top of page

Site İçi Arama

Bu sitede ara

Boş arama ile 40 sonuç bulundu

  • Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği 2026: Velayet, Nafaka, Tazminat ve Mal Rejimi Maddeleri

    Bu şablon 18 Eylül 2026 tarihinde 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166, m. 174–176, m. 182 ve m. 184'ün mevzuat.gov.tr'deki güncel metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. UYARI: Aşağıdaki metin genel bir taslaktır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Protokol, boşanmanın mali sonuçlarını ve çocukların durumunu kalıcı biçimde düzenler; imzalanmadan önce her iki tarafın da bir avukata danışması gerekir. Kısa cevap: Anlaşmalı boşanma protokolü, en az bir yıl sürmüş evlilikte eşlerin boşanma ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında vardıkları anlaşmayı içeren belgedir (TMK m. 166/3). Hâkim tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeli ve protokolü uygun bulmalıdır; hâkim onaylamadıkça boşanmanın fer'i sonuçlarına ilişkin anlaşma geçerli olmaz (TMK m. 184/5). 1. Anlaşmalı Boşanmanın Şartları (TMK m. 166/3) Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır. Eşler birlikte başvurmalı ya da bir eş diğerinin açtığı davayı kabul etmelidir. Hâkim tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir; vekil aracılığıyla dinlenme yeterli değildir. Hâkim, boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilen düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; değişiklik taraflarca kabul edilirse boşanmaya hükmolunur. Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki seçim ve dava öncesi hazırlık için Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada İlk Hazırlık yazısına bakılabilir. 2. Protokolde Düzenlenmesi Gereken Konular Konu Dayanak Not Boşanma iradesi TMK m. 166/3 Her iki eşin açık beyanı Velayet TMK m. 182 Çocuğun sağlık, eğitim ve ahlak yararı esas alınır Kişisel ilişki TMK m. 182 Hafta sonu, tatil ve bayram düzeni açık yazılmalı İştirak nafakası TMK m. 182 Velayet kendisine verilmeyen eş, bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır Yoksulluk nafakası TMK m. 175 Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş isteyebilir; feragat mümkündür Maddi ve manevi tazminat TMK m. 174 İstenmiyorsa açıkça feragat yazılmalı Mal rejiminin tasfiyesi TMK m. 202 vd. Edinilmiş mallara katılma rejimi; taşınmaz, araç, hesap, ziynet ve ev eşyası tek tek yazılmalı Ödeme biçimi TMK m. 176 Maddi tazminat ve nafaka toptan veya irat biçiminde; manevi tazminat irat olamaz Yargılama gideri ve vekâlet ücreti HMK m. 323, m. 326 Kimin karşılayacağı belirtilmeli 3. Protokolün Hukuki Niteliği Boşanmanın fer'i sonuçlarına ilişkin anlaşmalar hâkim tarafından onaylanmadıkça geçerli olmaz (TMK m. 184/5). Protokol, karara geçirildiği ölçüde hüküm doğurur; kararda yer almayan sözlü anlaşmalar bağlayıcı değildir. Boşanma kararının kesinleşmesinden sonra velayet (TMK m. 183), kişisel ilişki ve nafaka düzenlemeleri, şartların değişmesi hâlinde yeniden dava konusu yapılabilir; mal rejimi ve tazminat konuları ise kural olarak kesinleşir. Nafakanın sonradan artırılması için Nafaka Artışı: Yoksulluk ve İştirak Nafakası, mal rejimi için Mal Rejiminin Tasfiyesi: Katılma Alacağı ve Ziynet Alacağı yazılarına bakılabilir. 4. Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği Aşağıdaki örneğin düzenlenebilir hâlini indirebilirsiniz: Anlaşmalı boşanma protokolü örneğini Word (.docx) olarak indirin. ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ Taraflar: Davacı: […] (T.C. kimlik no: […]; adres: […]) Davalı: […] (T.C. kimlik no: […]; adres: […]) Taraflar […] tarihinde evlenmiş olup evlilik bir yıldan uzun sürmüştür. Müşterek çocuk: […] (doğum tarihi: […]) / Müşterek çocuk bulunmamaktadır. 1. Boşanma: Taraflar, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ve ortak hayatın sürdürülmesinin kendilerinden beklenemeyeceğini kabul ederek 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca anlaşmalı olarak boşanmayı kabul etmişlerdir. 2. Velayet: Müşterek çocuk […]'nın velayeti […]'ya (anne/baba) verilecektir. 3. Kişisel ilişki: Velayet kendisine verilmeyen […], çocukla her ayın […] ve […] hafta sonları Cumartesi saat […]'dan Pazar saat […]'a kadar; dinî bayramların ikinci günü saat […]–[…] arasında; yarıyıl tatilinin […] haftasında ve yaz tatilinde […] tarihleri arasında kişisel ilişki kuracaktır. Çocuk, kişisel ilişki başlangıcında velayet sahibinin adresinden alınacak ve aynı adrese teslim edilecektir. 4. İştirak nafakası: […], müşterek çocuk için her ayın […] gününe kadar aylık […] TL iştirak nafakasını […] adına açılmış […] Bankası […] IBAN numaralı hesaba ödeyecektir. Nafaka her yıl […] (örneğin TÜİK tarafından açıklanan on iki aylık ortalama TÜFE değişim oranı) oranında artırılacaktır. Nafaka, çocuk ergin olana kadar; eğitimine devam ediyorsa eğitim süresince devam eder. 5. Yoksulluk nafakası: Taraflar birbirlerinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir. / […], […]'ya aylık […] TL yoksulluk nafakası ödeyecektir. 6. Maddi ve manevi tazminat: Taraflar, TMK m. 174 kapsamında birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talep etmediklerini, bu haklarından feragat ettiklerini beyan ederler. / […], […]'ya […] TL maddi ve […] TL manevi tazminatı […] tarihine kadar ödeyecektir. 7. Mal rejiminin tasfiyesi: […] ada […] parselde kayıtlı taşınmaz […]'da kalacak; […] plakalı araç […]'da kalacaktır. Ortak konuttaki ev eşyaları […] şeklinde paylaşılmıştır. Düğünde takılan ziynet eşyaları […]'da kalacaktır / […] tarafından […] tarihine kadar iade edilecektir. Taraflar bu paylaşım dışında edinilmiş mallara katılma rejiminden (TMK m. 202 vd.) doğan katılma alacağı, değer artış payı ve katkı payı taleplerinden karşılıklı olarak feragat ettiklerini beyan ederler. 8. Ortak konut: […] adresindeki ortak konut […] tarihine kadar […] tarafından tahliye edilecektir. / Kira sözleşmesi […] tarafından devralınacaktır. 9. Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti: Taraflar yargılama giderlerini […] (eşit olarak / kendi üzerlerinde bırakarak) karşılayacak; birbirlerinden vekâlet ücreti talep etmeyeceklerdir. 10. Genel hüküm: Taraflar bu protokolü serbest iradeleriyle, hukuki sonuçlarını bilerek imzalamışlardır. Protokol, mahkemece onaylanması ve karara geçirilmesi kaydıyla hüküm doğurur (TMK m. 184/5). Tarih: […] Davacı (ad, soyad, imza): […] Davalı (ad, soyad, imza): […] 5. Doldururken Dikkat Edilecek Noktalar Nafaka tutarları, artış oranı ve ödeme günü rakamla ve açıkça yazılmalıdır; "makul bir tutar" gibi ifadeler uygulanamaz. Kişisel ilişki günleri saat ve teslim yeriyle birlikte belirlenmelidir; belirsizlik ileride icra sorunlarına yol açar. Feragat edilen haklar (yoksulluk nafakası, tazminat, mal rejimi alacakları) protokolde açıkça yazılmalıdır; yazılmayan kalemler için sonradan dava açılabilir. Taşınmaz devri protokolle kendiliğinden gerçekleşmez; tapu devri için kararın kesinleşmesi ve tapu işlemi gerekir. Hâkim duruşmada tarafları bizzat dinler; taraflardan biri duruşmaya gelmez veya protokolden dönerse anlaşmalı boşanma gerçekleşmez ve dava çekişmeli olarak devam eder. Çocuğun üstün yararına aykırı düzenlemeleri hâkim değiştirebilir (TMK m. 166/3); bu değişiklik taraflarca kabul edilmezse boşanmaya hükmedilmez. Aile hukukuna ilişkin diğer yazılar için Aile ve Boşanma kategorisine bakılabilir. Sözlükten İlgili Terimler Anlaşmalı Boşanma Velayet Kişisel İlişki Kurulması İştirak Nafakası Yoksulluk Nafakası Mal Rejiminin Tasfiyesi Sık Sorulan Sorular Anlaşmalı Boşanma için Evlilik Kaç Yıl Sürmüş Olmalı? En az bir yıl (TMK m. 166/3). Bir yılı doldurmamış evliliklerde anlaşmalı boşanma yolu kapalıdır; genel boşanma sebeplerine dayanılması gerekir. Protokolü Avukat Hazırlamak Zorunda mı? Zorunlu değildir; ancak protokol nafaka, velayet ve mal rejimi gibi kalıcı sonuçlar doğurduğundan ve hâkim onayı olmadan geçerli olmadığından (TMK m. 184/5) avukat incelemesi önerilir. Anlaşmalı Boşanma Kaç Celsede Biter? Kanun bir süre öngörmez. Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve protokolü uygun bulması hâlinde tek duruşmada karar verilebilir (TMK m. 166/3); kararın kesinleşmesi için tebliğ ve kanun yolu süreleri ayrıca işler. Protokolden Sonra Nafaka Değiştirilebilir mi? Evet. Yoksulluk nafakasında tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi (TMK m. 176/4), iştirak nafakasında durumun değişmesi (TMK m. 331) hâlinde nafakanın artırılması veya azaltılması istenebilir. İlgili içtihatlar: Anlaşmalı Boşanma ve Protokol içtihatları (19 karar) Protokolün somut duruma uyarlanması ve anlaşmalı boşanma sürecinin işleyişi hakkında bilgi için Av. Mete ŞAHİN’in anlaşmalı ve çekişmeli boşanma sayfasına bakabilirsiniz. UYARI: Bu şablon bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya uyarlanmadan ve avukat incelemesinden geçmeden kullanılmamalıdır. Şablonun kullanılmasından doğan sonuçlardan Hukuk Anlatır sorumlu değildir.

  • Mal Rejiminin Tasfiyesi: Katılma Alacağı ve Ziynet Alacağı

    Bu yazıdaki mevzuat ve yargı kararları en son 14 Eylül 2026 tarihinde gözden geçirilmiştir. Kısa cevap: Boşanmada mal paylaşımı, malların ikiye bölünmesi değil, her eşin diğerinin edinilmiş mallarının artık değerinin yarısı üzerindeki parasal alacağının hesaplanmasıdır. Ziynet alacağı ise mal rejiminden ayrı bir istemdir ve kural olarak ziynet eşyasının kadına ait sayılması esasına dayanır. Aşağıda mal ayrımı, katılma alacağının hesabı, değer artış payı, ziynet alacağı ve süreler açıklanmaktadır. Genel çerçeve Aile ve Boşanma Hukuku Rehberi sayfasında yer almaktadır. Hangi Rejim Uygulanır? Eşler evlenirken ya da sonradan bir mal rejimi sözleşmesi yapmamışlarsa edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu rejim 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten önce evlenen eşlerde, 2002 öncesi dönem bakımından mal ayrılığı rejimi esas alınır; bu nedenle uzun süreli evliliklerde tasfiye iki ayrı dönem olarak yürütülür. Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal Ayrımı Edinilmiş mal: çalışmanın karşılığı edinimler, sosyal güvenlik ve sosyal yardım ödemeleri, çalışma gücünün kaybından doğan tazminatlar, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler. Kişisel mal: yalnız kişisel kullanıma yarayan eşya, rejim başlangıcında eşe ait olan mallar, miras ve karşılıksız kazandırmayla edinilen mallar, manevi tazminat alacakları ve kişisel malların yerine geçen değerler. Bir malın hangi gruba girdiği çekişmeliyse, edinilmiş sayılması karinesi işler; kişisel mal olduğunu ileri süren eş bunu ispatla yükümlüdür. Banka kayıtları, tapu ve kredi belgeleri bu noktada belirleyici olur. Katılma Alacağının Hesabı Artık değerin bulunması. Her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar düşülür. Denkleştirme. Kişisel mal ile edinilmiş mal arasında yapılmış değer aktarımları karşılıklı olarak denkleştirilir. Yarı oranında katılma. Her eş, diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde alacak hakkına sahip olur. Takas. Karşılıklı alacaklar takas edilerek tek bir ödeme tutarı belirlenir. Değerlendirme anı kural olarak tasfiye anıdır; yani malın bugünkü değeri esas alınır. Bu nedenle dava süresince yapılan değer tespitleri ve bilirkişi raporları sonucu doğrudan etkiler. Değer Artış Payı Bir eş, diğerinin malının edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında o maldaki değer artışından katkısı oranında alacak isteyebilir; değer kaybı varsa katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK m. 227). Değer artış payı katılma alacağından ayrı bir istemdir ve katkının ispatına bağlıdır. Ziynet Alacağı Ziynet eşyası, mal rejiminin tasfiyesinden ayrı bir istem konusudur. Yargı uygulamasında kural, düğünde takılan ziynetin kadına ait sayılmasıdır; erkeğe özgü olduğu açıkça anlaşılan takılar bunun dışındadır. Ziynetin iade edilmediği ya da bozdurulduğu ileri sürülüyorsa, varlığının ve miktarının ispatı isteyen tarafa düşer. Uygulamada düğün görüntüleri, tanık beyanları ve kuyumcu kayıtları başlıca delillerdir. Ziynetin ortak ihtiyaçlar için rızayla harcandığı savunması da ispata muhtaçtır ve bu yük savunmayı ileri süren tarafa aittir. Nafaka ve Tazminat İstemleriyle İlişkisi Mal rejiminin tasfiyesi; yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ile maddi ve manevi tazminattan bağımsız bir istemdir. Nafaka, geçim ihtiyacına; tazminat, kusur ve zarara; tasfiye ise rejim süresince edinilen malvarlığına ilişkindir. Mevcut bir nafakanın alım gücünü karşılaştırmak için Nafaka Artış Hesaplama aracı kullanılabilir. Anlaşmalı boşanmada tarafların bu kalemlerin tümünü kapsayan bir düzenleme yapması gerekir. Bir yıllık süre koşulunu kontrol etmek için Anlaşmalı Boşanma Bir Yıl Kontrolü aracına bakılabilir. Sözlükten İlgili Terimler Katılma Alacağı Edinilmiş Mal Kişisel Mal Artık Değer Değer Artış Payı Ziynet Alacağı Sık Sorulan Sorular Yasal Mal Rejimi Nedir ve Ne Zaman Başlar? Eşler başka bir rejim seçmedikçe edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu rejim 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir; bu tarihten önceki dönem bakımından mal ayrılığı rejimi esas alınır ve iki dönem ayrı ayrı değerlendirilir. Hangi Mallar Edinilmiş, Hangileri Kişisel Sayılır? Çalışmanın karşılığı olan edinimler, sosyal güvenlik ödemeleri, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler edinilmiş maldır. Eşin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya, rejim başlangıcında sahip olduğu mallar, miras ve karşılıksız kazandırmalar ile manevi tazminat alacakları ise kişisel maldır. Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır? Her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar düşülerek artık değer bulunur. Diğer eş, bu artık değerin yarısı üzerinde katılma alacağına sahiptir. Karşılıklı alacaklar takas edilir (TMK m. 236/1). Katılma Alacağı Ayni Bir Hak mıdır? Hayır. Katılma alacağı parasal bir alacak hakkıdır; alacaklı eş, taşınmazın tapusuna doğrudan ortak olma hakkı kazanmaz. Ancak alacağın güvence altına alınması için ihtiyati tedbir gibi geçici korumalar talep edilebilir. Ziynet Eşyası Kime Aittir? Kural olarak düğünde takılan ziynet eşyası kadına ait kabul edilir. Aksini ileri süren tarafın bunu ispat etmesi gerekir. Ziynetin bozdurularak ortak ihtiyaçlara harcandığı iddiası da ispata muhtaçtır. Mal Rejimi Tasfiyesi Ne Zaman Zamanaşımına Uğrar? Yargı uygulamasında katılma alacağı istemleri, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabi tutulmaktadır. Tasfiye davası boşanma davasıyla birlikte açılabileceği gibi ayrıca da açılabilir. Kaynaklar 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m. 202, m. 218-241, m. 227 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m. 146 Yargıtay Karar Arama İlgili araçlar: Nafaka Artış Hesaplama · Anlaşmalı Boşanma Bir Yıl Kontrolü · Hukuk Sözlüğü İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz. Boşanmanın mali sonuçlarına ilişkin genel bilgiler, Av. Mete ŞAHİN’in Yenimahalle ve Ankara Boşanma ve Aile Hukuku Avukatı sayfasında yer alır. Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez. İlgili içtihatlar: Mal Rejimi, Katılma Alacağı ve Katkı Payı içtihatları (30 karar) · Ziynet Eşyası Alacağı içtihatları (37 karar)

  • Uzlaşma Kapsamındaki Suçlar 2026: Liste, İstisnalar ve Süreç

    Av. Mete ŞAHİN · Ankara Barosu Sicil No: 42455 · Son güncelleme: 23 Eylül 2026 Kısa cevap Uzlaştırma kapsamı kanunla belirlenir; taraf iradesiyle genişletilemez. Üç grup vardır: şikâyete bağlı suçlar, CMK m. 253/1-b'de tek tek sayılan suçlar ve adli süreçteki çocuklar bakımından üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar (m. 253/1-c). Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip (TCK m. 123/A) ve hakaret (TCK m. 125) uzlaştırmaya tabi değildir. Uzlaşma teklifine 7 gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Uzlaştırmacı işlemleri 30 gün içinde sonuçlandırır; büro bu süreyi her defasında 20 günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir (CMK m. 253/12). Kapsamdaki suçta uzlaştırma uygulanmadan düzenlenen iddianame iade edilir (CMK m. 174/1-c); dava açılmışsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir (CMK m. 254/1). İçindekiler Uzlaştırma Nedir? Hangi Suçlar Uzlaşmaya Tabidir? CMK m. 253/1-b'de Sayılan Suçlar Uzlaştırmaya Gidilemeyen Suçlar 2025 Sonu ve 2026 Değişiklikleri Resmî Suç Listesi Nerede? Uzlaşma Teklifi ve 7 Günlük Süre Uzlaştırma Süreci Ne Kadar Sürer? Müzakereler Gizli midir? Uzlaşma Sağlanırsa Ne Olur? Edim Ne Olabilir, Ne Kadar Para İstenir? Uzlaştırma ile Arabuluculuk Farkı Yargıtay Uygulaması Sıkça Sorulan Sorular 1. Uzlaştırma Nedir? Uzlaştırma, belirli suçlarda şüpheli veya sanık ile mağdur veya suçtan zarar görenin bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmasına imkân veren bir ceza muhakemesi kurumudur. Amacı, zararın giderilmesi ve uyuşmazlığın yargılamaya gerek kalmadan çözülmesidir. Uzlaştırma bir usul zorunluluğudur: uzlaştırmaya tabi olduğu dosyadan açıkça anlaşılan bir suçta uzlaştırma uygulanmadan düzenlenen iddianame iade edilir (CMK m. 174/1-c); dava açıldıktan sonra suçun uzlaşma kapsamında olduğu anlaşılırsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir (CMK m. 254/1). Taraflara ulaşılamaması gibi hâllerde ise uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır (CMK m. 253/6). 2. Hangi Suçlar Uzlaşmaya Tabidir? 5271 sayılı CMK m. 253/1 uyarınca üç grup suçta uzlaştırma girişiminde bulunulur: a) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar. b) Şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın, Türk Ceza Kanunu'nda yer alan ve maddede tek tek sayılan suçlar. c) Mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, adli süreçteki çocuklar bakımından ayrıca, üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar. (Bu bentteki "suça sürüklenen" ibaresi, 8/8/2026 tarihli 7593 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle "adli süreçteki" olarak değiştirilmiştir.) Diğer kanunlarda yer alan suçlarda ise, şikâyete bağlı olanlar dışında, uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için kanunda açık hüküm bulunması gerekir (CMK m. 253/2). 3. CMK m. 253/1-b'de Sayılan Suçlar Madde metninde sayılan suçlar şunlardır (11 alt bent): Kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, TCK m. 86; m. 88) Taksirle yaralama (TCK m. 89) Tehdit (TCK m. 106/1) Konut dokunulmazlığının ihlali (TCK m. 116) İş ve çalışma hürriyetinin ihlali (TCK m. 117/1; m. 119/1-c) Hırsızlık (TCK m. 141) Güveni kötüye kullanma (üçüncü fıkra hariç, TCK m. 155; üçüncü fıkra, suçun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması hâlidir) Dolandırıcılık (TCK m. 157) Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi (TCK m. 165) Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (TCK m. 234) Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması (dördüncü fıkra hariç, TCK m. 239) Bu liste, şikâyete bağlı suçlarla (m. 253/1-a) ve çocuklara ilişkin (c) bendiyle birlikte değerlendirilmelidir; dosyanızdaki suçun kapsamda olup olmadığı madde metninden kontrol edilmelidir. 4. Uzlaştırmaya Gidilemeyen Suçlar CMK m. 253/3 açık bir sınır çizer. Buna göre soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile: cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip suçunda (TCK m. 123/A), hakaret suçunda (TCK m. 125) uzlaştırma yoluna gidilemez. Hakaret suçunun kapsam dışı olması, uygulamada en çok yanlış bilinen noktadır: şikâyete bağlı olması uzlaştırmaya tabi olduğu anlamına gelmez. Aynı fıkra uyarınca, uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz. 5. 2025 Sonu ve 2026 Değişiklikleri 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun'un 24. maddesiyle m. 253/3'e eklenen cümle bu kurala bir istisna getirmiştir: önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suçun birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır. Örneğin aynı mağdura karşı birlikte işlenen hakaret (önödeme kapsamında) ve tehdit (TCK m. 106/1, uzlaştırma kapsamında) suçlarında, tehdit bakımından uzlaştırma yoluna gidilir. Aynı maddeyle m. 253'te iki değişiklik daha yapılmıştır: m. 253/3'teki hakaret istisnası "(125 inci maddenin ikinci fıkrası)" yerine "(madde 125)" olarak yazılmış, böylece hakaret suçunun tamamı uzlaştırma dışına alınmıştır; güveni kötüye kullanma ise üçüncü fıkra hariç olarak sınırlandırılmıştır (TCK m. 155/3: suçun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması). Hakaret suçu, TCK m. 125/3-a hâli hariç, önödeme kapsamındadır (TCK m. 75/6-a-2). Bu değişiklikler 25/12/2025'te yürürlüğe girmiştir; o tarihte uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyalarda m. 253/3'teki değişiklik uygulanmaz (CMK geçici m. 8). Madde 253'te daha yeni bir değişiklik de vardır: 8/8/2026 tarihli 7593 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle m. 253/1-c'deki "suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki" olarak değiştirilmiştir (yürürlük: 18/8/2026). 2025 ve öncesine ait içerikler bu değişiklikleri yansıtmaz. 6. Resmî Suç Listesi Nerede? Kapsam sorusunda esas alınacak metin CMK m. 253'tür. İnternette dolaşan listeler 7571 sayılı Kanun'la (yürürlük 25/12/2025) ve 7593 sayılı Kanun'la (yürürlük 18/8/2026) yapılan değişiklikleri yansıtmıyor olabilir; bu nedenle her listeyi madde metniyle karşılaştırın. 7. Uzlaşma Teklifi ve 7 Günlük Süre CMK m. 253/4 uyarınca uzlaştırmacı, uzlaşma teklifini açıklamalı tebligat veya istinabe yoluyla da yapabilir. Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar gören, kendisine uzlaşma teklifinde bulunulduktan itibaren yedi gün içinde kararını bildirmediği takdirde teklifi reddetmiş sayılır. Bu süre, 7/11/2024 tarihli 7531 sayılı Kanun'la üç günden yedi güne çıkarılmıştır; eski kaynaklarda "üç gün" yazması bu nedenledir. Süre kısadır; teklifin tebliğ tarihinin ve verilen cevabın dosyada net olması önemlidir. Süre hesabınızı tarih ve süre hesaplama aracımızla kontrol edebilirsiniz. 8. Uzlaştırma Süreci Ne Kadar Sürer? CMK m. 253/11 uyarınca görevlendirilen uzlaştırmacıya, soruşturma dosyasında yer alan ve Cumhuriyet savcısınca uygun görülen belgelerin birer örneği verilir. CMK m. 253/12 uyarınca uzlaştırmacı, belgelerin birer örneği kendisine verildikten itibaren en geç otuz gün içinde uzlaştırma işlemlerini sonuçlandırır. Uzlaştırma bürosu bu süreyi her defasında yirmi günü geçmemek üzere en fazla iki kez daha uzatabilir. Yani uzlaştırmacının işlem süresi, belgelerin kendisine verilmesinden itibaren en fazla 30 + 20 + 20 = 70 gündür. 9. Müzakereler Gizli midir? Evet. CMK m. 253/13 uyarınca uzlaştırma müzakereleri gizli olarak yürütülür. CMK m. 253/20 uyarınca da müzakereler sırasında yapılan açıklamalar, uzlaşmanın sağlanıp sağlanmamasından bağımsız olarak herhangi bir soruşturma ve kovuşturmada ya da davada delil olarak kullanılamaz. Ancak daha önce mevcut olan bir belge veya olgunun müzakerede ileri sürülmüş olması, onun delil olarak kullanılmasına engel değildir (Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği m. 32/4). Bu güvence, tarafların açık konuşabilmesi için vardır. 10. Uzlaşma Sağlanırsa Ne Olur? Uzlaşmanın gerçekleşmesi hâlinde, soruşturma evresinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi; kovuşturma evresinde ise davanın düşmesi gündeme gelir. Bu kararlar, edimin def'aten (bir defada) yerine getirilmesi hâlinde verilir. Edimin yerine getirilmesi ileri tarihe bırakılır, takside bağlanır veya süreklilik arz ederse soruşturmada kamu davasının açılmasının ertelenmesine (CMK m. 253/19), kovuşturmada durmaya (CMK m. 254/2) karar verilir; uzlaşmanın gerekleri yerine getirilmezse soruşturmada kamu davası açılır, kovuşturmada yargılamaya kaldığı yerden devam edilir. Uzlaşma sağlandığında, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK m. 253/19). Bu nedenle uzlaşma belgesinde edimin içeriği ve ifa zamanı açıkça yazılmalıdır; belirsiz edim sonradan uyuşmazlık doğurur. 11. Edim Ne Olabilir, Ne Kadar Para İstenir? Kanunda edimin miktarı için sabit bir tarife yoktur. Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği m. 33 uyarınca edim; zararın tazmini veya eski hâle getirme, bir kamu kurumuna, kamu yararına hizmet veren özel bir kuruluşa veya yardıma muhtaç kişilere bağış, belirli hizmetlerin geçici süreyle yerine getirilmesi, topluma faydalı birey olmayı sağlayacak bir programa katılım veya özür dileme olabilir; taraflar edimsiz de uzlaşabilir. Cumhuriyet savcısı edimin hukuka uygunluğunu denetler (CMK m. 253/17). Miktar tarafların anlaşmasına bağlıdır; "uzlaşmada şu kadar para istenir" biçimindeki genellemelerin hukuki dayanağı yoktur. 12. Uzlaştırma ile Arabuluculuk Farkı Uzlaştırma Arabuluculuk Alan Ceza muhakemesi Özel hukuk uyuşmazlıkları Dayanak CMK m. 253 vd. 6325 sayılı HUAK Kapsam Kanunda sayılan suçlar Tarafların serbestçe tasarruf edebileceği özel hukuk uyuşmazlıkları (bazılarında dava şartı) Sonucu KYOK veya davanın düşmesi (edim ertelenirse KAAE veya durma kararı) Anlaşma belgesi (şerhle ya da kanundaki koşullarla ilam niteliğinde belge) Yürüten Uzlaştırmacı (Bakanlık sicili) Arabulucu (Bakanlık sicili) Bkz. Uzlaştırma ve Arabuluculuk. 13. Yargıtay Uygulaması Uzlaştırmanın usul zorunluluğu olduğu, Yargıtay 2. Ceza Dairesi, E. 2026/1648, K. 2026/4571, T. 10.03.2026 kararında açıkça ortaya konmuştur: "uzlaştırma işlemlerinin yerine getirilmesi için dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi ve sonucuna göre hükümlünün hukukî durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden … yazılı şekilde hüküm kurulması, hukuka aykırı bulunmuştur." Karar, uzlaştırma aşaması atlanarak kurulan hükmün hukuka aykırı bulunduğunu göstermektedir. Sözlükten İlgili Terimler Uzlaştırma Şikâyete Bağlı Suç Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı Ön Ödeme Soruşturma ve Kovuşturma İddianamenin İadesi Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi 14. Sıkça Sorulan Sorular Hangi Suçlar Uzlaşmaya Tabidir? Şikâyete bağlı suçlar, CMK m. 253/1-b'de tek tek sayılan suçlar ve adli süreçteki çocuklar bakımından (mağdurun gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla) üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar (m. 253/1-c). Kasten yaralama (m. 86/3 hariç), taksirle yaralama, tehdit (m. 106/1), konut dokunulmazlığının ihlali, hırsızlık (m. 141), güveni kötüye kullanma (m. 155/3 hariç) ve dolandırıcılık (m. 157) bunlar arasındadır. Hakaret Suçunda Uzlaşma Olur mu? Hayır. CMK m. 253/3 uyarınca şikâyete bağlı olsa bile hakaret suçunda (TCK m. 125) uzlaştırma yoluna gidilemez. Buna karşılık hakaret suçu, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi (m. 125/3-a) hâli hariç, önödeme kapsamındadır (TCK m. 75/6-a-2). 2026 Yılında Uzlaştırma Kapsamına Giren Suçlar Hangileridir? Kapsam CMK m. 253/1'de belirlenir: şikâyete bağlı suçlar, m. 253/1-b'nin 11 alt bendinde sayılan suçlar ve adli süreçteki çocuklar bakımından üst sınırı üç yılı geçmeyen suçlar (m. 253/1-c). 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun'la hakaret suçunun tamamı uzlaştırma dışına alınmış, güveni kötüye kullanmada m. 155/3 hâli kapsam dışı bırakılmış ve önödeme kapsamındaki bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenen uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümlerinin uygulanacağı eklenmiştir. 8/8/2026 tarihli 7593 sayılı Kanun'la da (c) bendindeki "suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki" olarak değiştirilmiştir. Uzlaşma Teklifine Kaç Gün İçinde Cevap Verilmelidir? Yedi gün. Bu süre içinde karar bildirilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK m. 253/4). Uzlaştırma Süreci En Fazla Ne Kadar Sürer? Uzlaştırmacı için 30 gün; büro her defasında 20 günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir (CMK m. 253/12). Uzlaşmada Ne Kadar Para İstenir? Kanunda tarife yoktur. Edim para olabileceği gibi özür, zararın giderilmesi veya bir işin yapılması da olabilir; miktar tarafların anlaşmasına bağlıdır. Uzlaşma Sağlanırsa Ceza Alır mıyım? Uzlaşma gerçekleşir ve edim bir defada yerine getirilirse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturmada davanın düşmesine karar verilir. Edim ileri tarihe bırakılır, taksitlendirilir veya süreklilik arz ederse soruşturmada kamu davasının açılması ertelenir, kovuşturmada durma kararı verilir; edim yerine getirilmezse dava açılır veya yargılamaya devam edilir (CMK m. 253/19, 254/2). Uzlaştırma Yapılmadan Dava Açılabilir mi? Kapsamdaki suçlarda kural olarak hayır: uzlaştırma uygulanmadan düzenlenen iddianame iade edilir (CMK m. 174/1-c); dava açılmışsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir (CMK m. 254/1). Taraflara ulaşılamaması hâlinde uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır (CMK m. 253/6). Uzlaştırma aşaması atlanarak kurulan hüküm hukuka aykırıdır. Kaynaklar 5271 sayılı CMK m. 174/1-c, m. 253 (24/12/2025-7571/24 md. ile birinci fıkranın (b) bendinin (7) numaralı alt bendi ve üçüncü fıkra değiştirilmiş, üçüncü fıkraya cümle eklenmiştir; 8/8/2026-7593/15 md. ile birinci fıkranın (c) bendi değiştirilmiştir), m. 254, geçici m. 8 5237 sayılı TCK m. 75, 86, 88, 89, 106, 116, 117, 119, 123/A, 125, 131, 141, 155, 157, 165, 234, 239 Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği (RG 5/8/2017, 30145) m. 33 6325 sayılı HUAK m. 1, 18 Yargıtay 2. CD, E. 2026/1648, K. 2026/4571, T. 10.03.2026 İlgili içtihatlar: Kasten Yaralama içtihatları (13 karar) · Tehdit ve Hakaret içtihatları (30 karar) İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz. Şikâyet ile uzlaştırma arasındaki farka ilişkin açıklamalar, Av. Mete ŞAHİN Ceza Hukuku sayfasında da yer alır. Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.

  • Kira Sözleşmesi Örneği 2026: Konut Kira Sözleşmesi Şablonu (TBK m. 299–347)

    Bu şablon 18 Eylül 2026 tarihinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun kira sözleşmesine ilişkin m. 299–347 hükümlerinin mevzuat.gov.tr'deki güncel metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. UYARI: Aşağıdaki metin genel bir konut kira sözleşmesi taslağıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Kiracı aleyhine kanuna aykırı hükümler geçersizdir (TBK m. 343); somut duruma göre uyarlanması ve imzadan önce avukat incelemesi gerekir. Kısa cevap: Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da karşılığında kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 299). Konut ve çatılı işyeri kiralarında depozito üç aylık kirayı aşamaz (TBK m. 342), kira artışı bir önceki kira yılının on iki aylık ortalama TÜFE değişim oranını geçemez (TBK m. 344) ve kiracı sözleşme bitiminden en az on beş gün önce bildirmedikçe sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar (TBK m. 347). Kira ödemeleri tutarı ne olursa olsun banka veya PTT aracılığıyla yapılmalıdır. 1. Kira Sözleşmesinde Bulunması Gereken Unsurlar Unsur Dayanak Açıklama Taraflar ve kiralanan TBK m. 299 Kiraya veren, kiracı, taşınmazın açık adresi ve niteliği Kira süresi TBK m. 300 Belirli veya belirsiz süre; konutta bitiş kiraya verene fesih hakkı vermez (m. 347) Kira bedeli ve ödeme zamanı TBK m. 313–314 Aksi kararlaştırılmadıkça her ayın sonunda ödenir; sözleşmede gün belirlenebilir Yan giderler TBK m. 303, m. 314, m. 317 Kanunen kiraya verene ait yan giderlerin kiracıya yükletilmesi sözleşmede açıkça yazılmalı; olağan temizlik ve bakım giderleri kiracıya aittir Depozito TBK m. 342 En çok üç aylık kira; vadeli hesaba yatırılır, kiraya verenin onayı olmadan çekilemez Kira artışı TBK m. 344 On iki aylık ortalama TÜFE değişim oranını aşamaz Yenileme ve fesih TBK m. 347 Kiracı 15 gün önce bildirmedikçe bir yıl uzar; kiraya veren 10 yıllık uzama süresinden sonra 3 ay önceden bildirimle feshedebilir Ödeme yöntemi 328 Seri No.lu GVK Genel Tebliği Banka veya PTT aracılığıyla; elden ödeme özel usulsüzlük cezası doğurur Kira artış oranını hesaplamak için Kira Zammı ve Kira Artış Oranı Hesaplama aracı, depozitonun iadesi için Kira Depozitosu: Üst Sınır, Bankada Tutulması ve İadesi, banka zorunluluğu ve vergi için Kira Geliri Vergisi 2026 yazıları kullanılabilir. 2. Kiracı Aleyhine Konulamayacak Hükümler (TBK m. 343) Konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedelinin belirlenmesi dışında kiracı aleyhine değişiklik yapılamaz. Bu nedenle üç aylık kirayı aşan depozito, on iki aylık ortalama TÜFE değişimini aşan sabit artış oranı, kiraya verene süre sonunda tek taraflı fesih hakkı tanıyan hükümler ve kiracıyı her türlü onarımdan sorumlu tutan kayıtlar geçersizdir. Kira bedelini ödemeyen kiracıya verilecek süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gündür (TBK m. 315/2); sözleşmeyle kısaltılamaz. 3. Konut Kira Sözleşmesi Örneği Aşağıdaki örneğin düzenlenebilir hâlini indirebilirsiniz: Konut kira sözleşmesi örneğini Word (.docx) olarak indirin. KONUT KİRA SÖZLEŞMESİ 1. Taraflar Kiraya veren: […] (T.C. kimlik no: […]; adres: […]; telefon: […]) Kiracı: […] (T.C. kimlik no: […]; adres: […]; telefon: […]) 2. Kiralanan […] ili, […] ilçesi, […] Mahallesi, […] Caddesi/Sokağı, No: […], Daire: […] adresinde, tapuda […] ada […] parselde kayıtlı, […] oda […] salon, yaklaşık […] m² konut. Kiralanan, konut olarak kullanılmak üzere kiraya verilmiştir. 3. Kira süresi Kira süresi […] tarihinde başlayan bir (1) yıldır. Kiracı, sürenin bitiminden en az on beş gün önce yazılı bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzatılmış sayılır (TBK m. 347). 4. Kira bedeli ve ödeme Aylık kira bedeli […] TL'dir. Kira bedeli her ayın en geç […] gününe kadar kiraya verenin […] Bankası […] IBAN numaralı hesabına, açıklama kısmına "[…] ayı kira bedeli" yazılarak yatırılır. Elden ödeme yapılmaz. 5. Kira artışı Yenilenen kira dönemlerinde kira bedeli, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek üzere […] oranında artırılır (TBK m. 344). 6. Depozito (güvence) Kiracı, […] TL (en çok üç aylık kira bedeli) güvenceyi, kiraya verenin onayı olmaksızın çekilmemek üzere […] Bankası nezdinde vadeli bir tasarruf hesabına yatırır (TBK m. 342). Güvence, kira ilişkisinin sona ermesinde kiracının borcu bulunmadığı anlaşıldığında iade edilir. 7. Yan giderler Elektrik, su, doğalgaz, internet abonelikleri ve tüketim bedelleri ile apartman aidatının olağan giderlere ilişkin kısmı kiracıya; bina ortak alanlarının yenileme ve büyük onarım giderleri kiraya verene aittir. Kiralananın olağan kullanımı için gerekli temizlik ve bakım giderleri kiracı tarafından karşılanır (TBK m. 317). 8. Kullanım ve teslim Kiralanan, […] tarihinde sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda ve aşağıdaki demirbaşlarla teslim edilmiştir: […]. Kiracı, kiralananı özenle kullanmak ve komşulara gerekli saygıyı göstermekle yükümlüdür (TBK m. 316). Kiracı, kiraya verenin yazılı rızası olmadan kiralananı başkasına kiraya veremez ve kullanım hakkını devredemez (TBK m. 322/2). 9. Tahliye ve teslim Kira ilişkisi sona erdiğinde kiracı, kiralananı teslim aldığı durumda, olağan kullanımdan doğan eskimeler hariç, boş ve temiz olarak anahtarlarıyla birlikte teslim eder. 10. Bildirimler Taraflar, yukarıda yazılı adresleri tebligat adresi olarak kabul eder; adres değişikliği yazılı olarak bildirilmedikçe bu adreslere yapılan bildirimler geçerlidir. 11. Diğer hükümler Bu sözleşmede hüküm bulunmayan hâllerde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun kira sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır. Sözleşme […] sayfa ve […] maddeden ibaret olup iki nüsha düzenlenmiş, taraflarca okunarak […] tarihinde imzalanmıştır. Kiraya veren (ad, soyad, imza): […] Kiracı (ad, soyad, imza): […] Kefil (varsa; ad, soyad, T.C. kimlik no; azami kefalet tutarı, kefalet tarihi ve müteselsil kefillik kefilin el yazısıyla; imza; kefil evliyse eşinin yazılı rızası): […] 4. Doldururken Dikkat Edilecek Noktalar Depozito üç aylık kirayı aşmamalı ve vadeli hesapta tutulmalıdır (TBK m. 342); elden alınan depozito uyuşmazlıkta ispat sorunu yaratır. Artış maddesine sabit bir yüzde yazılacaksa, bu oran on iki aylık ortalama TÜFE değişiminden yüksek olamaz (TBK m. 344); aşan kısım geçersizdir. Kefalet varsa kefilin sorumlu olduğu azami tutar ve kefalet tarihi kefilin el yazısıyla yazılmalıdır, aksi hâlde kefalet geçersizdir; kefil müteselsil kefil olacaksa bunu da kendi el yazısıyla belirtmelidir (TBK m. 583). Kefil evliyse kural olarak eşinin en geç sözleşme anında verdiği yazılı rıza gerekir (TBK m. 584). Teslim tutanağı ve demirbaş listesi sözleşmeye eklenmeli, fotoğraflarla desteklenmelidir. Kira ödemeleri banka veya PTT üzerinden yapılmalı, açıklamaya ay ve yıl yazılmalıdır. Tahliye taahhüdü alınacaksa kira sözleşmesiyle aynı gün değil, teslimden sonra ayrı bir belgeyle düzenlenmelidir; örnek metin için Tahliye Taahhütnamesi Örneği yazısına bakılabilir. Kira hukukuna ilişkin diğer yazılar için Kira Hukuku kategorisine bakılabilir. Sözlükten İlgili Terimler Kira Sözleşmesi Depozito Kira Artış Oranı Kefalet Demirbaş On Yıllık Uzama Süresi Sık Sorulan Sorular Kira Sözleşmesi Noterde mi Yapılır? Zorunlu değildir. Kira sözleşmesi şekle bağlı değildir; adi yazılı sözleşme geçerlidir (TBK m. 299). Noter onayı ispat kolaylığı sağlar. Depozito En Fazla Ne Kadar Olabilir? Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence üç aylık kira bedelini aşamaz ve kiraya verenin onayı olmaksızın çekilmemek üzere vadeli bir tasarruf hesabına yatırılır (TBK m. 342). Kira Artışı Sözleşmede Yüzde 40 Yazıyorsa Geçerli mi? Hayır. Yenilenen kira dönemlerinde artış, bir önceki kira yılındaki on iki aylık ortalama TÜFE değişim oranını geçemez (TBK m. 344); aşan kısım geçersizdir. Ev Sahibi Bir Yıl Dolunca Kiracıyı Çıkarabilir mi? Hayır. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez; ancak on yıllık uzama süresi sonunda, izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sebep göstermeksizin feshedebilir (TBK m. 347/1). Kira Elden Ödenebilir mi? Konut ve işyeri kiralarında tutarı ne olursa olsun ödemelerin banka veya PTT aracılığıyla yapılması zorunludur; elden ödemede kiraya veren ve kiracıya özel usulsüzlük cezası kesilir (VUK mük. m. 355; 328 Seri No.lu GVK Genel Tebliği). İlgili içtihatlar: Kira Sözleşmesinin Feshi ve Sona Ermesi içtihatları (61 karar) · Kira Güvencesi ve Depozito içtihatları (14 karar) Kira sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklara ilişkin bilgiler, Av. Mete ŞAHİN’in kira uyuşmazlıkları sayfasında yer alır. UYARI: Bu şablon bilgilendirme amaçlıdır; somut duruma uyarlanmadan ve avukat incelemesinden geçmeden kullanılmamalıdır. Şablonun kullanılmasından doğan sonuçlardan Hukuk Anlatır sorumlu değildir.

  • Tahliye Taahhütnamesi Örneği 2026: Geçerli Taahhütname Nasıl Yazılır? (TBK m. 352)

    Bu şablon 18 Eylül 2026 tarihinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 352 ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 272'nin mevzuat.gov.tr'deki güncel metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. UYARI: Aşağıdaki metin genel bir taslaktır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Taahhütnamenin geçerliliği düzenlenme tarihi, teslim tarihi ve imza gibi somut olgulara bağlıdır. İmzalamadan veya imzalatmadan önce metnin bir avukat tarafından incelenmesi gerekir. Kısa cevap: Tahliye taahhütnamesi, kiracının kiralananı belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak üstlendiği belgedir (TBK m. 352/1). Geçerli olması için yazılı olması, kiralananın tesliminden sonra düzenlenmesi, belirli bir tahliye tarihi içermesi ve kiracı tarafından imzalanması gerekir. Kiracı belirtilen tarihte çıkmazsa kiraya veren, bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurmalı veya dava açmalıdır. 1. Tahliye Taahhütnamesi Ne Zaman Geçerlidir? (TBK m. 352/1) Türk Borçlar Kanunu'nun 352. maddesinin birinci fıkrasına göre kiracı, kiralananın teslim edilmesinden sonra kiraya verene karşı kiralananı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlendiği hâlde boşaltmamışsa kiraya veren, kira sözleşmesini bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurmak veya dava açmak suretiyle sona erdirebilir. Bu hükümden çıkan geçerlilik şartları: Yazılı şekil: Sözlü taahhüt geçersizdir; noter onayı zorunlu değildir, ancak imza inkârı riskini ortadan kaldırır. Teslimden sonra düzenlenme: Kiralanan teslim edilmeden, örneğin ilk kira sözleşmesiyle aynı anda verilen taahhüt geçersizdir. Bu nedenle taahhütnamede düzenleme tarihi ile kiralananın teslim tarihi ayrı ayrı yazılmalıdır. Belirli tahliye tarihi: Gün, ay ve yıl olarak açık bir tarih bulunmalıdır. Kiracının imzası: Sözleşmede birden fazla kiracı varsa tümünün imzası gerekir. Taahhüdün geçersiz sayıldığı hâller, bir aylık sürenin hesabı ve icra ile dava yolunun farkı için Tahliye Taahhütnamesi 2026: Geçerlilik Şartları, Süreler ve Kiracının Tahliyesi yazısına bakılabilir. 2. Taahhüt Süresinde Nasıl Kullanılır? Kiracı taahhüt ettiği tarihte kiralananı boşaltmazsa kiraya veren, bu tarihten itibaren bir ay içinde icra dairesine tahliye talepli takip başlatabilir (İİK m. 272) veya sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açabilir. Dava yolunda kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartıdır; icra yolunda aranmaz. Dava yolunda bu süre içinde dava açılacağı kiracıya yazılı olarak bildirilirse dava açma süresi bir kira yılı uzar (TBK m. 353); arabuluculukta geçen sürede süre işlemez. Süre kaçırılırsa taahhüde dayanılamaz. 3. Tahliye Taahhütnamesi Örneği Aşağıdaki örneğin düzenlenebilir hâlini indirebilirsiniz: Tahliye taahhütnamesi örneğini Word (.docx) olarak indirin. TAHLİYE TAAHHÜTNAMESİ Kiraya veren: […] (T.C. kimlik no: […]; adres: […]) Kiracı: […] (T.C. kimlik no: […]; adres: […]) Kiralanan taşınmaz: […] ili, […] ilçesi, […] Mahallesi, […] Caddesi/Sokağı, No: […], Daire: […] adresindeki konut / çatılı işyeri. Kira sözleşmesinin tarihi: […] Kiralananın kiracıya fiilen teslim edildiği tarih: […] Yukarıda adresi yazılı taşınmazı, […] tarihli kira sözleşmesiyle kiralamış ve […] tarihinde fiilen teslim almış bulunmaktayım. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 352. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, söz konusu taşınmazı hiçbir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın […] (gün/ay/yıl) tarihinde tamamen tahliye ederek, içinde bulunan kendime ait eşyalarla birlikte boş ve sözleşmeye uygun durumda kiraya verene teslim edeceğimi, bu tarihte tahliye etmediğim takdirde kiraya verenin icra veya dava yoluyla tahliye isteyebileceğini bildiğimi, bu taahhüdü serbest irademle ve kiralananın tesliminden sonra verdiğimi kabul ve taahhüt ederim. Taahhütnamenin düzenlenme tarihi: […] Kiracı (ad, soyad, imza): […] Kiracı 2 (varsa; ad, soyad, imza): […] 4. Doldururken Dikkat Edilecek Noktalar Düzenleme tarihi, kira sözleşmesi ve teslim tarihinden sonraki bir gün olmalıdır; ilk sözleşmeyle aynı gün tarihli taahhüt, teslimden önce alındığı gerekçesiyle geçersiz sayılabilir. Tahliye tarihi ile düzenleme tarihi birbirinden farklı ve açık yazılmalıdır; "sözleşme bitiminde" gibi belirsiz ifadelerden kaçınılmalıdır. Kiracının kendi el yazısıyla tarih ve adresi yazması ileride "boş imzalatıldı" savunmasını zayıflatır. Sözleşmede birden fazla kiracı varsa her biri ayrı imzalamalıdır. Taahhütten sonra yeni bir kira sözleşmesi imzalanması taahhüdü hükümsüz kılabilir; kira ilişkisi yenilenirken avukata danışılmalıdır. Noter onayı zorunlu değildir; ancak icra yolunda imza inkârını önlemek için önerilir. Kira hukukuna ilişkin diğer yazılar için Kira Hukuku kategorisine, kira artış oranı için Kira Zammı ve Kira Artış Oranı Hesaplama aracına bakılabilir. Sözlükten İlgili Terimler Tahliye Taahhütnamesi Tahliye Davası İmzaya İtiraz İcra Dairesi Kira Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Sık Sorulan Sorular Tahliye Taahhütnamesi Noterden Yapılmak Zorunda mı? Hayır. TBK m. 352/1 yalnızca yazılı şekil arar; adi yazılı belge geçerlidir. Noter onayı, kiracının imzayı inkâr etmesi hâlinde icra yolunun tıkanmasını önler. Kira Sözleşmesiyle Aynı Gün İmzalanan Taahhüt Geçerli mi? Taahhüdün kiralananın tesliminden sonra verilmiş olması gerekir (TBK m. 352/1). İlk kira sözleşmesiyle aynı gün, teslimden önce alınan taahhüt geçersizdir; kiracının zaten oturduğu taşınmaz için yenilenen sözleşmeyle aynı gün verilen taahhüt ise geçerli sayılabilir. Taahhüt Tarihinde Kiracı Çıkmazsa Ne Yapılır? Kiraya veren, taahhüt edilen tarihten itibaren bir ay içinde icra dairesine tahliye talepli takip başlatır (İİK m. 272) veya sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açar (TBK m. 352/1). Bir aylık süre hak düşürücüdür; dava yolunda bu süre içinde dava açılacağı kiracıya yazılı bildirilirse süre bir kira yılı uzar (TBK m. 353). İlgili içtihatlar: Tahliye Taahhüdü içtihatları (17 karar) Tahliye taahhüdüne dayalı takip ve dava süreçleri hakkında bilgi için Av. Mete ŞAHİN’in Ankara kira hukuku sayfasına bakabilirsiniz. UYARI: Bu şablon bilgilendirme amaçlıdır; her somut olay için metnin uyarlanması ve bir avukat tarafından incelenmesi gerekir. Şablonun kullanılmasından doğan sonuçlardan Hukuk Anlatır sorumlu değildir.

  • Boşanmada Nafaka Türleri 2026: Tedbir, İştirak, Yoksulluk ve Yardım

    Av. Mete ŞAHİN · Ankara Barosu Sicil No: 42455 · Son güncelleme: 4 Ekim 2026 Kısa cevap Uygulamada nafaka dört temel türde incelenir: tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakası (TMK m. 169, m. 182, m. 175, m. 364). Tedbir nafakası dava süresince geçerlidir; hâkim gerekli geçici önlemleri resen alır (TMK m. 169). Yoksulluk nafakası için talep eden boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmalı ve kusuru daha ağır olmamalıdır; yükümlünün kusuru aranmaz (TMK m. 175). İştirak nafakası çocuğun hakkıdır; velâyet kendisine verilmeyen eş gücü oranında katılır (TMK m. 182/3). Yardım nafakası boşanmayla ilgili değildir; üstsoy, altsoy ve kardeşler arasındadır (TMK m. 364). Nafaka miktarı için sabit bir oran veya tarife yoktur; maaşa göre otomatik yüzde hesabı yapılmaz. İçindekiler Kaç Çeşit Nafaka Var? Tedbir Nafakası (TMK m. 169) İştirak Nafakası (TMK m. 182/3) Yoksulluk Nafakası (TMK m. 175) Yardım Nafakası (TMK m. 364) Dört Türün Karşılaştırması Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir? "50.000 TL Maaş Alan Ne Kadar Nafaka Öder?" Ödeme Biçimi: Toptan mı, İrat mı? Nafaka Artırımı ve İndirimi Ödenmeyen Nafaka Nasıl Tahsil Edilir? Yargıtay Uygulaması Ankara'da Durum Sıkça Sorulan Sorular 1. Kaç Çeşit Nafaka Var? "Nafaka" tek bir kavram değildir. Uygulamada, Türk Medeni Kanunu'nun farklı amaçlara hizmet eden hükümlerine dayanılarak dört nafaka türünden söz edilir; şartları, başlangıç anı ve süresi birbirinden ayrıdır. Boşanma sürecinde ilk üçü, boşanmadan bağımsız olarak dördüncüsü gündeme gelir. 2. Tedbir Nafakası (TMK m. 169) TMK m. 169 uyarınca boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri resen alır. Buradan üç sonuç çıkar: Tedbir nafakası dava açılmasıyla gündeme gelir; talep şartı aranmaz. Amaç, yargılama süresince mevcut düzeni korumaktır; kusur incelemesi bu aşamada belirleyici değildir. Karar geçicidir; dava sonuçlandığında yerini iştirak ve/veya yoksulluk nafakasına bırakır. Dilekçede açıkça talep edilmesi, ilk duruşmadan önce karar alınmasını kolaylaştırır. Boşanma davası açılmadan da, birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya ilişkin önlemleri alır (TMK m. 197/2). 3. İştirak Nafakası (TMK m. 182/3) TMK m. 182/3 uyarınca velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Bu katkı iştirak nafakasıdır. TMK m. 182/4 uyarınca hâkim, istem hâlinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen bu giderlerin gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir. Bu, sonradan artırım davası açma ihtiyacını azaltan pratik bir araçtır. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır; velayet kendisinde olan ebeveyn bu hakkı çocuk adına kullanır (TMK m. 329: küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir). 4. Yoksulluk Nafakası (TMK m. 175) TMK m. 175 uyarınca boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Aynı maddeye göre nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli ve E. 2025/156, K. 2026/131 sayılı kararıyla TMK m. 175'teki "süresiz olarak" ibaresini iptal etmiştir; karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış olup iptal hükmü 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecektir. O tarihe kadar ibare yürürlüktedir. Şartları: Talep eden taraf boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmalıdır. Talep edenin kusuru, diğer taraftan daha ağır olmamalıdır. Eşit kusur yoksulluk nafakasını engellemez. Miktar, yükümlünün malî gücü ile sınırlıdır. Boşanma davasında istenmemişse boşanmadan sonra ayrı davayla da istenebilir (yetkili mahkeme nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir, TMK m. 177); ancak bu dava hakkı, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m. 178). Kanun "süresiz" demektedir; bu, kanunda önceden belirlenmiş bir süre bulunmadığı anlamına gelir. Nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar; alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m. 176/3). 5. Yardım Nafakası (TMK m. 364) Yardım nafakası boşanmadan bağımsızdır. TMK m. 364 uyarınca herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür. Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır. Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır. TMK m. 365 uyarınca nafaka davası mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır; dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın malî gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir. Üniversite öğrenimi süren ve geliri bulunmayan ergin çocuğun anne veya babadan nafaka istemi bakımından ise TMK m. 328/2 özel bir hüküm içerir: çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa ana ve baba, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür. 6. Dört Türün Karşılaştırması Tedbir İştirak Yoksulluk Yardım Dayanak TMK m. 169 TMK m. 182/3 TMK m. 175 TMK m. 364 Kime Eş ve/veya çocuk Çocuk Eş Üstsoy, altsoy, kardeş Ne zaman Dava süresince Karardan sonra Karardan sonra Boşanmadan bağımsız Kusur Belirleyici değil Belirleyici değil Talep edenin kusuru daha ağır olmamalı Aranmaz Talep Hâkim resen alır Talep üzerine düzenlenir Talebe bağlı Talebe bağlı Süre Dava sonuna kadar Kural olarak erginliğe kadar Kanunda süre yok Koşullar sürdükçe 7. Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir? Kanunda yüzde oranı, asgari ücrete endeksli bir tarife veya hesap formülü yoktur. Hâkim şu verileri birlikte değerlendirir: tarafların geliri ve mal varlığı, çocuğun yaşı ve eğitim durumu, giderlerin niteliği, tarafların yaşam standardı ve hakkaniyet. İştirak nafakası bakımından TMK m. 330 ölçütü açıkça sayar: miktar, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir; çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur. Yoksulluk nafakasında ise ölçüt yükümlünün malî gücüdür (TMK m. 175). Bu nedenle internette dolaşan "maaşın şu kadarı nafakadır" biçimindeki hesaplar hukuki dayanaktan yoksundur. 8. "50.000 TL Maaş Alan Ne Kadar Nafaka Öder?" Bu, arama motorlarında çok sorulan ama tek bir doğru cevabı olmayan bir sorudur. Gelir tek başına belirleyici değildir; çocuk sayısı, çocuğun özel eğitim veya sağlık gideri, yükümlünün bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler ve tarafların yaşam standardı sonucu değiştirir. Aynı gelire sahip iki dosyada farklı miktarlara hükmedilmesi olağandır. 9. Ödeme Biçimi: Toptan mı, İrat mı? TMK m. 176/1 uyarınca maddî tazminat ve yoksulluk nafakasının toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir. Aynı maddeye göre manevî tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez. 10. Nafaka Artırımı ve İndirimi Nafakanın güncellenmesi, tarafların durumundaki değişikliğe dayanır: yoksulluk nafakasında tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde artırma veya azaltmaya (TMK m. 176/4), iştirak nafakasında durumun değişmesi hâlinde istem üzerine miktarın yeniden belirlenmesine veya nafakanın kaldırılmasına (TMK m. 331) karar verilir. Mahkemece onaylanan anlaşmada (TMK m. 184 b. 5) veya kararda gelecek yıllar için artış belirlenmişse (TMK m. 176/5, m. 182/4) buna göre ödenir; belirlenmemişse artırım davası açılır. Hesap için nafaka artış hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Yükümlünün gelirinin düşmesi, alacaklının çalışmaya başlaması gibi hâllerde indirim veya kaldırma istenebilir. 11. Ödenmeyen Nafaka Nasıl Tahsil Edilir? Nafaka alacağı için icra takibi yapılabilir. Nafaka alacaklarının haciz bakımından ayrıcalıklı bir konumu vardır: 5510 sayılı Kanun m. 93/1 uyarınca gelir, aylık ve ödenekler; 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken Kurum alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Yani emekli aylığına kural olarak haciz konulamazken, nafaka alacağı bu yasağın istisnasıdır. Ayrıca nafakaya ilişkin kararın gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine İİK m. 344 uyarınca üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Ayrıntı için Maaş Haczinde Dörtte Bir Kuralı yazımıza bakabilirsiniz. 12. Yargıtay Uygulaması Yoksulluk nafakasının iki temel şartını Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/9851, K. 2026/4590, T. 27.04.2026 kararı şöyle özetlemektedir: "boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz." Somut değerlendirmeye örnek olarak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2026/523, K. 2026/6286, T. 09.06.2026 kararı gösterilebilir: "kadının sürekli ve düzenli bir işi ve gelirinin olmadığı, evlilik birliğinin sarsılmasında ağır veya tamamen kusurlu olmadığı, bu haliyle yararına yoksulluk nafakasına hükmedilme koşulları oluştuğu anlaşılmaktadır." 13. Ankara'da Durum Ankara'da boşanma ve nafaka davaları aile mahkemelerinde görülür (4787 sayılı Kanun m. 4). Yetkili mahkeme boşanmada eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer (TMK m. 168), boşanmadan sonra açılan nafaka davasında nafaka alacaklısının yerleşim yeri (TMK m. 177), yardım nafakasında taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m. 365); Yenimahalle, Etimesgut ve Sincan'da yerleşik taraflar bakımından dosyanın Ankara Batı Adliyesi'ne ait olup olmadığı da buna göre belirlenir. Tedbir nafakası talebinin dava dilekçesinde açıkça yazılması ve gelir belgelerinin baştan sunulması, ilk duruşmada karar alınmasını hızlandırır. Sözlükten İlgili Terimler Tedbir Nafakası İştirak Nafakası Yoksulluk Nafakası Yardım Nafakası Nafaka 14. Sıkça Sorulan Sorular Kaç Çeşit Nafaka Var? Dört: tedbir (TMK m. 169), iştirak (TMK m. 182/3), yoksulluk (TMK m. 175) ve yardım nafakası (TMK m. 364). Boşanma Davasında Eşe Hangi Nafakalar Verilir? Dava süresince tedbir nafakası, karardan sonra şartları varsa yoksulluk nafakası. Çocuk için ayrıca, talep hâlinde iştirak nafakasına hükmedilir. Tedbir Nafakası için Ayrıca Talepte Bulunmak Gerekir mi? TMK m. 169 uyarınca hâkim gerekli geçici önlemleri resen alır. Yine de dilekçede açıkça talep edilmesi süreci hızlandırır. 50.000 TL Maaş Alan Ne Kadar Nafaka Öder? Kanunda gelire bağlı sabit bir oran yoktur. Gelirin yanında çocuk sayısı, giderlerin niteliği ve tarafların yaşam standardı birlikte değerlendirilir. Eşit Kusurlu Eş Yoksulluk Nafakası Alabilir mi? TMK m. 175 "kusuru daha ağır olmamak" koşulunu arar. Eşit kusur bu koşulu ihlal etmez. Yoksulluk Nafakası Gerçekten Ömür Boyu mu? Kanun "süresiz" ifadesini kullanır; bu, kanunda önceden belirlenmiş bir süre olmadığı anlamına gelir. Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar; yoksulluğun ortadan kalkması gibi hâllerde mahkeme kararıyla kaldırılır, malî durum değişirse artırılması veya azaltılması istenebilir (TMK m. 176/3-4). Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli ve E. 2025/156, K. 2026/131 sayılı kararıyla "süresiz olarak" ibaresini iptal etmiştir; iptal hükmü 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecektir. Manevi Tazminat Aylık Ödenebilir mi? Hayır. TMK m. 176/2 uyarınca manevî tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez. Üniversite Okuyan Çocuk Nafaka İsteyebilir mi? Erginlikle iştirak nafakası sona erer (TMK m. 328/1). Ancak çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa ana ve baba, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde, eğitimi sona erinceye kadar ona bakmakla yükümlüdür (TMK m. 328/2); koşulları varsa TMK m. 364 uyarınca yardım nafakası da istenebilir. Emekli Maaşından Nafaka Kesilir mi? Evet. 5510 sayılı Kanun m. 93/1 uyarınca nafaka borçları, aylıklara ilişkin haciz yasağının istisnasıdır. Kaynaklar 4721 sayılı TMK m. 169, m. 175, m. 176, m. 177, m. 178, m. 182, m. 184, m. 197, m. 328, m. 329, m. 330, m. 331, m. 364, m. 365 4787 sayılı Kanun m. 4 5510 sayılı Kanun m. 93 2004 sayılı İİK m. 344 Yargıtay 2. HD, E. 2025/9851, K. 2026/4590, T. 27.04.2026 Yargıtay 2. HD, E. 2026/523, K. 2026/6286, T. 09.06.2026 İlgili içtihatlar: Yoksulluk Nafakası içtihatları (38 karar) · İştirak Nafakası içtihatları (7 karar) · Tedbir Nafakası içtihatları (11 karar) İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz. Nafaka türleri arasındaki farka ilişkin özet, Av. Mete ŞAHİN’in aile hukuku sayfasında da yer alır. Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.

  • Velayet Davası 2026: Mahkeme Neye Bakar, Nasıl Açılır?

    Av. Mete ŞAHİN · Ankara Barosu Sicil No: 42455 · Son güncelleme: 23 Eylül 2026 Kısa cevap Velayette tek ölçüt çocuğun üstün yararıdır; annelik veya babalık sıfatı tek başına belirleyici değildir. Mahkeme, olanak bulundukça ana ve babayı dinler (TMK m. 182/1). İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır; ancak bu görüş bağlayıcı değildir. Uygulamada uzman incelemesi (sosyal inceleme raporu) yapılmadan ve idrak çağındaki çocuk dinlenmeden hüküm kurulması eksik inceleme sayılmakta ve bozma sebebi yapılmaktadır. Velayet kararı değişmez değildir: yeni olguların zorunlu kılması hâlinde yeniden düzenlenebilir (TMK m. 183). İçindekiler Velayet Davası Nedir, Ne Zaman Açılır? Mahkemenin Usul Yükümlülüğü Ölçüt: Çocuğun Üstün Yararı Çocuk Dinlenir mi? İdrak Çağı Ne Demek? Sosyal İnceleme Raporu Ne İşe Yarar? Hangi Şartlarda Velayet Babaya Verilir? Hangi Durumlarda Velayet Anneye Verilmez? Kişisel İlişki Hakkı ve Sınırları Kişisel İlişkiye Uyulmazsa Velayet Değişir mi? Velayetin Değiştirilmesi Davası İştirak Nafakası Velayete Bağlıdır Ortak Velayet Mümkün mü? Yargıtay Uygulaması Ankara'da Durum Sıkça Sorulan Sorular 1. Velayet Davası Nedir, Ne Zaman Açılır? Velayet, çocuğun bakımı, eğitimi, temsili ve mal varlığının yönetimine ilişkin hak ve yükümlülüklerin bütünüdür. Uygulamada üç ayrı durumda gündeme gelir: Boşanma davası içinde: mahkeme ayrıca talep olmasa da velayet hakkında karar vermek zorundadır. Velayetin değiştirilmesi davası: boşanma kararından sonra koşullar değiştiğinde açılır. Velayetin kaldırılması: ağır ve istisnai hâllerde söz konusu olur. 2. Mahkemenin Usul Yükümlülüğü TMK m. 182/1 uyarınca mahkeme, boşanma veya ayrılığa karar verirken olanak bulundukça ana ve babayı dinledikten ve çocuk vesayet altında ise vasinin ve vesayet makamının düşüncesini aldıktan sonra, ana ve babanın haklarını ve çocuk ile olan kişisel ilişkilerini düzenler. Bu düzenleme resen yapılır; tarafların talebine bağlı değildir. 3. Ölçüt: Çocuğun Üstün Yararı TMK m. 182/3, kişisel ilişkinin düzenlenmesinde çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararlarının esas tutulacağını belirtir. Uygulamada velayetin belirlenmesinde de aynı ölçüt merkezdedir. Mahkemeler tipik olarak şu unsurları birlikte değerlendirir: çocuğun yaşı ve bakım ihtiyacının niteliği, ana ve babanın fiilen bakım sağlama imkânı, çalışma düzeni ve barınma koşulları, çocuğun alıştığı çevre, okul ve sosyal bağlar; kardeşlerin ayrılmaması, ana ve babanın çocuğun diğer ebeveynle ilişkisine yaklaşımı, uzman raporu ve sosyal inceleme sonuçları, ayırt etme gücüne sahip çocuğun görüşü. Bu unsurların ağırlığı her dosyada farklıdır; kanun sabit bir sıralama koymaz. 4. Çocuk Dinlenir mi? İdrak Çağı Ne Demek? Uygulamada idrak çağındaki çocuğun görüşü alınır. İdrak çağı, çocuğun kendisini ilgilendiren konuda görüş oluşturabilecek olgunluğa erişmesini ifade eder; sabit bir yaş sınırı kanunda yazmaz, dosyaya göre değerlendirilir. Önemli nokta şudur: çocuğun görüşü alınır, ama bağlayıcı değildir. Çocuğun üstün yararı gerektiriyorsa mahkeme görüşün aksine karar verebilir. 5. Sosyal İnceleme Raporu Ne İşe Yarar? Uzman (pedagog, psikolog, sosyal çalışmacı) incelemesi, tarafların beyanları dışında bağımsız bir veri kaynağıdır. Dayanağı 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m. 5'tir: aile mahkemeleri, mahkemece istenen konularda araştırma ve inceleme yapılması için psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılardan yararlanır. Rapor genellikle şunları içerir: çocuğun yaşadığı ortamın gözlemi, ebeveynlerle görüşme, çocukla görüşme ve uzman kanaati. Uzman incelemesi yapılmadan ve idrak çağındaki çocuk dinlenmeden hüküm kurulması, eksik inceleme sayılmakta ve bozma sebebi oluşturmaktadır. 6. Hangi Şartlarda Velayet Babaya Verilir? Boşanmada kanunda anne veya baba lehine bir karine yoktur (ana ve baba evli değilse velayetin anaya ait olduğuna ilişkin TMK m. 337 ayrı bir kuraldır). Velayet, çocuğun yararı kimde daha iyi korunuyorsa ona verilir. Uygulamada babaya verilmesini destekleyen tipik olgular şunlardır: annenin fiilen bakım sağlayamayacak durumda olması, çocuğun uzun süredir baba yanında yaşaması ve düzeninin orada kurulmuş olması, çocuğun idrak çağında olup baba yanında kalmak yönünde görüş bildirmesi ve bunun uzman raporuyla desteklenmesi, annenin çocuğun diğer ebeveynle ilişkisini sürekli engellemesi. 7. Hangi Durumlarda Velayet Anneye Verilmez? Aynı mantık tersinden işler: annenin bakım imkânının bulunmaması, çocuğun sağlık ve güvenliğini tehlikeye düşüren davranışlar, çocuğu babadan koparmaya yönelik sürekli engellemeler ve uzman raporuyla ortaya konan olumsuz bulgular. Burada dikkatli olmak gerekir: bu unsurlar iddia değil, ispat meselesidir. Somut delil olmadan yapılan genel suçlamalar sonuç doğurmaz. 8. Kişisel İlişki Hakkı ve Sınırları TMK m. 323 uyarınca ana ve babadan her biri, velâyeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir. TMK m. 324 bu hakkın sınırını çizer: ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür. Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer, ana ve baba bu haklarını birinci fıkradaki yükümlülüklerine aykırı olarak kullanır, çocuk ile ciddî olarak ilgilenmez ya da diğer önemli sebepler bulunursa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir (TMK m. 324/2). 9. Kişisel İlişkiye Uyulmazsa Velayet Değişir mi? TMK m. 182'ye 7343 sayılı Kanun'un 37. maddesiyle (24/11/2021) eklenen ikinci fıkra bu konuda açık bir araç getirmiştir: mahkeme, kararında kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerinin yerine getirilmemesi hâlinde, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayetin değiştirilebileceğini ihtar eder. 7343 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle TMK m. 324'e eklenen üçüncü fıkra bu sonucu açıkça düzenler: velayet kendisine bırakılan ana veya baba, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir; bu husus kişisel ilişki kurulmasına dair kararda taraflara ihtar edilir. Bu ihtar otomatik sonuç doğurmaz; sonraki bir velayetin değiştirilmesi davasında dayanak oluşturur. 10. Velayetin Değiştirilmesi Davası TMK m. 183 uyarınca ana veya babanın başkasıyla evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, resen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır. Uygulamada aranan, kararın verildiği tarihten sonra ortaya çıkan ve çocuğun yararını etkileyen yeni bir olgudur. Eski dosyada tartışılmış olguların tekrarı, değiştirme sebebi sayılmaz. Maddede örnek olarak sayılan yeniden evlenme de tek başına yeterli değildir: TMK m. 349 uyarınca velâyete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi velâyetin kaldırılmasını gerektirmez; ancak çocuğun menfaati gerektirdiğinde velâyet sahibi değiştirilebilir. 11. İştirak Nafakası Velayete Bağlıdır TMK m. 182/3 uyarınca velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. TMK m. 182/4 uyarınca da hâkim, istem hâlinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen bu giderlerin gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir. Bu hüküm uygulamada yeterince kullanılmıyor; talep edilirse sonradan artırım davası açma ihtiyacı azalır. Ayrıntı için Boşanmada Nafaka Türleri yazımıza ve nafaka artış hesaplama aracına bakabilirsiniz. 12. Ortak Velayet Mümkün mü? Türk Medeni Kanunu boşanma hâlinde ortak velayeti açıkça düzenlememiştir; TMK m. 336/3'e göre velâyet, boşanmada çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir. Uygulamada ortak velayete hükmedilen kararlar bulunmakla birlikte, bu konuda tek ve yerleşik bir uygulama olduğunu söylemek doğru olmaz; her dosya kendi koşullarında değerlendirilir. 13. Yargıtay Uygulaması Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2020/1626, K. 2020/2774, T. 09.06.2020 kararı eksik incelemeyi şöyle ortaya koymaktadır: "Düzenlemede asıl olan çocuğun üstün yararı olduğuna göre … idrak çağındaki çocuğun dinlenilmesi ve tüm deliller birlikle değerlendirilerek, sonuca gidilmesi gerekir." Çocuğun görüşünün bağlayıcı olmadığı ise Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/5892, K. 2025/2757, T. 17.03.2025 kararında açıkça belirtilmiştir: "çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde görüşlerinin aksine karar verilmesi mümkündür. Çocukları ilgilendiren davalarda karar verilirken tek dikkat edilmesi gereken husus, çocuğun üstün yararıdır." 14. Ankara'da Durum Ankara'da boşanma ve velayet davaları aile mahkemelerinde görülür (4787 sayılı Kanun m. 4). Boşanma davasında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m. 168); Yenimahalle, Etimesgut ve Sincan'da yerleşik taraflar bakımından dosyanın Ankara Batı Adliyesi'ne ait olup olmadığı da buna göre belirlenir. Uzman incelemesinin talep edilmesi ve çocuğun okul, sağlık ve sosyal çevre kayıtlarının dosyaya sunulması, kararın gerekçesini güçlendirir. Sözlükten İlgili Terimler Velayet Ortak Velayet Kişisel İlişki Kurulması İştirak Nafakası Velayetin Kaldırılması 15. Sıkça Sorulan Sorular Velayet Davası Açmak için Ne Gerekli? Boşanma içinde ayrı bir dava gerekmez; mahkeme resen karar verir. Karardan sonra velayetin değiştirilmesi isteniyorsa, karardan sonra ortaya çıkan ve çocuğun yararını etkileyen yeni bir olgu gösterilmelidir. Velayet Davasında Çocuk Dinlenir mi? İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır. Ancak bu görüş bağlayıcı değildir; belirleyici olan çocuğun üstün yararıdır. Hangi Şartlarda Çocuğun Velayeti Babaya Verilir? Boşanmada kanunda anne veya baba lehine karine yoktur. Velayet, bakım imkânı, çocuğun düzeni, uzman raporu ve çocuğun görüşü birlikte değerlendirilerek çocuğun yararına olan tarafa verilir. Velayet Davası Kaç Celsede Biter? Kesin bir sayı verilemez. Uzman incelemesi, tanık dinlenmesi ve tarafların delil sunma süreci duruşma sayısını belirler. Kişisel İlişkiye Uyulmaması Velayeti Doğrudan Değiştirir mi? Hayır. TMK m. 182/2 ve m. 324/3 uyarınca mahkeme kararında bu ihtarı yapar; velayetin değiştirilmesi ayrı bir yargılamayı ve çocuğun menfaatinin değerlendirilmesini gerektirir. Sosyal İnceleme Raporu Alınmadan Karar Verilebilir mi? Uygulamada uzman incelemesi yapılmadan ve idrak çağındaki çocuk dinlenmeden hüküm kurulması eksik inceleme sayılmakta ve bozma sebebi oluşturmaktadır. Velayet Kararı Kesin midir? Velayet kararı kesinleşse de değişmez değildir. TMK m. 183 uyarınca yeni olguların zorunlu kılması hâlinde hâkim, resen veya ana ve babadan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır; velayet yeniden düzenlenebilir. Velayet Kendisinde Olmayan Ebeveyn Nafaka Öder mi? Evet. TMK m. 182/3 uyarınca velâyet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Kaynaklar 4721 sayılı TMK m. 182 (ikinci fıkra 24/11/2021-7343/37 md. ile eklenmiştir), m. 183, m. 323, m. 324 (üçüncü fıkra 24/11/2021-7343/38 md. ile eklenmiştir) Yargıtay 2. HD, E. 2020/1626, K. 2020/2774, T. 09.06.2020 Yargıtay 2. HD, E. 2024/5892, K. 2025/2757, T. 17.03.2025 İlgili içtihatlar: Velayet ve Ortak Velayet içtihatları (18 karar) · Çocukla Kişisel İlişki içtihatları (14 karar) İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz. Boşanma davası sürerken alınabilecek geçici tedbirler ve çocuklara ilişkin kararlar hakkında bilgiler, Av. Mete ŞAHİN’in boşanma ve aile hukuku sayfasında yer alır. Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.

  • Haklı Nedenle Fesih 2026: Sebepler, Altı İş Günü Kuralı ve Tazminat

    Av. Mete ŞAHİN · Ankara Barosu Sicil No: 42455 · Son güncelleme: 23 Eylül 2026 Kısa cevap Haklı nedenle fesih, iş sözleşmesini bildirim süresi beklenmeksizin sona erdirme hakkıdır. Sebepler işçi bakımından üç başlıkta toplanır: sağlık sebepleri, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâller, zorlayıcı sebepler. İşveren bakımından bunlara gözaltı veya tutuklama nedeniyle bildirim süresini aşan devamsızlık eklenir (İş K. m. 25/IV). Altı iş günlük süre sadece "ahlak ve iyiniyet" hâllerinde uygulanır; sağlık ve zorlayıcı sebeplerde aranmaz. Altı iş günlük süre öğrenme anından işler; her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl geçemez (işçinin olayda maddi çıkar sağladığı hâller hariç). İşçi haklı nedenle feshederse (en az bir yıllık kıdem şartıyla) kıdem tazminatına hak kazanır, ihbar tazminatına kazanmaz. Dava açmadan önce arabuluculuk dava şartıdır (7036 s. K. m. 3). İçindekiler Haklı Nedenle Fesih Nedir? İşçi Hangi Durumlarda Haklı Fesih Yapabilir? (İş K. m. 24) İşveren Hangi Durumlarda Haklı Fesih Yapabilir? (İş K. m. 25) Altı İş Günü Kuralı Tam Olarak Neyi Kapsar? "İş Günü" Nasıl Sayılır? Süre Ne Zaman Başlar? Tüzel Kişi İşverende Özel Durum Süre Kaçırılırsa Ne Olur? Haklı Nedenle Fesihte Hangi Tazminat Alınır? Haklı Neden ile Geçerli Neden Farkı Fesih Bildirimi Nasıl Yapılmalı? Yargıtay Uygulaması Dava Öncesi Arabuluculuk ve Görevli Mahkeme Ankara'da Durum Sıkça Sorulan Sorular 1. Haklı Nedenle Fesih Nedir? Haklı nedenle fesih, iş ilişkisinin taraflardan biri için çekilmez hâle gelmesi durumunda sözleşmeyi derhal sona erdirme imkânıdır. Bildirim süresi (ihbar öneli) beklenmez. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâllere dayanan fesihte en kritik konu süredir: doğru sebebe dayanılsa bile süre kaçırılırsa fesih haklı fesih niteliğini kaybeder. 2. İşçi Hangi Durumlarda Haklı Fesih Yapabilir? (İş K. m. 24) 4857 sayılı İş Kanunu m. 24, süresi belirli olsun veya olmasın işçinin sözleşmeyi sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebileceği hâlleri üç başlık altında sayar: I. Sağlık sebepleri. İşin niteliğinden doğan bir sebeple işin yapılmasının işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması; ya da işçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçinin bulaşıcı veya işçinin işiyle bağdaşmayan bir hastalığa tutulması. II. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâller ve benzerleri. Uygulamada en sık dayanılan başlıktır. Kanunda sayılan hâller arasında ücretin kanun veya sözleşmeye uygun hesap edilmemesi ya da ödenmemesi (m. 24/II-e), işverenin işçinin şeref ve namusuna dokunan söz ve davranışları veya cinsel tacizi (m. 24/II-b) ve işçinin işyerinde başka bir işçi ya da üçüncü kişilerce cinsel tacize uğramasına ve bunu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemlerin alınmaması (m. 24/II-d) yer alır; sigorta priminin eksik yatırılması da uygulamada bu başlık altında değerlendirilir. III. Zorlayıcı sebepler. İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkması. 3. İşveren Hangi Durumlarda Haklı Fesih Yapabilir? (İş K. m. 25) Madde 25 aynı yapıdadır ve işveren bakımından I. Sağlık sebepleri, II. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâller ve benzerleri, III. Zorlayıcı sebepler ile ayrıca IV. işçinin gözaltına alınması veya tutuklanması hâlinde devamsızlığın m. 17'deki bildirim süresini aşması hâlini düzenler. Örnek olarak m. 25/I-a uyarınca işçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi haklı sebep sayılır. 4. Altı İş Günü Kuralı Tam Olarak Neyi Kapsar? İş K. m. 26/1 şöyledir: 24 ve 25 inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dayanarak işçi veya işveren için tanınmış olan sözleşmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Ancak işçinin olayda maddi çıkar sağlaması halinde bir yıllık süre uygulanmaz. Bu hükmün üç sonucu vardır: Süre yalnızca "ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller" için geçerlidir. m. 24/I ve m. 25/I sağlık sebepleri, m. 24/III ve m. 25/III zorlayıcı sebepler ile m. 25/IV gözaltı veya tutuklama hâli bu sürenin kapsamı dışındadır. Altı iş günlük sürenin başlangıcı öğrenme anıdır, fiilin gerçekleştiği an değil; bir yıllık üst sınır ise fiilin gerçekleşmesinden itibaren işler. Altı iş günü takvim günü değildir. 5. "İş Günü" Nasıl Sayılır? Kanun "iş günü" kavramını m. 26'da ayrıca tanımlamaz; uygulamada işyerinde çalışılan günler esas alınır. Hak kaybı riskine karşı son günü en erken ihtimale göre hesaplamak en güvenli yoldur. Haftalık çalışma düzeni işyerine göre değiştiği için altı iş gününün takvimde hangi tarihe denk geldiği her işyerinde farklı olabilir. Cumartesi günü çalışılan bir işyeri ile çalışılmayan bir işyerinde son gün farklı çıkar. Bu nedenle fesih öncesinde işyerinin çalışma takviminin dosyaya eklenmesi önerilir. Hesabı tarih ve süre hesaplama aracımızla kontrol edebilirsiniz. 6. Süre Ne Zaman Başlar? Tüzel Kişi İşverende Özel Durum Süre, karşı tarafın davranışı öğrendiği günden başlar; öğrenme günü sayılmaz. İşveren tüzel kişi ise öğrenmenin kimde gerçekleştiği önem taşır: belirleyici olan, feshe yetkili merciin öğrenme anıdır. İç soruşturma yürütülmesi tek başına süreyi başlatmaz; süre, olayın feshe yetkili kişi veya kurula intikal ettirildiği gün başlar. 7. Süre Kaçırılırsa Ne Olur? Süre geçtikten sonra yapılan fesih, haklı nedene dayansa bile bu niteliğini kaybeder. İşveren yönünden: fesih haklı fesih niteliğini kaybeder; en az bir yıllık kıdemi olan işçiye kıdem tazminatı, bildirim süresine uyulmadığı için ihbar tazminatı yükümlülüğü doğar. İş güvencesi kapsamındaki işçi bakımından feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı ayrıca incelenir; işe iade talebinin sonucu bu incelemeye bağlıdır. İşçi yönünden: fesih haklı nedene dayanmayan bir fesih (istifa) sonucunu doğurabilir; bu durumda kıdem tazminatı hakkı kural olarak doğmaz ve bildirim süresine uyulmadığı için işçi aleyhine ihbar tazminatı gündeme gelebilir. 8. Haklı Nedenle Fesihte Hangi Tazminat Alınır? İşçi haklı nedenle feshederse İşveren haklı nedenle feshederse (m. 25/II) Kıdem tazminatı Hak kazanır (en az 1 yıllık kıdem şartıyla) Hak kazanmaz İhbar tazminatı Hak kazanmaz Hak kazanmaz İşe iade Söz konusu değil İş güvencesi kapsamındaki işçi, feshin m. 25'teki sebeplere uymadığı iddiasıyla m. 18, 20 ve 21 çerçevesinde başvurabilir Diğer alacaklar Yıllık izin, fazla çalışma, UBGT alacakları ayrıca istenebilir Ayrıca istenebilir Tutarları kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı araçlarımızla hesaplayabilirsiniz. 9. Haklı Neden ile Geçerli Neden Farkı Haklı neden derhal fesih hakkı verir ve bildirim süresi gerektirmez. Geçerli neden ise iş güvencesi kapsamında, bildirim sürelerine uyularak yapılan feshin dayanağıdır ve kıdem tazminatını ortadan kaldırmaz. Farkı Haklı Nedenle Fesih ve Geçerli Nedenle Fesih terimlerinden inceleyebilirsiniz. 10. Fesih Bildirimi Nasıl Yapılmalı? Fesih bildiriminde sebep açıkça ve somut olarak gösterilmelidir. Sonradan başka sebep eklenmesi kural olarak kabul görmez. Bildirimin yazılı yapılması ve tebliğinin belgelenmesi, altı iş günlük sürenin ispatı bakımından da önemlidir. 11. Yargıtay Uygulaması Sürenin başlangıcı bakımından Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2023/9430, K. 2023/8075, T. 30.05.2023 kararı nettir: "Altı iş günlük süre işçi ya da işverenin haklı feshe neden olan olayı öğrendiği günden itibaren işlemeye başlar." Tüzel kişi işveren bakımından ise Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2024/10547, K. 2024/14444, T. 24.10.2024 kararı ölçütü somutlaştırmaktadır: "işverenin tüzel kişi olması durumunda altı işgünlük süre feshe yetkili merciin öğrendiği günden başlar. … Olayın feshe yetkili kişi ya da kurula intikal ettirildiği gün altı iş günlük sürenin başlangıcını oluşturur." 12. Dava Öncesi Arabuluculuk ve Görevli Mahkeme 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3/1 uyarınca kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. 7445 sayılı Kanun'la eklenen cümle uyarınca bu alacak ve tazminatla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları hakkında da aynı kural uygulanır. m. 3/2 uyarınca davacı, anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Görevli mahkeme 7036 sayılı Kanun m. 5 uyarınca iş mahkemesidir. 13. Ankara'da Durum Ankara'da işçilik alacağı ve işe iade davaları iş mahkemelerinde görülür. Arabuluculuk başvurusu, karşı tarafın (işçi başvuruyorsa işverenin) yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır (7036 s. K. m. 3/5); Yenimahalle, Etimesgut ve Sincan'daki işyerleri bakımından Ankara Batı ayrımının baştan kontrol edilmesi, son tutanağın doğru büroda düzenlenmesini sağlar. Sözlükten İlgili Terimler Haklı Nedenle Fesih Geçerli Nedenle Fesih İhbar Öneli İhbar Tazminatı Dava Şartı Arabuluculuk 14. Sıkça Sorulan Sorular İşçi Hangi Durumlarda Haklı Fesih Yapabilir? İş K. m. 24 uyarınca sağlık sebepleri, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâller ve zorlayıcı sebepler bulunduğunda. Haklı Nedenle Fesih Kaç Gün İçinde Yapılmalı? Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâllerde, öğrenmeden itibaren altı iş günü içinde ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl içinde. Altı İş Günü Her Haklı Sebepte Uygulanır mı? Hayır. İş K. m. 26 yalnızca m. 24 ve m. 25'teki ahlak ve iyiniyet hâllerini kapsar; sağlık ve zorlayıcı sebeplerde bu süre aranmaz. Haklı Nedenle Fesihte Hangi Tazminat Alınır? İşçi haklı nedenle feshederse, en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatına hak kazanır; ihbar tazminatına hak kazanmaz. Diğer işçilik alacakları ayrıca istenebilir. Ücreti Ödenmeyen İşçi İstifa mı Etmeli? Ücretin ödenmemesi İş K. m. 24/II-e kapsamında değerlendirilir. "İstifa" ifadesi yerine haklı nedene dayalı fesih bildirimi yazılması ve fesih sebebinin açıkça gösterilmesi, kıdem tazminatı talebi bakımından önemlidir. Bir Yıllık Süre Her Zaman Geçerli mi? Hayır. İş K. m. 26/1 son cümlesi uyarınca işçinin olayda maddi çıkar sağlaması hâlinde bir yıllık süre uygulanmaz. İşveren Tüzel Kişiyse Süre Ne Zaman Başlar? Feshe yetkili merciin öğrendiği günden başlar; iç soruşturma yürütülmesi tek başına süreyi başlatmaz. Fesih Bildiriminde Sebep Yazmak Zorunlu mu? Sebebin açık ve somut biçimde gösterilmesi gerekir; sonradan başka sebep eklenmesi kural olarak kabul görmez. Kaynaklar 4857 sayılı İş Kanunu m. 17, m. 24, m. 25, m. 26 1475 sayılı İş Kanunu m. 14 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3, m. 5 Yargıtay 9. HD, E. 2023/9430, K. 2023/8075, T. 30.05.2023 Yargıtay 9. HD, E. 2024/10547, K. 2024/14444, T. 24.10.2024 İlgili içtihatlar: Haklı Nedenle Fesih içtihatları (50 karar) İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz. Fesih bildirimi ve savunmaya ilişkin açıklamalar, Av. Mete ŞAHİN’in Ankara iş hukuku sayfasında da yer alır. Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.

  • Kira Tespit Davası 2026: Şartları, 5 Yıl Kuralı ve 30 Günlük Süre

    Av. Mete ŞAHİN · Ankara Barosu Sicil No: 42455 · Son güncelleme: 23 Eylül 2026 Kısa cevap Kira tespit davası her zaman açılabilir (TBK m. 345/1). Ancak kararın yeni dönemin başından uygulanması için dava, dönem başlangıcından en az 30 gün önce açılmalı ya da dönem başlangıcından en az 30 gün önce kiracıya yazılı artış bildirimi yapılıp dava yeni dönemin sonuna kadar açılmalıdır; sözleşmede artış hükmü varsa dava yeni dönemin sonuna kadar açılabilir (TBK m. 345/2-3). Kira ilişkisi 5 yılı doldurmamışsa hâkim TÜFE sınırıyla bağlıdır; 5 yılın sonunda emsal kira bedelleri de hesaba katılır. Dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartıdır (HUAK m. 18/B/1-a). Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir (HMK m. 4/1-a). İçindekiler Kira Tespit Davası Nedir? Kira Artışının Yasal Sınırı Nedir? Beş Yıl Kuralı: TÜFE Sınırı Ne Zaman Kalkar? Kira Tespit Davası Ne Zaman Açılır? 30 Gün Kuralı 30 Gün Kaçırılırsa Ne Olur? Sözleşmede Artış Hükmü Varsa İhtar Gerekir mi? Arabuluculuk Zorunlu mu? Görevli ve Yetkili Mahkeme Kira Tespit Davası Ne Kadar Sürer? Davayı Kaybeden Taraf Ne Öder? Dava Dilekçesinde Neler Bulunmalı? Yargıtay Uygulaması Ankara'da Durum Sıkça Sorulan Sorular 1. Kira Tespit Davası Nedir? Kira tespit davası, yeni kira döneminde uygulanacak kira bedelinin mahkemece belirlenmesi istemiyle açılan davadır. Taraflar arasında geçerli bir kira ilişkisi vardır; uyuşmazlık, sözleşmenin sona ermesinde değil, bedelin miktarındadır. Mahkeme geçmiş kira dönemleri için değil, davaya konu yeni kira dönemi için bedel belirler; bu dönem dava açıldığında başlamış da olabilir. TBK m. 345/2 veya m. 345/3'teki koşullar gerçekleşmişse belirlenen bedel, dava o dönemin içinde açılmış olsa bile dönemin başından itibaren uygulanır. Bu nedenle davanın hangi tarihte açıldığı, bedelin hangi tarihten itibaren uygulanacağını doğrudan belirler. 2. Kira Artışının Yasal Sınırı Nedir? 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 344/1 uyarınca tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Taraflar artış konusunda hiç anlaşmamışsa TBK m. 344/2 devreye girer: kira bedeli, aynı TÜFE sınırını aşmamak koşuluyla, kiralananın durumu göz önüne alınarak hâkim tarafından hakkaniyete göre belirlenir. Yürürlükteki oranı ve hesabı kira artış oranı hesaplama aracımızdan görebilirsiniz. 3. Beş Yıl Kuralı: TÜFE Sınırı Ne Zaman Kalkar? TBK m. 344/3, uygulamada "beş yıl kuralı" denen hükmü içerir. Taraflarca anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın: beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde, ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından TÜFE'deki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Uygulamadaki en önemli ayrım budur: Beş yıl dolmadan Beş yılın sonunda Hâkimin sınırı TÜFE on iki aylık ortalama değişim oranı TÜFE + kiralananın durumu + emsal kira bedelleri Sonuç Kanuni tavanın üstüne çıkılamaz Bedel piyasa rayicine yaklaştırılabilir Bilirkişi Çoğu olayda gerekmez Emsal araştırması yapılır Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen bedel, önceki fıkralardaki ilkelere göre değiştirilebilir. Yani beş yıl kuralı bir kez işledikten sonra sistem yeniden TÜFE sınırına döner. Sözleşmede kira bedeli yabancı para olarak kararlaştırılmışsa, 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun hükümleri ve TBK m. 138'deki aşırı ifa güçlüğü hükmü saklı kalmak üzere, beş yıl geçmedikçe bedelde değişiklik yapılamaz; beş yıl geçtikten sonra bedel, yabancı paranın değerindeki değişiklikler de gözetilerek üçüncü fıkraya göre belirlenir (TBK m. 344/4). 4. Kira Tespit Davası Ne Zaman Açılır? 30 Gün Kuralı TBK m. 345/1'e göre kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Ancak davanın hangi dönemden itibaren sonuç doğuracağı, açılma zamanına bağlıdır. TBK m. 345/2 uyarınca mahkemece belirlenecek kira bedelinin yeni dönemin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlaması için şu iki seçenekten birinin gerçekleşmesi gerekir: Dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açılmış olmalıdır; veya Kiraya veren, bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunmuş olmalı ve dava, izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açılmalıdır. Pratikte ikinci yol daha esnektir: yazılı artış bildirimi (uygulamada genellikle noter ihtarnamesi) dönem başından en az otuz gün önce kiracıya tebliğ edildiyse, dava o yeni kira dönemi sonuna kadar açılabilir ve karar yine dönem başından uygulanır. Arabuluculuk dava şartı olduğundan başvuru ve dava bu süre içinde tamamlanacak şekilde planlanmalıdır. Tarihleri kira tespit davası süre hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz. 5. 30 Gün Kaçırılırsa Ne Olur? Dava hakkı düşmez; dava yine açılabilir. Ancak yukarıdaki şartlar gerçekleşmemişse, belirlenen kira bedelinin geçmişe etkili biçimde yeni dönemin başından uygulanması beklenemez. Uygulamada bu, bir kira yılının kaybı anlamına gelir. Bu nedenle kiraya veren için doğru sıralama şudur: önce dönem başından en az otuz gün öncesine denk gelecek şekilde yazılı artış bildirimi, sonra arabuluculuk, sonra dava. 6. Sözleşmede Artış Hükmü Varsa İhtar Gerekir mi? Hayır. TBK m. 345/3 uyarınca sözleşmede yeni kira döneminde kira bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa, yeni kira döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek kira bedeli de bu yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olur. Bu hâlde ayrıca ihtar şartı aranmaz. 7. Arabuluculuk Zorunlu mu? Evet. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 18/B/1-a uyarınca, kiralanan taşınmazların 2004 sayılı Kanuna göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç olmak üzere, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Kira tespit davası bu kapsamdadır. Anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak dava dilekçesine eklenir. Arabuluculuk ücreti hesaplama aracımız süreç maliyetini gösterir. 8. Görevli ve Yetkili Mahkeme HMK m. 4/1-a uyarınca kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıklar sulh hukuk mahkemesinin görevindedir. Dava değeri görevi etkilemez. Yetki bakımından davalının yerleşim yeri mahkemesi (HMK m. 6) ile sözleşmenin ifa yeri mahkemesi (HMK m. 10) gündeme gelir; taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi bu ikinci kural çerçevesinde değerlendirilir. Kira tespit davası, HMK m. 12'deki kesin yetki hâlleri arasında sayılmamıştır. 9. Kira Tespit Davası Ne Kadar Sürer? Bu sorunun tek bir cevabı yoktur ve süre veren her metne temkinli yaklaşmak gerekir. Süreyi belirleyen üç değişken şudur: Arabuluculuk aşaması: arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir (HUAK m. 18/A-9). Bilirkişi incelemesi: özellikle beş yılın sonunda açılan davalarda emsal kira araştırması yapılır; keşif ve rapor süreci dosyanın uzamasındaki ana kalemdir. Mahkemenin iş yükü: aynı adliyede bile daireler arasında fark olabilir. Dürüst cevap: kesin süre taahhüt eden bir hesap yoktur; dosyanın seyri duruşma takvimine bağlıdır. Sulh hukuk mahkemesinin görevine giren bu davalarda basit yargılama usulü uygulanır (HMK m. 316/1-a). 10. Davayı Kaybeden Taraf Ne Öder? Yargılama giderleri ve karşı taraf vekâlet ücreti, HMK m. 326/1'deki genel kural uyarınca aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir. Kira tespit davasında dikkat edilecek nokta, davanın kısmen kabul edilmesi ihtimalidir: mahkeme talep edilenden düşük bir bedel belirlerse giderler tarafların haklılık oranına göre paylaştırılır (HMK m. 326/2). Ayrıca geçerli mazereti olmadan ilk arabuluculuk toplantısına katılmayan taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir (HUAK m. 18/A-11). Harç ve gider kalemlerini yargı harcı hesaplama aracımızla öngörebilirsiniz. 11. Dava Dilekçesinde Neler Bulunmalı? Hazır dilekçe indirip doldurmak yerine, dosyaya göre yazılması gereken asgari unsurlar şunlardır: Kira sözleşmesinin tarihi, süresi ve ilk kira bedeli. Kira ilişkisinin kaç yıldır sürdüğü (beş yıl kuralı için). Varsa artış bildiriminin tarihi ve tebliğ belgesi. Yeni dönemin başlangıç tarihi. Talep edilen kira bedeli ve dayanağı (TÜFE hesabı veya emsal araştırması). Arabuluculuk son tutanağı. Delil listesi: sözleşme, ihtarname, tebligat parçası, emsal kira sözleşmeleri, keşif ve bilirkişi talebi. 12. Yargıtay Uygulaması Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2019/1029, K. 2019/1790, T. 06.03.2019 kararında TBK m. 345'teki kuralı tekrarlayarak, kararın yeni dönem başından uygulanması için davanın "yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açıldığı ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunulmuş" olmasını aramıştır. Yazılı bildirimin yapılmamış olmasının sonucunu ise Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/2514, K. 2025/1571, T. 12.03.2025 kararı göstermektedir: "davacılar tarafından dava açılmadan önce kira bedelinin artırılacağına dair yazılı bildirimde bulunulmadığının anlaşılmasına göre, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir." Pratik sonuç: bildirimin süresinde yapıldığını ispat yükü kiraya verendedir (TMK m. 6); bu nedenle ihtarnameyi göndermek yetmez, tebliğ edildiğini belgelemek gerekir. 13. Ankara'da Durum Ankara'da kira uyuşmazlıkları sulh hukuk mahkemelerinde görülür. Dava davalının yerleşim yeri mahkemesinde (HMK m. 6) veya sözleşmenin ifa yeri mahkemesinde (HMK m. 10) açılabilir. Yenimahalle, Etimesgut ve Sincan'daki taşınmazlarda seçilen mahkemenin Ankara Batı Adliyesi'nde mi Ankara Adliyesi'nde mi bulunduğu güncel yargı çevresine göre kontrol edilmelidir. Arabuluculuk başvurusu da yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır (HUAK m. 18/A-4). Emsal kira araştırmasında Ankara'da semt ve cadde farkı belirgindir; aynı ilçede bile emsal seçimi sonucu değiştirebilir. Sözlükten İlgili Terimler Kira Bedelinin Tespiti Davası Emsal Kira Bedeli Konut ve Çatılı İşyeri Kirası Dava Şartı Arabuluculuk Arabuluculuk Son Tutanağı 14. Sıkça Sorulan Sorular Kira Tespit Davası Her Zaman Açılabilir mi? Evet. TBK m. 345/1 uyarınca dava her zaman açılabilir. Belirlenen bedelin yeni dönemin başından uygulanması ise m. 345/2'deki otuz gün veya yazılı bildirim şartına ya da sözleşmedeki artış hükmüne (m. 345/3) bağlıdır. 5 Yılı Dolan Kiracıya Kira Tespit Davası Ne Zaman Açılır? Beş yıl dolduktan sonraki kira dönemi için açılır. Kararın o dönemin başından uygulanabilmesi için yine otuz gün / yazılı bildirim şartı aranır; sözleşmede artış hükmü varsa dava yeni dönemin sonuna kadar açılabilir (TBK m. 345/3). Kira Tespit Davası 30 Gün Önce Açılmazsa Ne Olur? Dava reddedilmez; ancak belirlenen bedel o kira döneminin başından itibaren uygulanmayabilir. Uygulamada bu bir kira yılının kaybı demektir. Kira Tespit Davasının Şartları Nelerdir? Geçerli ve devam eden bir kira ilişkisi, hukuki yarar, arabuluculuk son tutanağı; kararın dönem başından uygulanması için otuz gün veya yazılı bildirim şartı. Kira Tespit Davasını Kaybeden Kiracı Ne Öder? Yargılama giderleri ve karşı taraf vekâlet ücreti haksız çıkan tarafa yükletilir. Dava kısmen kabul edilirse giderler oranlanabilir. İhtarname Şart mı? Dava dönem başından en az otuz gün önce açılıyorsa şart değildir. Sonra açılacaksa, yeni dönem başlamadan en az otuz gün önce kiracıya yazılı artış bildirimi yapılmış ve dava yeni kira dönemi sonuna kadar açılmış olmalıdır. Sözleşmede artış hükmü varsa ihtar aranmaz; dava yeni kira dönemi sonuna kadar açılabilir (TBK m. 345/3). Beş Yıl Dolmadan Emsal Kira Bedeline göre Artış İstenebilir mi? Hayır. Emsal kira bedeli ölçütü TBK m. 344/3'te beş yıla bağlanmıştır; öncesinde TÜFE sınırı geçerlidir. Kira Tespit Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu? Evet, HUAK m. 18/B/1-a uyarınca dava şartıdır. İlamsız icra yoluyla tahliye bunun dışındadır. Karar Kesinleşmeden İcraya Konulabilir mi? Kanunda kira tespit kararlarına özgü açık bir hüküm yoktur; bu nedenle icra takibinden önce kararın kesinleşme durumu ve güncel Yargıtay uygulaması dosya özelinde kontrol edilmelidir. Kaynaklar 6098 sayılı TBK m. 344, m. 345 6325 sayılı HUAK m. 18/A, m. 18/B 6100 sayılı HMK m. 4, m. 326 Yargıtay 3. HD, E. 2019/1029, K. 2019/1790, T. 06.03.2019 Yargıtay 3. HD, E. 2024/2514, K. 2025/1571, T. 12.03.2025 İlgili içtihatlar: Kira Bedelinin Tespiti içtihatları (33 karar) İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz. Kira bedelinin tespiti davasına ilişkin bilgi için Av. Mete ŞAHİN’in kira tespiti ve tahliye davaları sayfasına bakabilirsiniz. Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.

  • İptal Davasında 60 Günlük Süre: Başlangıç, Durma ve İstisnalar

    Av. Mete ŞAHİN · Ankara Barosu Sicil No: 42455 · Son güncelleme: 23 Eylül 2026 Kısa cevap Özel kanunlarda ayrı süre yoksa dava açma süresi idare mahkemelerinde 60, vergi mahkemelerinde 30 gündür (İYUK m. 7/1). İvedi yargılama usulüne tabi işlerde süre 30, merkezî ve ortak sınav davalarında 10 gündür (İYUK m. 20/A, 20/B). Süre tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden işler (İYUK m. 8/1); adresi belli olmayanlara ilan yoluyla bildirimde son ilanı izleyen günden itibaren 15 gün sonra başlar (İYUK m. 7/3). Tatil günleri süreye dahildir; son gün tatile rastlarsa süre, tatili izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar (İYUK m. 8/2). Üst makama (yoksa işlemi yapan makama) başvuru, işlemeye başlamış süreyi durdurur, sıfırlamaz (İYUK m. 11); ivedi yargılama usulüne tabi işlerde ve merkezî sınav davalarında m. 11 uygulanmaz (İYUK m. 20/A, 20/B). Süre hak düşürücüdür; mahkemece resen gözetilir. İçindekiler İptal Davası Nedir? İptal Davası Süresi Kaç Gündür? Süre Ne Zaman Başlar? Tatil Günleri ve Çalışmaya Ara Verme Üst Makama Başvuru Süreyi Durdurur (İYUK m. 11) "Durdurur" ile "Sıfırlar" Arasındaki Fark İşlem Yapılmasını İstemek: İYUK m. 10 m. 10 ile m. 11 Nasıl Ayrılır? 60 Gün İçinde Dava Açılmazsa Ne Olur? Yürütmenin Durdurulması Talebi Danıştay Uygulaması Ankara'da Durum Sıkça Sorulan Sorular 1. İptal Davası Nedir? İYUK m. 2/1-a uyarınca iptal davası, idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davadır. İptal davasında mahkeme işlemi ortadan kaldırır; tazminata hükmetmez. Zarar da isteniyorsa tam yargı davası gündeme gelir. 2. İptal Davası Süresi Kaç Gündür? İYUK m. 7/1 uyarınca dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. "Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde" ifadesi belirleyicidir: pek çok özel kanun daha kısa süreler öngörür. Bu nedenle dosyaya bakarken önce özel kanun kontrol edilmelidir; 60 gün genel kuraldır, her işlemde geçerli değildir. İYUK'un kendisi de iki önemli istisna içerir. İvedi yargılama usulüne tabi uyuşmazlıklarda (ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri, acele kamulaştırma işlemleri, Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca yapılan satış, tahsis ve kiralama işlemleri, idari yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlar ve 6306 sayılı Kanun uyarınca alınan Cumhurbaşkanı kararları) dava açma süresi otuz gündür (m. 20/A). Millî Eğitim Bakanlığı ile ÖSYM tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlara ilişkin davalarda süre on gündür (m. 20/B). Her iki usulde de 11. madde uygulanmaz; üst makama başvuru süreyi durdurmaz. 3. Süre Ne Zaman Başlar? İYUK m. 8/1 uyarınca süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. İYUK m. 7/2-a uyarınca idari uyuşmazlıklarda süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. İki özel durum vardır. Adresi belli olmayanlara özel kanunlarına göre ilan yoluyla bildirim yapılmışsa, özel kanunda aksine hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren on beş gün sonra işlemeye başlar (m. 7/3). İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre ilan tarihini izleyen günden başlar; ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer düzenleyici işleme, uygulama işlemine veya her ikisine birden dava açabilir (m. 7/4). Vergi, resim ve harçlar ile benzeri malî yükümlerde başlangıç m. 7/2-b'de ayrıca düzenlenmiştir: tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hâllerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işler. İdarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği tarihi izleyen gün esas alınır. Tebligatın usulüne uygun olup olmadığı bu nedenle ilk incelenecek konudur. Bkz. Usulsüz Tebligat. 4. Tatil Günleri ve Çalışmaya Ara Verme İYUK m. 8/2 uyarınca tatil günleri sürelere dahildir. Ancak sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. İYUK m. 8/3 uyarınca bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa, bu süreler ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır. İdari yargıda çalışmaya ara verme her yıl 20 Temmuz – 31 Ağustos arasıdır (İYUK m. 61/1). Ancak yargı çevresine dahil olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu il merkezi dışında kalan ve yalnızca bir idare veya bir vergi mahkemesi bulunan yerlerdeki mahkemeler ara vermeden yararlanamaz. Bu iki fıkra, uygulamada süre hesabının en çok hata yapılan yeridir. Hesabınızı tarih ve süre hesaplama aracımızla doğrulayabilirsiniz. 5. Üst Makama Başvuru Süreyi Durdurur (İYUK m. 11) İYUK m. 11/1 uyarınca ilgililer, idari dava açmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması için üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istekte bulunabilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. m. 11/2 uyarınca otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. m. 11/3 uyarınca isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması hâlinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır. 6. "Durdurur" ile "Sıfırlar" Arasındaki Fark Bu ayrım dosya kaybettiren bir ayrımdır. Örnek: İşlem 1 Mart'ta tebliğ edildi; süre 2 Mart'ta işlemeye başladı. 20 Nisan'da üst makama başvuruldu. O tarihe kadar 50 gün geçmişti. İdare 30 gün içinde cevap vermedi; istek reddedilmiş sayıldı. Süre kaldığı yerden işler: geriye 10 gün kalmıştır, yeni bir 60 gün başlamaz. Bu nedenle m. 11 başvurusu, sürenin sonuna yakın yapıldığında güvenli bir manevra değildir. 7. İşlem Yapılmasını İstemek: İYUK m. 10 İYUK m. 10/1 uyarınca ilgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. m. 10/2 uyarınca otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ilgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açabilirler. Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili, bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez; ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dava açılmamışsa veya dava süreden reddedilmişse ve yetkili idari makam otuz günlük süre bittikten sonra cevap verirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir. 8. m. 10 ile m. 11 Nasıl Ayrılır? İYUK m. 10 İYUK m. 11 Ortada işlem Yok; işlem veya eylem yapılması isteniyor Var; mevcut işleme karşı başvuru Amaç Bir işlem veya eylemin yapılması İşlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması Başvuru zamanı m. 10'da genel bir süre yoktur (özel kanun süreleri ve idari eylemde m. 13 saklı) Dava açma süresi içinde Süreye etkisi 30 günün bitiminden sonra dava süresi işler İşlemeye başlamış süreyi durdurur 9. 60 Gün İçinde Dava Açılmazsa Ne Olur? İdari dava açma süresi hak düşürücü süredir; mahkemece resen gözetilir ve tarafların iradesiyle uzatılamaz. Süre aşımı ilk incelemede ve davanın her safhasında kendiliğinden incelenir; süre geçtikten sonra açılan dava süre aşımı nedeniyle reddedilir (İYUK m. 14/3-e, m. 14/6, m. 15/1-b). Süre geçtikten sonra idareye yapılan başvuru da süreyi canlandırmaz. Bu durumda yeni bir dava açma süresi kural olarak ancak idarenin yeni ve bağımsız bir işlem tesis etmesiyle ya da Kanunda öngörülen özel hâllerde gündeme gelir; örneğin ilanı gereken düzenleyici işlem, uygulama işlemiyle birlikte dava konusu edilebilir (İYUK m. 7/4). 10. Yürütmenin Durdurulması Talebi İYUK m. 27/1 uyarınca dava açılması tek başına işlemin uygulanmasını durdurmaz; vergi mahkemelerinde ise vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, dava konusu edilen bölümün tahsil işlemlerini kural olarak durdurur (m. 27/4). Bu nedenle iptal talebiyle birlikte yürütmenin durdurulması talebinin ayrıca ve gerekçeli biçimde ileri sürülmesi gerekir. Talepte, işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararın doğacağı somut olarak ortaya konmalıdır; bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir (İYUK m. 27/2). 11. Danıştay Uygulaması Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2025/1065, K. 2025/1742, T. 25.09.2025 kararı m. 11'in sınırını açıkça çizmektedir: "2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında olup altmış günlük dava açma süresi içerisinde yapılan başvuruların dava açma süresini durduracağı, … ancak; genel dava açma süresi geçtikten sonra … süresini canlandırmayacağı tartışmasızdır." Karar, geç yapılan başvurunun hiçbir koruyucu etkisi olmadığını göstermektedir. 12. Ankara'da Durum Yetki kurallarına göre Ankara'daki mahkemelerin yetkili olduğu idari uyuşmazlıklar Ankara İdare Mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıkları Ankara Vergi Mahkemelerinde görülür (İYUK m. 32 vd.); Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalar bunun dışındadır (2575 sayılı Kanun m. 24). Yenimahalle'deki imar ve ruhsat işlemlerinde işlemi tesis eden idarenin büyükşehir belediyesi mi ilçe belediyesi mi olduğu, yapı kayıt belgesine ilişkin işlemlerde ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının veya yetkilendirdiği kurumların söz konusu olduğu dikkate alınmalıdır. Bu tespit hem husumetin yöneltileceği idareyi hem de tebligatın hangi idarece ve hangi tarihte yapıldığını, dolayısıyla süre başlangıcını belirler. Sözlükten İlgili Terimler İdari İşlem İdari İptal Davası Zorunlu İdari Başvuru İdare Mahkemesi Yürütmenin Durdurulması Zımni Ret Vergi Mahkemesi 13. Sıkça Sorulan Sorular İptal Davası Açma Süresi Kaç Gün? Özel kanunlarda ayrı süre yoksa Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gün (İYUK m. 7/1). İvedi yargılama usulüne tabi işlerde otuz, merkezî ve ortak sınav davalarında on gündür (İYUK m. 20/A, 20/B). 60 Gün İçinde Dava Açılmazsa Ne Olur? Dava süre aşımından reddedilir. Süre hak düşürücüdür ve mahkemece resen gözetilir. Süre Hangi Günden Başlar? Tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden (İYUK m. 8/1). Tatil Günleri Süreye Dahil mi? Evet. Ancak son gün tatile rastlarsa süre, tatili izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar (İYUK m. 8/2). Üst Makama Başvurmak Süreyi Sıfırlar mı? Hayır. Başvuru işlemeye başlamış süreyi durdurur; red veya reddedilmiş sayılma hâlinde süre kaldığı yerden işler ve geçmiş süre hesaba katılır (İYUK m. 11/3). İvedi yargılama usulüne tabi işlerde ve merkezî sınav davalarında m. 11 uygulanmaz (İYUK m. 20/A, 20/B). İdare Otuz Gün İçinde Cevap Vermezse Ne Olur? İstek reddedilmiş sayılır. İYUK m. 10 başvurusunda dava açma süresi otuz günün bittiği tarihten itibaren işler (m. 10/2); m. 11 başvurusunda ise süre yeniden başlamaz, kaldığı yerden işler ve başvuru tarihine kadar geçen süre hesaba katılır (m. 11/2-3). Süre Geçtikten Sonra İdareye Başvurmak İşe Yarar mı? Hayır. Genel dava açma süresi geçtikten sonra yapılan başvuru dava açma süresini canlandırmaz. Dava Açmak İşlemin Uygulanmasını Durdurur mu? Kural olarak hayır (İYUK m. 27/1); ayrıca ve gerekçeli olarak yürütmenin durdurulması talep edilmelidir. Vergi uyuşmazlıklarında ise dava açılması, dava konusu edilen bölümün tahsil işlemlerini kural olarak durdurur (İYUK m. 27/4). Kaynaklar 2577 sayılı İYUK m. 2, m. 7, m. 8, m. 10, m. 11, m. 14, m. 15, m. 20/A, m. 20/B, m. 27, m. 32, m. 61 2575 sayılı Danıştay Kanunu m. 24 3194 sayılı İmar Kanunu geçici m. 16 Danıştay İDDK, E. 2025/1065, K. 2025/1742, T. 25.09.2025 İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz. İptal davası ve yürütmenin durdurulması talebine ilişkin bilgiler, Av. Mete ŞAHİN’in idare hukuku sayfasında yer alır. Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.

  • Maaş Haczi 2026: Dörtte Bir Kuralı, Sıra ve İstisnalar

    Av. Mete ŞAHİN · Ankara Barosu Sicil No: 42455 · Son güncelleme: 23 Eylül 2026 Kısa cevap Maaştan kesilecek miktar, borçlu ve ailesinin geçimi için ayrılan pay düşüldükten sonra belirlenir; ancak dörtte birinden az olamaz (İİK m. 83). İşçilerde ise ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacakları saklıdır (İş Kanunu m. 35, TBK m. 410). Birden fazla haciz varsa sıraya konur; öndeki bitmeden sonrakine geçilemez. Maaşın tamamının haczine önceden rıza gösterilmesi geçersizdir (İİK m. 83/a). SGK'dan alınan emekli aylığı kural olarak haczedilemez; istisnası 5510 m. 88'e göre takip edilen Kurum alacakları ve nafaka borçlarıdır; borçlunun muvafakati varsa da haciz konulabilir (5510 m. 93). İşveren, haczi ve maaş miktarını bir hafta içinde bildirmek, kesintiyi yapmak ve kesilen tutarı hemen icra dairesine göndermekle yükümlüdür (İİK m. 355). İçindekiler Maaşa Haciz Gelirse Ne Kadar Kesilir? Dörtte Bir: Tavan mı, Taban mı? Birden Fazla Haciz Varsa Ne Olur? Hangi Gelirler Maaş Haczi Kapsamındadır? Maaşın Tamamına Haciz Konulabilir mi? Emekli Maaşına Haciz Konur mu? İşverenin Yükümlülüğü ve Sorumluluğu Hangi Mallar Hiç Haczedilemez? Maaş Haczine İtiraz ve Haczedilmezlik Şikâyeti Yargıtay Uygulaması Ankara'da Durum Sıkça Sorulan Sorular 1. Maaşa Haciz Gelirse Ne Kadar Kesilir? 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 83/1 uyarınca maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları, sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir. m. 83/2 uyarınca haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. 2. Dörtte Bir: Tavan mı, Taban mı? Bu, en çok yanlış bilinen noktadır. İİK m. 83/2 "dörtte birinden az olamaz" der; yani İİK bakımından dörtte bir, bir alt sınırdır. Ancak işçiler bakımından özel hükümler bir üst sınır da koyar: 4857 sayılı İş Kanunu m. 35 ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 410 uyarınca işçilerin ücretinin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacaklılarının hakları saklıdır. İcra müdürü borçlunun ve ailesinin geçimi için bir miktar ayırabilir; ancak bu ayırma sonucunda haczedilen tutar maaşın dörtte birinin altına inemez. İşçi ücretlerinde ise dörtte bir aynı zamanda üst sınırdır; nafaka alacakları dışında ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez. Uygulamada çoğu dosyada kesinti dörtte bir olarak uygulanır. 3. Birden Fazla Haciz Varsa Ne Olur? İİK m. 83/2 uyarınca birden fazla haciz varsa sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez. Yani iki ayrı icra dosyası kural olarak aynı anda maaştan ayrı ayrı kesinti yaptıramaz; ikinci dosya sırasını bekler. Nafaka alacağına ilişkin hacizlerde durum ayrıca değerlendirilmelidir. Bu kural, borçlunun maaşının tamamen kesilmesini önler. 4. Hangi Gelirler Maaş Haczi Kapsamındadır? İİK m. 83/1'in saydığı kalemler geniştir: maaş, ücret, tahsisat, intifa hakkı gelirleri, ilama dayanmayan nafakalar, emekli maaşları ve sandık iratları. Ancak SGK'dan alınan emekli aylıkları bakımından özel hüküm olan 5510 sayılı Kanun m. 93 uygulanır (bkz. 6. başlık). Uygulamada ikramiye, prim ve benzeri düzenli ödemelerin niteliği dosyaya göre değerlendirilir. 5. Maaşın Tamamına Haciz Konulabilir mi? İİK m. 83/a uyarınca m. 82 ve m. 83'te yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir. Kredi sözleşmelerine veya senetlere konulan "maaşımın tamamının haczini kabul ediyorum" türü hükümler bu nedenle sonuç doğurmaz. Buna karşılık haciz konulduktan sonra borçlunun vereceği muvafakat farklı değerlendirilir. 6. Emekli Maaşına Haciz Konur mu? 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 93/1 uyarınca sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri devir ve temlik edilemez; bunlar m. 88'e göre takip ve tahsili gereken Kurum alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Aynı fıkra uyarınca haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması hâlinde icra müdürü tarafından reddedilir. Özetle: Alacağın türü Emekli aylığına haciz Nafaka alacağı Konulabilir SGK'nın m. 88 kapsamındaki alacağı Konulabilir Diğer alacaklar Kural olarak konulamaz Borçlunun muvafakati varsa (önceden, ör. kredi sözleşmesinde verilen muvafakat İİK m. 83/a uyarınca geçersizdir) Konulabilir 7. İşverenin Yükümlülüğü ve Sorumluluğu İİK m. 355 uyarınca devlet işlerinde veya hususi müesseselerde bulunan borçlu memur veya müstahdemlerin maaş ve ücretlerinden kesilmesi için icra dairelerinden yapılacak tebligatın kanuni muhatapları, haczin icra edildiğini ve borçlunun maaş ve ücreti miktarını nihayet bir hafta içinde bildirmeye ve borç bitinceye kadar icra dairesinin tebligatı uyarınca haczolunan miktarı kesip hemen icra dairesine göndermeye mecburdur. İİK m. 356 ise bu yükümlülüğe uymayanların sorumluluğunu düzenler. Bu nedenle işveren için maaş haczi müzekkeresi, cevaplanması ihmal edilebilecek bir yazı değildir. 8. Hangi Mallar Hiç Haczedilemez? İİK m. 82 haczedilemeyen malları sayar. Öne çıkanlar: m. 82/1-1: Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar. m. 82/1-2: Ekonomik faaliyeti sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya. m. 82/1-3: Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası. m. 82/1-4: Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi, çift hayvanları, nakil vasıtaları ve ziraat aletleri; değilse sanat ve mesleği için lüzumlu alet, edevat ve kitaplar. m. 82/1-2 bendi 2/7/2012 tarihli 6352 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle, m. 82/1-3 bendi ise son olarak 28/3/2023 tarihli 7445 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle bugünkü hâlini almıştır. 7445 sayılı Kanun'la borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası haczedilemez hâle getirilmiş; ayrıca maddenin ikinci fıkrasındaki "3," ibaresi çıkarıldığından bu bentteki haczedilmezlik, borç o eşyanın bedelinden doğmuş olsa bile uygulanır. 9. Maaş Haczine İtiraz ve Haczedilmezlik Şikâyeti Maaş haczinin kendisine değil, sınırı aşan kısmına karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir. Talep, haczin tümden kaldırılması değil, kanuni sınıra indirilmesidir. SGK'dan alınan emekli aylığına 5510 sayılı Kanun m. 93'teki istisnalar dışında konulan hacizde ise haczin tamamen kaldırılması istenebilir. İİK m. 16/1 uyarınca şikâyet kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bu nedenle gecikmeden başvurulmalıdır. 10. Yargıtay Uygulaması Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2017/8271, K. 2018/8164, T. 17.09.2018 kararı hem oranı hem de şikâyetin kapsamını göstermektedir: "işçinin almakta olduğu aylık ücretinin ancak 1/4'ü haczedilebilir… haczolunacak miktarın maaşın dörtte birinden az olmaması şeklinde düzenleme yapılmıştır." Kararda, maaş haczinin tümden iptaline ilişkin karar bozulmuştur; doğru olan, sınırı aşan kısmın iptalidir. 11. Ankara'da Durum Ankara'da maaş haczi müzekkereleri, borçlunun çalıştığı kurum veya işyerine icra dairesince gönderilir. Kamu görevlilerinde İİK m. 355/2, maaş veya görevdeki değişiklikleri ve görevin sona ermesini icra dairesine derhâl bildirme yükümlülüğünü malmemuru veya daire amirine de yükler. İşveren, cevabını ve kesintileri müzekkereyi gönderen icra dairesine göndermelidir; işyerinin Ankara'nın hangi ilçesinde bulunduğu bu bakımdan belirleyici değildir. Sözlükten İlgili Terimler Maaş Haczi Haczedilemeyen Mallar Haczedilmezlik Şikâyet (İcra) Nafaka Haciz Haciz İsteme Süresi Takibin Kesinleşmesi 12. Sıkça Sorulan Sorular Maaşa Haciz Gelirse Ne Kadar Kesilir? Borçlu ve ailesinin geçimi için ayrılan pay düşüldükten sonra kesilir; kesilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. İşçilerde ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacakları saklıdır. Maaş Haczi 1/4'ten Fazla Olabilir mi? İİK m. 83/2 dörtte biri alt sınır olarak belirler. Ancak işçiler bakımından İş Kanunu m. 35 ve TBK m. 410 uyarınca ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacaklılarının hakları saklıdır. Uygulamada kesinti çoğunlukla dörtte bir oranında yapılır. İki Ayrı İcra Dosyası Aynı Anda Maaştan Kesinti Yapabilir mi? Kural olarak hayır. Hacizler sıraya konur; önde olan haczin kesintisi bitmeden sonraki haciz için kesintiye geçilemez (İİK m. 83/2). Nafaka alacağına ilişkin hacizlerde durum ayrıca değerlendirilmelidir. Emekli Maaşına Haciz Konur mu? Kural olarak konulamaz. İstisnaları SGK'nın m. 88 kapsamındaki alacakları ve nafaka borçlarıdır; ayrıca borçlunun muvafakati varsa haciz mümkündür. Ancak kredi sözleşmesi gibi önceden yapılan anlaşmalarla verilen muvafakat İİK m. 83/a uyarınca geçersizdir. Sözleşmede Maaşımın Tamamının Haczine Rıza Gösterdim, Geçerli mi? Hayır. İİK m. 83/a uyarınca önceden yapılan bu tür anlaşmalar geçersizdir. Maaş Haczi Gelirse Ne Olur? İşveren haczi ve maaş miktarını bir hafta içinde icra dairesine bildirir ve borç bitene kadar kesinti yapar (İİK m. 355). İşveren Müzekkereye Cevap Vermezse Ne Olur? İİK m. 356 uyarınca kesilmeyen veya icra dairesine gönderilmeyen para, ayrıca mahkemeden hüküm alınmasına gerek kalmaksızın icra dairesince yükümlülüğe uymayanların maaşlarından veya diğer mallarından alınır; bunların borçluya rücu hakkı vardır. Ev Eşyaları Haczedilebilir mi? İİK m. 82/1-3 uyarınca para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası haczedilemez. Kaynaklar 2004 sayılı İİK m. 16, m. 82, m. 83, m. 83/a, m. 355, m. 356, m. 359 4857 sayılı İş Kanunu m. 35 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 410 5510 sayılı Kanun m. 88, m. 93 7445 sayılı Kanun m. 2 Yargıtay 12. HD, E. 2017/8271, K. 2018/8164, T. 17.09.2018 İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz. Haciz, satış ve tahsilat aşamalarına ilişkin bilgiler, Av. Mete ŞAHİN İcra Hukuku sayfasında yer alır. Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.

  • Ödeme Emrine İtiraz 2026: 7 Günlük Süre ve Sonraki Yollar

    Av. Mete ŞAHİN · Ankara Barosu Sicil No: 42455 · Son güncelleme: 23 Eylül 2026 Kısa cevap İlamsız takipte (Örnek 7) itiraz süresi tebliğden itibaren 7 gündür ve itiraz icra dairesine yapılır (İİK m. 62). Kambiyo senetlerine özgü takipte (Örnek 10) süre 5 gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır (İİK m. 168). İlamsız takipte süresinde itiraz takibi durdurur (İİK m. 66); kambiyo takibinde itiraz, satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz (İİK m. 169). Süre kaçırılırsa takip kesinleşir. Alacaklının iki yolu vardır: itirazın iptali davası (1 yıl) veya itirazın kaldırılması (6 ay). İcra inkâr tazminatı için alacağın likit olması gerekir. İçindekiler Ödeme Emri Nedir? Ödeme Emrine İtiraz Süresi Kaç Gündür? İtiraz Nereye Yapılır? Kambiyo Takibinde Durum Farklıdır (Örnek 10) İtiraz Ettikten Sonra Ne Olur? İtiraz Edilmezse Ne Olur? Alacaklının Birinci Yolu: İtirazın İptali Davası Alacaklının İkinci Yolu: İtirazın Kaldırılması Hangi Yol Seçilmeli? İcra İnkâr Tazminatı Ne Zaman İstenebilir? Borçlu Tarafında: Menfi Tespit ve İstirdat Yargıtay Uygulaması Ankara'da Durum Sıkça Sorulan Sorular 1. Ödeme Emri Nedir? İlamsız icra takibinde, alacaklının takip talebi üzerine icra dairesi tarafından borçluya gönderilen ve borcun ödenmesini, aksi hâlde cebri icraya devam edileceğini bildiren belgedir. Ödeme emrinin tebliği, borçlu için sürelerin başladığı andır. 2. Ödeme Emrine İtiraz Süresi Kaç Gündür? 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 62/1 uyarınca itiraz etmek isteyen borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. Süre hak düşürücüdür. Tebliğ tarihinden itibaren sürenizi ödeme emri süre hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz. 3. İtiraz Nereye Yapılır? İlamsız takipte itiraz icra dairesine yapılır; mahkemeye değil. İİK m. 62/1 ikinci cümlesi uyarınca itiraz, takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesine yapıldığı takdirde bu daire, gereken masrafı itirazla birlikte alarak itirazı derhâl yetkili icra dairesine gönderir. Yani şehir dışındaki borçlu, bulunduğu yerin icra dairesine başvurarak süreyi koruyabilir. 4. Kambiyo Takibinde Durum Farklıdır (Örnek 10) Çek, bono ve poliçeye dayanılarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla (İİK m. 167 vd.) yapılan takiplerde rejim ayrıdır. İİK m. 168 uyarınca ödeme emrinde şunlar yer alır: Borcun ve takip masraflarının on gün içinde ödenmesi ihtarı. Takibin dayanağı senet kambiyo senedi vasfını taşımıyorsa beş gün içinde icra mahkemesine şikâyet edilmesi gereği. Senetteki imzanın kendisine ait olmadığı iddiasındaysa bunu beş gün içinde bir dilekçeyle icra mahkemesine bildirmesi; aksi hâlde imzanın kendisinden sadır sayılacağı ve imzasını haksız yere inkâr ederse takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edileceği ihtarı. Borçlu olmadığı, borcun itfa edildiği, mehil verildiği, alacağın zamanaşımına uğradığı veya yetki itirazı varsa bunları sebepleriyle birlikte beş gün içinde icra mahkemesine bildirmesi gereği. İlamsız takip (Örnek 7) Kambiyo takibi (Örnek 10) Ödeme süresi 7 gün 10 gün İtiraz süresi 7 gün 5 gün İtiraz mercii İcra dairesi İcra mahkemesi İtirazın etkisi Takibi kendiliğinden durdurur (m. 66) Satış dışındaki takip işlemlerini durdurmaz; icra mahkemesi takibi geçici olarak durdurabilir (m. 169, m. 169/a, m. 170) İmzaya itiraz İtirazda ayrıca ve açıkça belirtilmelidir (m. 62); para cezası riski var (m. 68/a) Beş gün içinde icra mahkemesine yapılır (m. 168, m. 170); para cezası riski var 5. İtiraz Ettikten Sonra Ne Olur? İlamsız takipte süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Alacaklı, takibe devam edebilmek için itirazı bertaraf etmek zorundadır; bunun iki yolu vardır (aşağıda 7 ve 8). Borçlu bakımından itirazın kapsamı önemlidir: borcun tamamına mı, bir kısmına mı, yoksa faize mi itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır. Borcun bir kısmına itiraz eden borçlu, itiraz ettiği kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermezse itiraz edilmemiş sayılır (İİK m. 62). Kısmi itirazda itiraz edilmeyen kısım için takip devam eder (İİK m. 66). 6. İtiraz Edilmezse Ne Olur? Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Bkz. Takibin Kesinleşmesi. Bu aşamadan sonra borca itiraz edilemez; yalnızca sınırlı hâllerde gecikmiş itiraz veya menfi tespit yolları gündeme gelir. 7. Alacaklının Birinci Yolu: İtirazın İptali Davası İİK m. 67/1 uyarınca takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu, genel mahkemede görülen tam bir yargılamadır; her türlü delil ileri sürülebilir. Uyuşmazlık ticari nitelikteyse (TTK m. 5/A) veya işçi-işveren alacağına ilişkinse (7036 s. Kanun m. 3/1), dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. 8. Alacaklının İkinci Yolu: İtirazın Kaldırılması İİK m. 68/1 uyarınca, talebine itiraz edilen alacaklının takibi; imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede, yahut resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye dayanıyorsa, alacaklı itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Aynı fıkra uyarınca bu süre içerisinde itirazın kaldırılması istenilmediği takdirde yeniden ilâmsız takip yapılamaz. İİK m. 68/2 uyarınca borçlu itirazını varit gösterecek hiçbir belge ibraz edemezse icra mahkemesi itirazın kaldırılmasına karar verir. 9. Hangi Yol Seçilmeli? İtirazın iptali (m. 67) İtirazın kaldırılması (m. 68) Merci Genel mahkeme İcra mahkemesi Süre İtirazın tebliğinden 1 yıl İtirazın tebliğinden 6 ay İnceleme Genel hükümlere göre tam yargılama Belgeye dayalı sınırlı inceleme Belge şartı Yok İİK m. 68'deki nitelikli belge Hız Daha uzun Daha hızlı Süre kaçarsa Genel hükümlere göre alacak davası açılabilir Yeniden ilâmsız takip yapılamaz Elde İİK m. 68 anlamında nitelikli belge varsa kaldırma yolu hızlıdır; belge yoksa itirazın iptali tercih edilir. 10. İcra İnkâr Tazminatı Ne Zaman İstenebilir? İİK m. 67/2 uyarınca itirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminatla mahkûm edilir. İki pratik kural: Tazminat talebe bağlıdır; dava dilekçesinde açıkça istenmelidir. Alacağın likit olması gerekir. Borçlu tek başına ne kadar borçlu olduğunu hesaplayamıyorsa tazminata hükmedilmez. 11. Borçlu Tarafında: Menfi Tespit ve İstirdat Borcun bulunmadığını ileri süren borçlu için menfi tespit davası, ödeme yapıldıktan sonra ise istirdat davası yolu vardır. İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı bakımından 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3/1'e 7445 sayılı Kanun'la eklenen cümle uyarınca itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında da arabuluculuk dava şartıdır. Aynı şekilde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A uyarınca, konusu bir miktar para olan ticari davalardan itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında da dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. 12. Yargıtay Uygulaması İcra inkâr tazminatının likit alacak şartını Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/2098, K. 2025/5368, T. 17.11.2025 kararı şöyle ifade etmektedir: "alacağın likit ve belli olması gerekir… Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda değil ise, alacağın likit ve muayyen olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemez." 13. Ankara'da Durum Ankara'da icra daireleri ve icra mahkemeleri adliye bazında ayrılmıştır; takibin Ankara icra dairelerinde mi Ankara Batı icra dairelerinde mi yürütüleceği, borçlunun yerleşim yeri gibi yetki bağlantı noktalarına ve ilgili adliyenin yargı çevresine göre belirlenir. Yetki itirazı da İİK m. 50 uyarınca esas hakkındaki itirazla birlikte, yani yedi günlük itiraz süresi içinde yapılmalıdır; HMK'nın yetkiye ilişkin hükümleri kıyasen uygulandığından yetkili icra dairesi de gösterilmelidir (HMK m. 19/2). Sözlükten İlgili Terimler Ödeme Emri İtirazın İptali Davası İtirazın Kaldırılması Menfi Tespit Davası Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu İcra İnkâr Tazminatı Yetki İtirazı İmzaya İtiraz İstirdat Davası 14. Sıkça Sorulan Sorular Ödeme Emrine İtiraz Süresi Kaç Gündür? İlamsız takipte tebliğden itibaren yedi gün (İİK m. 62). Kambiyo senetlerine özgü takipte beş gün (İİK m. 168). Ödeme Emrine İtiraz Nereye Yapılır? İlamsız takipte icra dairesine; kambiyo takibinde icra mahkemesine. Başka bir icra dairesine yapılan itiraz, masrafı alınarak yetkili daireye gönderilir. Ödeme Emrine İtiraz Ettikten Sonra Ne Olur? İlamsız takipte süresinde itiraz takibi durdurur. Alacaklı, itirazın iptali davası veya itirazın kaldırılması yoluna başvurur. 7 Örnek Ödeme Emrine İtiraz Süresi Ne Kadardır? Yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır. İtiraz Edilmezse Ne Olur? Takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Borca itiraz imkânı kural olarak kapanır. İtirazın İptali Davası Ne Kadar Sürede Açılmalıdır? İtirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde (İİK m. 67/1). İtirazın Kaldırılması için Altı Aylık Süre Kaçırılırsa Ne Olur? Bu süre içinde istenmezse yeniden ilâmsız takip yapılamaz (İİK m. 68/1). Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süre dolmamışsa itirazın iptali davası açabilir (İİK m. 67/1); bu süre de geçmişse alacağını genel hükümlere göre dava edebilir. İcra İnkâr Tazminatı Kendiliğinden Verilir mi? Hayır. Talep edilmesi ve alacağın likit olması gerekir; aksi hâlde tazminata hükmedilmez. İmzaya İtiraz Edilirse Ne Olur? İlamsız takipte imza itirazı, yedi gün içinde icra dairesine yapılan itirazda ayrıca ve açıkça belirtilmelidir (İİK m. 62). Kambiyo takibinde imza itirazı beş gün içinde icra mahkemesine yapılır (İİK m. 168, m. 170). Her iki takipte de imzasını haksız yere inkâr eden borçlu, takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilebilir (İİK m. 68/a, m. 170). Kaynaklar 2004 sayılı İİK m. 50, m. 60, m. 62, m. 66, m. 67, m. 68, m. 68/a, m. 167, m. 168, m. 169, m. 170 6100 sayılı HMK m. 19 6102 sayılı TTK m. 5/A 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 Yargıtay 3. HD, E. 2025/2098, K. 2025/5368, T. 17.11.2025 İletişim: Somut durumunuzun değerlendirilmesi için 0552 725 25 18 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya İletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz. İtiraz ile şikâyet arasındaki farka ve icra takibinin işleyişine ilişkin bilgiler, Av. Mete ŞAHİN’in icra ve iflas hukuku sayfasında yer alır. Bu yazı, Ankara Barosuna kayıtlı (sicil no: 42455) Av. Mete ŞAHİN tarafından hazırlanmış olup genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığa özgü hukuki görüş yerine geçmez.

bottom of page