O Harfiyle Başlayan Hukuk Terimleri
Terim listesine geç (9 terim) ↓
1.000 hukuk terimini kısa açıklamaları, kanuni dayanakları ve ilgili kaynaklarıyla inceleyebilirsiniz. Terim adını veya günlük dildeki karşılığını arayabilir, listeyi hukuk alanına göre daraltabilir, aşağıdaki A–Z çubuğundan ilk harfe göre gezinebilirsiniz. Her sayfada en fazla 50 terim gösterilir.
Hazırlayan: Av. Mete ŞAHİN · Yenimahalle, Ankara · Kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026.
O Harfiyle Başlayan Hukuk Terimleri
Sayfa 1 / 1 · 1–9 / 9 terim
O
Ceza ve İnfaz
Olası Kast
Failin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesiyle ortaya çıkan kast türüdür. Olası kastla işlenen suçlarda ağırlaştırılmış müebbet hapis yerine müebbet hapis, müebbet hapis yerine yirmi yıldan yirmi beş yıla kadar hapis verilir; diğer suçlarda temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir. Kişinin öngördüğü neticeyi istemediği hâl ise bilinçli taksirdir ve bu durumda taksirli suçun cezası artırılarak uygulanır.
İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 21/2 ve 22/3
Kira ve Borçlar Hukuku
On Yıllık Uzama Süresi
On yıllık uzama süresi, konut ve çatılı işyeri kiralarında belirli süreli sözleşmenin, kiracı süre bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça aynı koşullarla birer yıl uzadığı yılların toplamı on yıla ulaşıncaya kadar geçen süredir. Bu süre içinde kiraya veren sözleşmeyi yalnız sürenin bitmesine dayanarak sona erdiremez; süre dolduktan sonra izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce yazılı bildirimde bulunarak sebep göstermeksizin sona erdirebilir. Belirsiz süreli sözleşmelerde kiraya veren, kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra genel hükümlere göre fesih bildiriminde bulunabilir.
İlgili mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 347–348
Ticaret, Tüketici ve Kişisel Veriler
Ortağın Şirketten Çıkması
Ortağın şirketten çıkması, limited şirket ortağının kendi istemiyle ortaklıktan ayrılmasıdır. Şirket sözleşmesi ortaklara çıkma hakkı tanıyabilir ve bunu belirli şartlara bağlayabilir; ayrıca her ortak haklı sebeplerin varlığında çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Çıkma istemi veya davası müdürlerce diğer ortaklara bildirilir ve onlar da bildirimden itibaren bir ay içinde çıkmaya katılabilir. Çıkan ortak kural olarak esas sermaye payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini isteyebilir.
İlgili mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 638–641
Miras ve Eşya Hukuku
Ortak Alan
Ana taşınmazda bağımsız bölümler dışında kalan ve korunması ile kullanılması tüm kat maliklerini ilgilendiren yerlerdir. Temel, ana duvar, çatı, merdiven, asansör ve bahçe tipik örnekleridir. Ortak yerlerde yapılacak değişiklikler kanunda öngörülen çoğunluk veya oybirliği koşullarına bağlıdır.
İlgili mevzuat: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 4 ve 16–19
Kira ve Borçlar Hukuku
Ortak Gider
Ortak gider, kat mülkiyetine tabi ana gayrimenkulde kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderleri, sigorta primleri, ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarımı, yönetici aylığı ve ortak tesislerin işletilmesi gibi giderlerdir. Kat malikleri, aralarında başka anlaşma yoksa ilk dört kaleme eşit, diğerlerine arsa payı oranında katılır. Kiracı, kat malikinin gider ve avans borcundan ödeyeceği kira miktarıyla sınırlı olarak müteselsilen sorumludur ve ödediği tutar kiradan düşülür; ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderleri ise aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine yerel âdet yoksa kiracıya aittir.
İlgili mevzuat: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 20 ve 22 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 341
Aile ve Kişiler Hukuku
Ortak Velayet
Velayetin ana ve baba tarafından birlikte kullanılmasıdır. Türk Medeni Kanununa göre evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanır; ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim velayeti eşlerden birine verebilir, boşanmada ise velayet çocuğun kendisine bırakıldığı tarafa aittir. Kanunda boşanmadan sonra velayetin ana ve babaca birlikte kullanılmasına ilişkin açık bir hüküm bulunmaz; mahkeme boşanma veya ayrılık kararında ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler.
İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 182 ve 335–336
Miras ve Eşya Hukuku
Ortak Yerlerde Değişiklik
Ortak yerlerde değişiklik, anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım, tesis, yenilik veya ilave yapılmasına ya da dış cephenin farklı renkte boyanmasına ilişkin kurallardır. Bir kat maliki, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça ortak yerlerde inşaat, onarım ve tesis ile değişik renkte dış badana veya boya yaptıramaz; acil onarım veya güçlendirme zorunluluğu mahkemece tespit edilmişse rıza aranmaz. Ortak yerleri daha kullanışlı kılacak yenilik ve ilaveler ise kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla verecekleri kararla yapılır. Kat maliki bağımsız bölümünde de anayapıya zarar verecek değişiklik yapamaz.
İlgili mevzuat: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m. 19 ve 42
Miras ve Eşya Hukuku
Ortaklığın Giderilmesi Davası
Ortaklığın giderilmesi davası, paylı veya elbirliği mülkiyetine konu bir taşınır ya da taşınmazdaki ortaklığın hâkim kararıyla sona erdirilmesi için açılan davadır. Sulh hukuk mahkemesinde görülür ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Hâkim, malın aynen bölünerek paylaştırılmasına, bu uygun değilse ya da mal önemli değer kaybına uğrayacaksa açık artırmayla satışına karar verir. Tüm maliklerin mirasla edindiği ve mirasçılar dışında malik bulunmayan taşınmazların satışında birinci artırma, bir defaya mahsus yalnız malik mirasçılar arasında yapılır.
İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 642, 698 ve 699 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 4 · 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m. 18/B · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 114
Miras ve Eşya Hukuku
Oturma Hakkı
Bir binadan veya bir bölümünden konut olarak yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır. Başkasına devredilemez ve mirasçılara geçmez. Kira sözleşmesinden doğan kullanım hakkıyla aynı değildir.
İlgili mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 823–825
Sayfa 1 / 1 · 1–9 / 9 terim
Önceki harf: N · Hukuk sözlüğü ana sayfası · Sonraki harf: Ö
Kaynaklar ve Güncellik
Son kaynak kontrolü: 26 Eylül 2026. Tanımlar, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılanlar dâhil yürürlükteki değişiklikler gözetilerek Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinlerle karşılaştırılmıştır. Tanımlar genel bilgi verir; terim sayfalarındaki kanun bağlantıları resmî mevzuat metinlerine yönelir, akademik görüşler Doktrin başlığıyla ayrılır. İşlem yapılacak tarihte yürürlük, geçiş hükümleri ve olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Kaynak ve Güncelleme Politikası · İletişim · Hukuki Hesaplama Araçları · Av. Mete ŞAHİN — 2026 Yargıda Parasal Sınırlar