Ana Sayfa › İçtihatlar › İş Hukuku › İşe İade Davası
Yargıtay 9. HD Bozma İş Hukuku
Fazla Mesai Sürüp Çıkarılanların Bir Kısmı Geri Çağrılınca Fesih Geçersiz Sayıldı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2016/31919 · K. 2017/22072 · T. 21.12.2017
Karar Özeti
Çelik sektöründeki krizi gerekçe gösteren davalı işveren, yedek vardiyayı kaldırarak davacı dâhil çok sayıda işçinin sözleşmesini feshetmiş, yerel mahkeme feshin son çare olduğunu kabul ederek davayı reddetmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işletmesel karara rağmen fazla mesainin sürdüğünü, fesihten önce yeni personel alındığını ve çıkarılanların bir kısmının geri çağrıldığını belirterek kararın tutarlı uygulanmadığını saptamıştır. Ücretsiz izin gibi tedbirlerin alındığı ve davacıya alternatif iş önerildiği de kanıtlanamadığından, işverenin aynı iş kolunda başka işyerleri bulunduğunu gözeten Daire, ret kararını bozarak feshin geçersizliğini ve işe iadeyi hükme bağlamıştır.
Kararın Ortaya Koyduğu İlke
Fazla çalışmanın sürdüğü, çıkarılanların bir kısmının geri çağrıldığı ve alternatif iş önerildiğinin kanıtlanamadığı dosyada, işletmesel kararın tutarlı uygulanmadığı ve feshin son çare olmadığı kabul edilmiştir.
Soru: Ekonomik krizle işçi çıkaran işveren fazla mesaiyi sürdürür ve işçileri geri çağırırsa fesih geçerli olur mu?
Sonuç: Yerel mahkemenin ret kararı bozularak ortadan kaldırıldı; Yargıtay feshin geçersizliğine ve işe iadeye kendisi karar verdi.
Karar Künyesi
- MahkemeYargıtay
- Daire9. Hukuk Dairesi
- Esas No2016/31919
- Karar No2017/22072
- Karar Tarihi21.12.2017
- Karar TürüDaire Kararı
- SonuçBozma
- Resmî KaynakAdalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi
İlgili Mevzuat
Kararın Önemli Bölümleri
“işçinin çalıştırılacağı diğer işyerlerinin aynı işletme içinde yer alması veya aynı iş kolunda olması hatta aynı ilde bulunması dahi zorunlu olmayıp, işyerinin aynı gerçek veya tüzel kişi işverene ait olması yeterli olduğundan”
“fesih dönemi sonrasında yeni iş gücüne ihtiyaç duyulması nedeniyle işten çıkartılan personellerden bir kısmının yeniden işbaşı yapmak üzere geri çağrıldığı”
Kararın Tam Metni
MAHKEMESİ: İŞ MAHKEMESİ
DAVA: Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; davacının davalı şirkette 01.07.2013 tarihinde çalışmaya başladığını, davalı işveren 27.12.2015 tarihinde davacıya 31.12.2015 tarihinde iş akdinin feshedileceğini bildirdiğini, işten çıkarılması sebeplerinin ise kanuna ve hukuka aykırı olduğunu, davacıya yapılan fesih bildiriminin gerekçesiz, usule aykırı yapıldığını, davacıdan savunma alınmadığını, davalı işveren, yeniden yapılanmadan bahsetmişse de müvekkili davacının öncelikli olarak işten çıkarılması ile ilgili bir neden sunmadığını iddia ederek, feshin geçersizliğine ve işe iadesine, işe iade kararı verilinceye kadar mahrum kalacağı ücretleri karşılamak üzere işverence müvekkiline 4 aylık ücret ödenmesine, işe iade kararı verilmesi ve kararın işverence uygulanmaması halinde işverence müvekkiline 8 aylık ücreti tutarında tazminat ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili; davalı işyerinin çelik sektöründeki ekonomik kriz nedeni ile zararı en aza indirgemek için gerekli tedbirleri almak zorunda kaldıklarını, bu tedbirlerden en son çare olarak mümkün oldukça en az olmasına dikkat edilerek yedek vardiyanın kaldırılması kapsamında “Toplu İşçi Çıkarma” başlıklı prosedüre uygun olarak işçi tenkisatına gidildiğini, davacının iş sözleşmesinin bu kapsam feshedildiğini, davalı işyerinin hafta tatili ve genel tatillerde çalışma yapılmamasına, çok zorunlu olmayan alt işverenlerin sözleşmesinin sonlandırılmasına, ücretsiz izin uygulamasından vazgeçilmesine, işçilerin ihbar ve kıdem tazminatları ile hak ettikleri işçilik sair ödemelerinin yapılmasına, işçilerin aynı zamanda 6-10 ay süresinde işsizlik ödeneğinden yararlanabilmeleri sureti ile işçilerin iş akdinin feshedildiğini ve önlemlerin alındığını, davacının ve diğer 161 kişinin iş sözleşmelerinin geçerli nedenler ile kıdem ve ihbar tazminatı ödenmek sureti ile sonlandırıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, “…davalı işverence feshin son çare olarak uygulandığı iddiasının ispatlandığı, feshin geçerli nedene dayandığı…” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
Somut uyuşmazlıkta, davalı tarafından işletmesel karar sunulmuş, ancak işletmesel kararı uygulamak için aldığı tedbirlerin feshi gerekli kıldığı, feshin geçerli nedeni olduğu kanıtlanamamıştır. İşletmesel kararın amacı ve içeriğini serbestçe belirleyen işverenin, uygulamak için aldığı geçerli neden teşkil eden ve ayrıca istihdam fazlası doğuran tedbire ilişkin kararı sürekli ve kalıcı şekilde uygulayamadığı, dosya içerisine konulan, farklı mahkeme dosyalarına sunulan bilirkişi raporlarında da ayrıntılı şekilde anlatılmış olup, işletmesel kararda belirtilmesine rağmen 2016 yılında fazla mesai çalışmalarının azalan oranla birlikte devam ettiği, fesih öncesi dönem içerisinde yeni personel alımının mevcut olduğu ve fesih dönemi sonrasında yeni iş gücüne ihtiyaç duyulması nedeniyle işten çıkartılan personellerden bir kısmının yeniden işbaşı yapmak üzere geri çağrıldığı, davalı tarafça alınan işletmesel karara uygun davranılmadığı ve bu nedenle uygulama farklılığı nedeniyle tutarlı olduğunun kabul edilemeyeceği görülmekle, mahkeme dosyasına sunulan bilirkişi raporuna itibar edilmemiştir. Davalı tarafından fesihte son çare ilkesi gereği, işçilere ücretsiz izin uygulaması, fazla mesai uygulamalarını kaldırılması ve benzeri alınabilecek diğer tedbirlerinin alındığı hususu ispatlanamamıştır. Kayıtlarda 2015 yılı son aylarına doğru fazla mesai yapılmaya devam edildiği anlaşılmaktadır. İş sözleşmesinin feshine son çare olarak gidilmesi ilkesi ve işverenin iş sözleşmesinin geçerli nedenlerle feshetmek istediği işçiyi başka bir işte çalıştırma olanaklarını araştırma ve bunları işçiye önerme yönünde bir yükümlülüğü gereği davacıya alternatif bir iş teklif edildiğine ilişkin bilgi ve belge de sunulmamış olup, feshin son çare olma ilkesine uyulmadığı, nitekim Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre işverenin birden fazla işyeri varsa, son çare olarak işçinin diğer işyerlerinde çalıştırılmasının mümkün olup olmadığı araştırılmalı, işçinin çalıştırılacağı diğer işyerlerinin aynı işletme içinde yer alması veya aynı iş kolunda olması hatta aynı ilde bulunması dahi zorunlu olmayıp, işyerinin aynı gerçek veya tüzel kişi işverene ait olması yeterli olduğundan ve dosya içerisinde davalı işletmenin aynı iş kolunda başka işyerlerinin de olduğu anlaşıldığından, fesih geçerli kabul edilemez. Açıklanan nedenle davanın kabulü yerine yazılı gerekçe ile reddi hatalıdır.
4857 sayılı İş Yasası'nın 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,
3. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
4. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,
5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6. Davacının yaptığı 277,70 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7. Davacı vekil ile temsil edildiğinden karar tarihindeki AAÜT.si uyarınca belirlenen 1.980,00 TL. Maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8. Temyiz harcının ilgilisine iadesine, 21.12.2017 tarihinde kesin olarak karar verildi.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Bilgi Sistemi. Metin resmî kaynaktaki hâliyle aktarılmıştır; kararda anonimleştirilmeden kalmış kişisel veriler “...” ile gizlenmiştir.
Benzer Kararlar
Yargıtay 9. HD 23.06.2015
İşçinin Yerine Kimse Alınmasa da Muvazaalı İşçi Temini Ekonomik Nedenli Feshi Geçersiz Kıldı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2015/15923 · K. 2015/22835
Aynı işverenin ekonomik nedenle çıkarma yaparken muvazaalı işlemle işçi temin ettiği emsal dosyalarda saptandığından, davacının pozisyonuna kimse alınmasa da fesih tutarsız uygulama nedeniyle geçersiz sayılmıştır.
Bozma İşe İade Davası
Yargıtay 9. HD 25.12.2014
İşçinin İşi Başkasına Yaptırılıp Yeni İşçi Alınınca Ekonomik Nedenli Fesih Geçersiz Sayıldı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2014/26673 · K. 2014/40288
İşçinin işinin hâlen başka bir işçiye yaptırıldığı ve çıkarmalarla aynı tarihlerde çok sayıda yeni işçi alındığı dosyada, ekonomik nedenle yapılan fesihte işverenin tutarlı davranmadığı kabul edilmiştir.
Bozma İşe İade Davası
Yargıtay 9. HD 07.12.2021
İhbar Öneli Sürerken Açılan Fesih Hükümsüzlüğü Tespit Davasında Hukuki Yarar Yok
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2021/11843 · K. 2021/16274
İhbar öneli kullanılırken açılan davada feshin hükümsüzlüğünün tespiti için güncel hukuki yarar bulunmadığından asli talebin reddi, ferî işe iade talebinin incelenmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Bozma İşe İade Davası
Yargıtay 9. HD 13.06.2017
Toplu Çıkarmada Fesihle Aynı Tarihli Gönüllü Ayrılma Dilekçesi İşe İadeye Engel Olmadı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2016/14202 · K. 2017/10330
Fesih bildirimiyle aynı tarihi taşıyan gönüllü ayrılma dilekçesi, toplu çıkarma sürecinde tazminatların ödenmesi koşuluyla baskı altında imzalatıldığı kabul edilerek geçersiz sayılmıştır.
Bozma İşe İade Davası
İşe İade Davası Konusundaki 13 Kararın Tümü
İlgili Rehber ve Hesaplama Araçları
- Fazla Çalışma Ücreti Hesaplama
- Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır
- Haklı Nedenle Fesih
- İşe İade Süreleri Hesaplama
- İş Hukuku Rehberi
- İş Hukuku İçtihatları
- Hukuk Sözlüğü: İşe İade Davası Nedir?
- Fesih Sonrası Hak Arama: Süreler ve İşe İade 2026
- İşe İade Davası mı, İşçilik Alacağı Davası mı?
Benzer Bir Hukuki Sorununuz mu Var?
Benzer görünen uyuşmazlıklarda dahi olayın koşulları sonucu değiştirebilir. Kira, iş, aile ve boşanma ile ceza hukuku alanlarındaki uyuşmazlıklarda dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Mete ŞAHİN ile iletişime geçebilirsiniz (Yenimahalle, Ankara).
Telefon: 0552 725 25 18 · WhatsApp ile Yazın · İletişim Formu
Bu sayfadaki özet ve açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Esas alınması gereken metin, kararın resmî tam metnidir; olayın koşullarındaki farklılıklar sonucu değiştirebilir. Kararlar verildikleri tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmelidir; sonraki kanun değişiklikleri kararın bugünkü uygulamadaki yerini etkileyebilir. Özetler, kararın resmî metnine dayanılarak hazırlanmakta ve yayımdan önce bu metinle karşılaştırılarak kontrol edilmektedir. İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN.