Ü Harfiyle Başlayan Hukuk Terimleri

Ü Harfiyle Başlayan Hukuk Terimleri

Ü

• İş ve Sosyal Güvenlik

  Ücret

  Bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve parayla ödenen tutardır. Ücret, prim, ikramiye ve benzeri istihkaklar kural olarak Türk parası ile işyerinde veya bu amaçla açılan banka hesabına ödenir; bono, kupon veya benzeri senetlerle ücret ödenemez. Ücret en geç ayda bir ödenir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.

  İlgili mevzuat: 4857 sayılı İş Kanunu, m. 32

  İlgili rehber ve araçlar: İş rehberi

• İş ve Sosyal Güvenlik

  Ücret Hesap Pusulası

  İşçiye yapılan ücret ödemesinin dönemini, eklerini ve kesintilerini gösteren belgedir. Fazla çalışma ve tatil ücretleri gibi eklerle vergi veya sigorta kesintilerinin ayrı gösterilmesi gerekir; yalnız toplam ödeme tutarı bütün hesabı açıklamaz.

  İlgili mevzuat: 4857 sayılı İş Kanunu, m. 37

• İş ve Sosyal Güvenlik

  Ücret Ödenmediğinde İş Görmekten Kaçınma

  Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçinin, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilmesidir. İşçilerin bu nedenle kişisel kararlarıyla çalışmaması sayıca toplu bir nitelik kazansa da grev sayılmaz. Bu nedenle çalışmayan işçinin iş sözleşmesi feshedilemez, yerine yeni işçi alınamaz ve iş başkasına yaptırılamaz; gününde ödenmeyen ücret için mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir.

  İlgili mevzuat: 4857 sayılı İş Kanunu, m. 34

• Kira ve Borçlar Hukuku

  Ürün Kirası

  Ürün kirası, kiraya verenin, ürün veren bir şeyin veya hakkın kullanılmasını ve ürünlerinin devşirilmesini bedel karşılığında kiracıya bırakmayı üstlendiği sözleşmedir. Kira bedelinin devşirilecek ürünün belli bir oranı olarak kararlaştırıldığı türüne ürüne katılmalı kira denir. Kiracı kiralananı özgülendiği amaca uygun ve iyi biçimde işletmek, ürün vermeye elverişli durumda tutmak ve bakımını sağlamakla yükümlüdür; özel hüküm bulunmayan konularda kira sözleşmesinin genel hükümleri uygulanır.

  İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 357–359 ve 364–365

• Miras ve Eşya Hukuku

  Üst Hakkı

  Üst hakkı, taşınmaz malikinin üçüncü kişi lehine kurduğu ve arazinin altında veya üstünde yapı yapma ya da mevcut bir yapıyı muhafaza etme yetkisi veren irtifak hakkıdır. Aksi kararlaştırılmadıkça devredilebilir ve mirasçılara geçer; bu hakka dayanarak sürekli kalmak üzere yapılan yapıların mülkiyeti hak sahibine ait olur. Bağımsız ve en az otuz yıl için kurulan üst hakkı, hak sahibinin istemiyle tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilir; bağımsız üst hakkı en çok yüz yıl için kurulabilir. Hak sona erince yapılar arazi malikine kalır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 726, 826–828 ve 836

• Miras ve Eşya Hukuku

  Üst Sınır İpoteği

  Güvence altına alınan alacağın miktarı belli olmadığında, taşınmazın alacaklının bütün istemlerini karşılayacağı en yüksek tutarın belirtilmesiyle kurulan ipotektir. Kredi ilişkileri gibi tutarı zamanla değişen borçlarda kullanılır. Taşınmaz belirtilen üst sınırı aşmamak üzere alacağı güvence altına alır; miktarı belli bir alacak için kurulan ana para ipoteğinden bu yönüyle ayrılır.

  İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 851

Önceki harf: U · Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: V

Kaynaklar ve Güncellik

Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar