karar verilmesi usul ve kanuna aykırıdır.

Kabule göre de davacı erkeğin yargılamanın iadesi davasına konu olan anlaşmalı boşanma dava tarihinde de erkeğin ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı ve vesayet altına alınmasının gerekip gerekmediğinin araştırılmaması buna ilişkin rapor alınmaması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.